W skrócie
Gęsina to mięso gęsi domowej, tłuste i aromatyczne, w Polsce tradycyjnie pieczone na św. Marcina (11 listopada). Surowe mięso ze skórą ma około 366 kcal i 33,6 g tłuszczu w 100 g [1].
- Po angielsku
- goose meat
- Inne nazwy
- mięso gęsie, gęś
- Kategoria
- Ryby i mięso
- Kalorie
- 161 kcal w 100 g
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Ostrożnie
Wartości odżywcze gęsiny
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 161 kcal | — |
| Białko | 22,8 g | — |
| Tłuszcz | 7,1 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 2,8 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 0 g | — |
| Błonnik | 0 g | — |
| Woda | 68,3 g | — |
| Wapń | 13 mg | 2% |
| Żelazo | 2,6 mg | 18% |
| Magnez | 24 mg | 6% |
| Fosfor | 312 mg | 45% |
| Potas | 420 mg | 21% |
| Sód | 87 mg | — |
| Cynk | 2,3 mg | 23% |
| Miedź | 0,31 mg | 31% |
| Mangan | 0,02 mg | 1% |
| Selen | 16,8 µg | 31% |
| Witamina C | 7,2 mg | 9% |
| Tiamina (B1) | 0,13 mg | 12% |
| Ryboflawina (B2) | 0,38 mg | 27% |
| Niacyna (B3) | 4,3 mg | 27% |
| Witamina B6 | 0,64 mg | 46% |
| Kwas foliowy | 31 µg | 16% |
| Witamina B12 | 0,49 µg | 20% |
| Witamina A | 12 µg | 2% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 05148, domena publiczna.
Na co pomaga gęsina? Działanie i badania
Gęsina zawiera więcej tłuszczu niż kurczak i indyk, ale mniej niż wołowina i jagnięcina [2]. Według branżowego opracowania udział kwasów nasyconych w tłuszczu gęsi jest stosunkowo niski, a jednonienasyconych wyższy [2]; źródło pochodzi od organizacji producentów, więc warto traktować je ostrożnie. Zebrane źródła nie podają zawartości cholesterolu ani nie opisują wpływu gęsiny na jego poziom. Przekonania o leczniczym działaniu gęsiego smalcu nie mają potwierdzenia w zebranych źródłach.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Stosunkowo mało kwasów nasyconych w tłuszczu gęsi | Ograniczone | [2] |
| Wpływ gęsiny na poziom cholesterolu | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Lecznicze działanie gęsiego smalcu | Niepotwierdzone | [1][2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Pieczona gęś | klasyczna potrawa na św. Marcina |
| Pierś i udka | pieczone lub duszone |
| Smalec gęsi | wytopiony tłuszcz do smażenia i do pieczenia |
Gęsina w kuchni
Gęś piecze się powoli, często z jabłkami i majerankiem, odlewając wytapiający się tłuszcz. Mięso pieczone bez skóry ma ok. 319 kcal, 29,3 g białka i 22,4 g tłuszczu w 100 g wg tablic McCance i Widdowsona; dane różnią się zależnie od hodowli i sposobu obróbki [2]. Wytopiony tłuszcz można wykorzystać jako smalec.
Gęsina w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Tylko dobrze wypieczona, bez różowych miejsc w mięsie. |
| Dzieci | W umiarkowanych ilościach | Dobrze wypieczona, bez skóry i nadmiaru tłuszczu. |
| Seniorzy | W umiarkowanych ilościach | Tłuste mięso; przy podwyższonym cholesterolu i chorobach serca ogranicz porcje. |
Gęsina a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Odchudzanie | Ostrożnie | Mięso ze skórą jest kaloryczne — 366 kcal w 100 g [1]. |
| Cholesterol i choroby serca | Ostrożnie | Tłuste mięso; zebrane źródła nie podają zawartości cholesterolu [1][2]. |
| Dieta ketogeniczna | W umiarkowanych ilościach | Mięso nie zawiera węglowodanów [2], ale bywa bardzo tłuste. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Gęsina jest tłustym mięsem, więc przy podwyższonym cholesterolu, chorobach serca i trzustki lub wątroby ogranicz porcje i konsultuj dietę z lekarzem lub dietetykiem. Mięso drobiowe musi być dobrze wypieczone.
Gęsina dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Ostrożnie | Tłuste resztki i skóra mogą powodować biegunkę, a przy większej ilości zapalenie trzustki; nie podawaj pieczonych kości. |
| Kot | Ostrożnie | Tłuste resztki mogą szkodzić; nie podawaj pieczonych kości. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie gęsiny
Surową gęsinę przechowuj w lodówce 1–2 dni lub zamroź i rozmrażaj w lodówce. Gęsi smalec trzymaj w szczelnym słoiku w lodówce.
Jak wybierać
Wybieraj tuszki z jednolitą, jasną skórą, bez nieprzyjemnego zapachu i śladów szronu po rozmrażaniu. Przy zakupie sprawdź datę ważności i zasady przechowywania podane przez producenta.
FAQ
Gęsina po angielsku?
Ile kalorii ma gęsina?
Czy gęsina jest zdrowa?
Dlaczego gęś jada się na św. Marcina?
Jakie właściwości ma gęsi smalec?
Źródła
- Matvaretabellen (Norwegian Food Composition Database) — Goose meat and skin, raw — baza danych
- British Goose Producers — Nutrition of goose meat — omówienie
