Naturalne tłuszcze trans w nabiale: przegląd 22 badań bez wpływu na serce

7 października 2026 roku opisano wyniki systematycznego przeglądu i metaanalizy opublikowanych w czasopiśmie Nutrition Research (2026, tom 150). Autorzy, wśród nich prof. D. Ian Givens z University of Reading, przeanalizowali 22 badania nad naturalnie występującymi tłuszczami trans w produktach mlecznych, takich jak mleko, masło, jogurt i ser żółty. Nie stwierdzili związku z chorobą serca ani cukrzycą typu 2.

Co wykazał przegląd

Do analizy włączono 10 badań randomizowanych (RCT) oraz 12 prospektywnych badań kohortowych z Europy, Kanady i USA. W badaniach interwencyjnych uczestnicy spożywali od 1,3 do 13,2 g tłuszczu trans dziennie. Nie zaobserwowano istotnych różnic we wskaźnikach lipidowych we krwi między osobami jedzącymi nabiał o wyższej naturalnej zawartości tych tłuszczów a tymi, które jadły zwykły nabiał.

W badaniach kohortowych, z których część obserwowała uczestników ponad dwie dekady, poziom tłuszczów trans pochodzących z nabiału we krwi nie był powiązany z wyższym ryzykiem choroby wieńcowej, udaru, zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych ani cukrzycy typu 2. Autorzy wnioskują, że naturalne tłuszcze trans z nabiału działają inaczej niż przemysłowe, które są wyraźnie powiązane z chorobami serca.

Jak interpretować te wyniki

Dowody łączą dwa typy badań: RCT, które dotyczą krótkoterminowych biomarkerów, oraz kohorty, które wykazują związki, a nie przyczynowość. Wynik „brak związku” w kohortach nie dowodzi bezpieczeństwa w każdej ilości. Przegląd dotyczy wyłącznie tłuszczów trans z nabiału, a nie całkowitego spożycia nabiału ani tłuszczów nasyconych, które występują w tych produktach równolegle i mają odrębne zalecenia.

Ograniczenia i zastrzeżenia

Dostępne omówienie nie podaje łącznej liczby uczestników (mówi o „tysiącach”) ani sposobu kontroli czynników zakłócających w kohortach.
W omówieniu nie wskazano źródła finansowania. Warto sprawdzić deklaracje finansowania i konfliktu interesów w pełnym tekście; oryginalnej publikacji nie udało się otworzyć.
Opis pochodzi z komunikatu prasowego, który mógł zostać zredagowany.

Co to oznacza dla konsumentów

Przegląd nie zmienia ogólnych zaleceń żywieniowych, ale sugeruje, że obawy przed naturalnymi tłuszczami trans z nabiału nie mają potwierdzenia w dostępnych badaniach. Osoby z zaburzeniami lipidowymi lub chorobami serca powinny dobierać nabiał z lekarzem lub dietetykiem.

Źródła

Not All Trans Fats Are Bad, Major Review Finds — ScienceDaily (Nutrition Research 2026; 150:33), 7 października 2026

Pełne ziarno a serce: metaanaliza 87 badań RCT w European Heart Journal

Międzynarodowy zespół, z którym pierwszym autorem jest Sina Naghshi, opublikował 15 września 2026 roku w czasopiśmie European Heart Journal systematyczny przegląd i metaanalizę badań randomizowanych (RCT) nad spożyciem produktów pełnoziarnistych. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC) opisało wyniki w komunikacie z 16 września. Analiza objęła 87 badań z łącznie 6529 uczestnikami z Azji, Europy, USA, Kanady, Australii i Brazylii.

Co wykazała metaanaliza

Wyższe spożycie pełnego ziarna wiązało się z niższą masą ciała, mniejszym obwodem talii, niższym ciśnieniem krwi, niższym cholesterolem całkowitym i LDL, niższymi trójglicerydami, niższą glukozą na czczo oraz niższym poziomem interleukiny 6 (marker stanu zapalnego). Korzyści widoczne były już przy 30–40 g dziennie (w przeliczeniu na suchą masę), a największe przy 60–100 g dziennie, co odpowiada mniej więcej czterem–sześciu porcjom. Przykładami produktów pełnoziarnistych są m.in. owies, jęczmień czy brązowy ryż; w materiałach źródłowych nie wskazano jednak, które zboża dominowały w analizowanych badaniach.

Według podsumowania opublikowanego przez American College of Cardiology na każde 48 g pełnego ziarna dziennie masa ciała spadała średnio o 0,20 kg, obwód talii o 0,22 cm, cholesterol całkowity o 0,10 mmol/l, a skurczowe ciśnienie o 0,82 mmHg. To zmiany niewielkie.

Jak mocne są dowody

Autorzy komentarza redakcyjnego ocenili pewność dowodów jako wysoką dla masy ciała, obwodu talii, cholesterolu całkowitego i IL-6, a jako umiarkowaną dla LDL, trójglicerydów, skurczowego ciśnienia, glukozy na czczo i insulinooporności (HOMA-IR). Metaanaliza badań randomizowanych stoi wysoko w hierarchii dowodów, ale jej wnioski dotyczą wyłącznie mierzonych wskaźników, nie zawałów czy udarów.

Ograniczenia

Badania trwały średnio około ośmiu tygodni, więc nie wiadomo, czy efekty utrzymują się długo. Dr Helda Tutunchi z Tabriz University of Medical Sciences przyznała, że tego nie można ocenić.
Bardzo wysokie spożycie (powyżej 140 g dziennie) przebadano rzadko.
Badania nie mierzyły zdarzeń sercowo-naczyniowych, tylko czynniki ryzyka.
Pojedyncze efekty są skromne; autorzy sami zalecają ostrożną interpretację i dłuższe badania.
Według ESC komentarz redakcyjny ostrzega, że pełne ziarno dodawane do wysoko przetworzonych produktów może nie dawać takich samych korzyści jak minimalnie przetworzone.

Co to oznacza dla konsumentów

Wyniki wspierają zastępowanie produktów z oczyszczonej mąki produktami pełnoziarnistymi, ale nie są dowodem na leczniczy efekt. Osoby z chorobami przewlekłymi, w tym z cukrzycą, powinny zmiany w diecie skonsultować z lekarzem lub dietetykiem. Według doniesień praca była finansowana przez Tabriz University of Medical Sciences, a autorzy zadeklarowali brak konfliktu interesów.