W skrócie
Catuaba to nazwa kory kilku brazylijskich drzew, najczęściej Trichilia catigua, którą ludowo stosuje się m.in. przy zmęczeniu, stresie i dla poprawy sprawności seksualnej [3]. Korzyści z catuaby nie są dobrze określone, dane u ludzi są ograniczone, a skład produktów handlowych bywa niejednolity [1][2].
- Nazwa łacińska
- Trichilia catigua
- Po angielsku
- catuaba
- Inne nazwy
- catigua, kora catuaba
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Unikać
Na co pomaga catuaba? Działanie i badania
Korzyści z catuaby w jakimkolwiek zastosowaniu nie są dobrze określone; wiedza pochodzi głównie z badań laboratoryjnych, na zwierzętach i z tradycji [1]. RxList ocenia, że brakuje dowodów, by ocenić skuteczność m.in. przy zaburzeniach sprawności seksualnej u mężczyzn, lęku, zmęczeniu, bezsenności i słabej pamięci [2]. W badaniach na gryzoniach i w komórkach opisano działanie przeciwdepresyjne, przeciwbólowe, przeciwutleniające i przeciwdrobnoustrojowe ekstraktów z T. catigua [3]. W teście wymuszonego pływania ekstrakt skracał bezruch u myszy i szczurów, a w synaptosomach szczura hamował wychwyt serotoniny i dopaminy, silniej dopaminy [4]. Jedyne opisane w przeglądzie badanie z podwójnie ślepą próbą (zespół piekącego języka) dotyczyło wieloskładnikowego preparatu Catuama, a nie samej catuaby [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Poprawa libido lub sprawności seksualnej u ludzi | Niepotwierdzone | [2][3] |
| Poprawa nastroju (dane z badań na zwierzętach) | Ograniczone | [3][4] |
| Działanie przeciwutleniające i przeciwdrobnoustrojowe (badania in vitro) | Ograniczone | [3] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kora (susz) | z kory przygotowuje się preparaty; pod nazwą catuaba sprzedaje się rośliny z kilku rodzin [1][3] |
| Kapsułki, ekstrakty | w niezależnej analizie wiele produktów nie zawierało deklarowanej rośliny, w niektórych wykryto alkaloidy tropanowe, a w innych niezadeklarowane leki na receptę [1] |
Ile catuaby dziennie i kiedy
Nie podajemy dawki catuaby, bo nie ma wystarczających danych o jej bezpieczeństwie [2]. Przed użyciem jakiegokolwiek preparatu skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Catuaba w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Unikać | Nie wiadomo, jak catuaba wpływa na ciążę [1]; RxList zaleca unikanie [2]. |
| Karmienie piersią | Unikać | Nie wiadomo, czy przenika do mleka [1]; RxList zaleca unikanie [2]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Catuaba wydaje się dobrze tolerowana, ale jest słabo przebadana [1], a RxList stwierdza, że brakuje informacji, by uznać ją za bezpieczną [2]. Możliwe są reakcje alergiczne, także ciężkie [1]. W niektórych produktach wykryto alkaloidy tropanowe, wiele nie zawierało deklarowanej rośliny, a część zawierała niezadeklarowane leki na receptę [1]. Badania na zwierzętach sugerują, że catuaba może obniżać płodność samic [1]; w badaniu na szczurach wodny wyciąg z T. catigua zmniejszył liczbę komórek Leydiga [3]. Bezpieczeństwo drugiej rośliny sprzedawanej jako catuaba, Erythroxylum vacciniifolium, nie zostało naukowo wykazane [3].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwdepresyjne (SSRI, SNRI, inhibitory MAO) | interakcje catuaby z lekami nie są w pełni poznane, a WebMD wymienia te grupy leków jako wymagające omówienia z lekarzem [1]; w badaniach na zwierzętach ekstrakt hamował wychwyt serotoniny i dopaminy w synaptosomach szczura [4] |
Jak wybierać
Nazwa catuaba obejmuje kilkanaście gatunków z różnych rodzin [1][3], a w niezależnej analizie wiele produktów nie zawierało gatunku podanego na etykiecie [1]. FDA nie weryfikuje, czy produkty zawierają składniki z etykiety [1]. Jeśli mimo to rozważasz taki preparat, wybieraj produkty z podanym gatunkiem rośliny i wynikami badania składu.
FAQ
Catuaba po angielsku?
Czy catuaba jest afrodyzjakiem?
Z jakiej rośliny jest catuaba?
Źródła
- WebMD — Catuaba — baza danych (suplementy)
- RxList — Catuaba — baza danych (suplementy)
- Trichilia catigua: therapeutic and cosmetic values (przegląd, SciELO) — przegląd
- Campos M.M. i in. Antidepressant-like effects of Trichilia catigua (Catuaba) extract: evidence for dopaminergic-mediated mechanisms. Psychopharmacology 2005 — badanie na zwierzętach
