W skrócie
EGCG (galusan epigallokatechiny) to najobficiej występująca katechina w herbacie, szczególnie zielonej [3]. Napar z zielonej herbaty uznawany jest przez EFSA za ogólnie bezpieczny, natomiast suplementy z EGCG w dawce 800 mg dziennie i więcej wiązano z uszkodzeniem wątroby [2].
- Po angielsku
- epigallocatechin gallate (EGCG)
- Inne nazwy
- galusan epigallokatechiny, epigallokatechino-3-galusan, katechiny herbaty
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Ostrożnie
- Dla psa
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne EGCG
EGCG (galusan epigallokatechiny) to polifenol z grupy flawan-3-oli (katechin) — ester epigallokatechiny i kwasu galusowego.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C22H18O11 |
| Masa molowa | 458,38 g/mol |
| Numer CAS | 989-51-5 |
| Postać | biały do jasnożółtego proszek lub kryształy |
| Temperatura topnienia | 212 °C |
Dane: TCI — (-)-Epigallocatechin Gallate Hydrate (E0694). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga EGCG? Działanie i badania
Katechiny z zielonej herbaty, razem z kofeiną, mogą mieć niewielki wpływ na masę ciała, który zależy od produktu i aktywności fizycznej [1]. Wyniki badań nad herbatą a nowotworami są niespójne, a w badaniach zielona herbata umiarkowanie obniżała cholesterol całkowity i LDL, nie zmieniając HDL ani triglicerydów [1]. EFSA nie uznała związku przyczynowego między katechinami herbaty a utrzymaniem prawidłowego poziomu LDL [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Niewielkie zmniejszenie masy ciała (katechiny z kofeiną) | Ograniczone | [1] |
| Obniża cholesterol całkowity i LDL (zielona herbata) | Ograniczone | [1] |
| Zmniejsza ryzyko nowotworów | Sprzeczne | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Napar z zielonej herbaty | EFSA uznaje katechiny z naparów za ogólnie bezpieczne; typowe spożycie EGCG z naparów to 90–300 mg dziennie [2] |
| Suplementy (kapsułki, tabletki, ekstrakty) | mogą być bardziej skoncentrowane; ryzyko dla wątroby [1][2] |
Ile EGCG dziennie i kiedy
EFSA nie wskazała dawki uznanej za bezpieczną w suplementach; uszkodzenie wątroby obserwowano przy 800 mg EGCG dziennie i więcej, a poniżej tej dawki nie stwierdzono uszkodzeń [2]. Napary pije się zwykle w ciągu dnia razem z jedzeniem, a suplementy częściej jednorazowo na czczo, co zwiększa ryzyko [2].
EGCG w kuchni
Źródłem EGCG w diecie jest przede wszystkim zielona herbata; w czarnej herbacie katechin jest znacznie mniej, bo ulegają przekształceniu podczas produkcji [3]. Ślady EGCG znaleziono też w skórce jabłek, śliwkach, cebuli i orzechach [3].
EGCG w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Ostrożnie | Zielona herbata zawiera kofeinę; jej spożycie w ciąży nie powinno przekraczać umiarkowanego poziomu [1]. Suplementów nie stosuj bez lekarza. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | Kofeina przenika do mleka; niewielkie i umiarkowane spożycie zwykle nie szkodzi [1]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Przy lekach — patrz interakcje [1]. |
EGCG a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby wątroby | Po konsultacji z lekarzem | Ekstrakty niosą ryzyko uszkodzenia wątroby [1][2]. |
| Odchudzanie | Ostrożnie | Efekt jest niewielki, a suplementy mają ryzyko dla wątroby [1][2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby dotyczą głównie tabletek i kapsułek z ekstraktem, częściej u osób z określonym wariantem genu związanego z odpornością [1]. Suplementy z zielonej herbaty mogą też powodować nudności, zaparcia, ból brzucha i wzrost ciśnienia [1]. Przed ich użyciem skonsultuj się z lekarzem.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Nadolol | duże dawki zielonej herbaty mogą osłabiać działanie leku [1] |
| Atorwastatyna | ekstrakt z zielonej herbaty może obniżać stężenie leku we krwi [1] |
| Raloksyfen | NCCIH opisuje interakcję wykrytą w badaniu [1] |
EGCG dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach; herbata zawiera kofeinę. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach; herbata zawiera kofeinę. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
EGCG po polsku?
W czym jest najwięcej EGCG?
Czy EGCG szkodzi wątrobie?
Źródła
- NCCIH — Green Tea — omówienie
- EFSA — EFSA assesses safety of green tea catechins — opinia naukowa (komunikat)
- Wikipedia — Epigallocatechin gallate — nazwy i występowanie
