W skrócie
Czereśnia ptasia to drzewo owocowe, którego owoce, czereśnie, jada się na surowo i przetwarza. Przegląd opisuje ją jako źródło związków fenolowych o działaniu przeciwutleniającym, ale dowody na efekty zdrowotne u ludzi są ograniczone [1][2].
- Nazwa łacińska
- Prunus avium (L.) L.
- Po angielsku
- sweet cherry
- Inne nazwy
- czereśnia, czereśnie, trześnia
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- Kalorie
- 63 kcal w 100 g
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Ostrożnie
Wartości odżywcze czereśni ptasiej
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 63 kcal | — |
| Białko | 1,1 g | — |
| Tłuszcz | 0,2 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,04 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 13,9 g | — |
| w tym cukry | 12,8 g | — |
| Błonnik | 2,1 g | — |
| Woda | 82,2 g | — |
| Wapń | 13 mg | 2% |
| Żelazo | 0,36 mg | 3% |
| Magnez | 11 mg | 3% |
| Fosfor | 21 mg | 3% |
| Potas | 222 mg | 11% |
| Sód | 0 mg | — |
| Cynk | 0,07 mg | 1% |
| Miedź | 0,06 mg | 6% |
| Mangan | 0,07 mg | 4% |
| Selen | 0 µg | 0% |
| Witamina C | 7 mg | 9% |
| Tiamina (B1) | 0,03 mg | 2% |
| Ryboflawina (B2) | 0,03 mg | 2% |
| Niacyna (B3) | 0,15 mg | 1% |
| Witamina B6 | 0,05 mg | 4% |
| Kwas foliowy | 4 µg | 2% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 3 µg | 0% |
| Witamina E | 0,07 mg | 1% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 2,1 µg | 3% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 09070, domena publiczna.
Na co pomaga czereśnia ptasia? Działanie i badania
Przegląd z 2019 r. wskazuje, że czereśnie są bogate w związki fenolowe i mogą zmniejszać wolne rodniki oraz markery zapalne, co mogłoby łagodzić zaburzenia związane ze stresem oksydacyjnym; abstrakt nie opisuje jednak konkretnych badań na ludziach [1]. Wzmianki o wpływie na sen dotyczą soku z czereśni lub wiśni i opierają się na jednym małym badaniu [2]. Opinia, że czereśnie pomagają przy dnie moczanowej, wynika głównie z badania z lat 50. bez grupy kontrolnej; późniejsze badanie sugeruje obniżenie poziomu moczanów, lecz jest małe i wstępne, a niższy poziom moczanów nie musi oznaczać mniej ataków dny [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne | Ograniczone | [1] |
| Wydłuża sen (sok z czereśni lub wiśni) | Ograniczone | [2] |
| Obniża poziom moczanów | Ograniczone | [2] |
| Łagodzi dnę moczanową | Niepotwierdzone | [2] |
| Przyspiesza regenerację po wysiłku (sok z wiśni kwaśnej) | Ograniczone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Czereśnia ptasia w kuchni
Czereśnie jada się na surowo, dodaje do ciast, deserów, kompotów i konfitur. Pestki nie są jadalne.
Czereśnia ptasia w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Czereśnie uważa się za bardzo bezpieczne, ale nie ustalono maksymalnych bezpiecznych dawek koncentratów dla kobiet w ciąży [2]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Nie ustalono maksymalnych bezpiecznych dawek dla kobiet karmiących [2]. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Nie ustalono maksymalnych bezpiecznych dawek dla małych dzieci [2]. |
Czereśnia ptasia a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dna moczanowa | Po konsultacji z lekarzem | Dowody na korzyść są słabe [2]; owoc nie zastępuje leczenia. |
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Nie ustalono maksymalnych bezpiecznych dawek przy ciężkiej chorobie nerek [2]. |
| Choroby wątroby | Po konsultacji z lekarzem | Nie ustalono maksymalnych bezpiecznych dawek przy ciężkiej chorobie wątroby [2]. |
| Cukrzyca | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Czereśnie uważa się za bardzo bezpieczne jako powszechnie jadany owoc, ale nie ustalono maksymalnych bezpiecznych dawek koncentratów dla kobiet w ciąży, karmiących, małych dzieci i osób z ciężką chorobą wątroby lub nerek [2]. Pestek, szypułek i liści nie należy jeść, bo zawierają glikozydy cyjanogenne [3].
Czereśnia ptasia dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Ostrożnie | Łodygi, liście i pestki wiśni i czereśni zawierają glikozydy cyjanogenne i są toksyczne [3]. |
| Kot | Ostrożnie | Łodygi, liście i pestki są toksyczne [3]. |
| Koń | Ostrożnie | Łodygi, liście i pestki są toksyczne [3]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie czereśni ptasiej
Czereśnie przechowuj w lodówce, niemyte; myj tuż przed jedzeniem. Można je zamrozić po wydrylowaniu.
Jak wybierać
Wybieraj twarde, błyszczące owoce z zielonymi szypułkami, bez pęknięć i brązowych plam.
FAQ
Czereśnia ptasia po angielsku?
Czy czereśnie pomagają na dnę moczanową?
Czy czereśnie pomagają zasnąć?
Czy pestki czereśni są trujące dla zwierząt?
Źródła
- Gonçalves A.C. i in. Nutrients, Bioactive Compounds and Bioactivity: The Health Benefits of Sweet Cherries (Prunus avium L.). Current Nutrition & Food Science 2019;15(3):208-227 — przegląd
- EBSCO Research Starters — Health benefits of cherries — omówienie
- ASPCA — Cherry (Prunus spp.) — baza danych
