Przejdź do treści

Właściwości brukwi

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Brukiew (Brassica napus, grupa Napobrassica) to jadalny korzeń o żółtym miąższu, powstały z krzyżówki kapusty i rzepy. Jada się ją gotowaną, w purée, zupach i potrawkach [1][2].

Nazwa łacińska
Brassica napus
Po angielsku
rutabaga, swede
Inne nazwy
karpiel, Swedish turnip
Kalorie
37 kcal w 100 g

Wartości odżywcze brukwi

SkładnikWartość w 100 g% RWS
Wartość energetyczna37 kcal—
Białko1,1 g—
Tłuszcz0,16 g—
w tym kwasy nasycone0,03 g—
Węglowodany przyswajalne6,3 g—
w tym cukry4,5 g—
Błonnik2,3 g—
Woda89,4 g—
Wapń43 mg5%
Żelazo0,44 mg3%
Magnez20 mg5%
Fosfor53 mg8%
Potas305 mg15%
Sód12 mg—
Cynk0,24 mg2%
Miedź0,03 mg3%
Mangan0,13 mg7%
Selen0,7 µg1%
Witamina C25 mg31%
Tiamina (B1)0,09 mg8%
Ryboflawina (B2)0,04 mg3%
Niacyna (B3)0,7 mg4%
Witamina B60,1 mg7%
Kwas foliowy21 µg10%
Witamina B120 µg0%
Witamina A0 µg0%
Witamina E0,3 mg2%
Witamina D0 µg0%
Witamina K0,3 µg0%

Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 11435, domena publiczna.

Brukiew w kuchni

Brukiew gotuje się i miażdży, często z ziemniakami lub masłem i pieprzem, dodaje do zup, gulaszy i zapiekanek [2]. W Finlandii podaje się ją surową, cienko pokrojoną w słupki, jako sałatkę [2]. Liście można jeść jak zielone warzywo, a korzenie i części nadziemne są też paszą dla zwierząt [2]. Po ugotowaniu ma słodki, orzechowy smak i kremowy żółty miąższ [1].

Uprawa, pochodzenie i odmiany

Brukiew wysiewa się wprost do gruntu od późnej wiosny do wczesnego lata, na stanowisku słonecznym, w wilgotnej, przepuszczalnej, żyznej glebie [1]. Rośliny przerzedza się do 20–25 cm, a korzenie dojrzewają powoli, nawet do sześciu miesięcy [1]. Uprawę zagrażają m.in. kiła kapusty, śmietka kapuściana i pchełki ziemne [1]. Przesuszenie powoduje pękanie lub gorzknienie korzeni [1].

Przechowywanie brukwi

Dojrzałe korzenie mogą zostać w gruncie do zimy, a przed mrozem chroni je okrycie ze słomy, agrowłókniny lub osłon [1]. W zimnych regionach lub na podmokłej glebie wykopuje się je późną jesienią i przechowuje w wilgotnym piasku w pomieszczeniu bez mrozu [1]. W Kanadzie brukiew trzyma się kilka miesięcy w chłodnym miejscu lub piwnicy [2].

Jak wybierać

Wybieraj korzenie jędrne, ciężkie w stosunku do rozmiaru, bez pęknięć i miękkich plam. Pękanie lub gorycz korzeni bywa skutkiem suszy w czasie uprawy [1]. Brukiew jest z natury lekko gorzkawa przez glukozynolany [2].

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Brukiew po angielsku?
rutabaga (Ameryka Północna) lub swede (Wielka Brytania, Australia, Nowa Zelandia) [2].
Czy brukiew można jeść na surowo?
Tak, np. cienko pokrojoną w słupki w sałatce, jak w kuchni fińskiej [2].
Jaka jest różnica między brukwią a rzepą?
Brukiew to Brassica napus, krzyżówka kapusty i rzepy, a biała rzepa to Brassica rapa [2]. Ugotowana brukiew ma żółty, kremowy miąższ i słodki, orzechowy smak [1].

Źródła

  1. RHS — Swede: grow your own — omówienie
  2. Wikipedia — Rutabaga (pochodzenie, nazwy, zastosowanie kulinarne) — omówienie
Bazy wartości odżywczych
USDA FoodData Central (zbiór SR Legacy) — baza składu żywności Departamentu Rolnictwa USA, dane w domenie publicznej, rekord NDB 11435. Wartości dotyczą 100 g części jadalnej w formie opisanej w rekordzie; produkty krajowe mogą się nieco różnić.
Podstawa prawna wartości referencyjnych
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, załącznik XIII — referencyjne wartości spożycia oraz „znacząca ilość” (15% RWS w 100 g). Oświadczenia „źródło” (≥15%) i „wysoka zawartość” (≥30%) reguluje rozporządzenie (WE) nr 1924/2006.

Poznaj również