W skrócie
Kwas hialuronowy to naturalny glikozaminoglikan obecny w skórze, stawach i oczach, który wiąże wodę i wspiera nawilżenie oraz barierę skóry [1]. W kosmetykach uznano go za bezpieczny w opisanych stężeniach [2]. Dowody na redukcję zmarszczek są obiecujące, ale oparte na małych badaniach [1].
- Po angielsku
- hyaluronic acid
- Inne nazwy
- hialuronian sodu (sól), hialuronian potasu, HA, sodium hyaluronate
- Kategoria
- Składniki kosmetyków
- Najlepiej zbadane działanie
- Bezpieczeństwo stosowania w kosmetykach Umiarkowane
- W ciąży
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne kwasu hialuronowego
Kwas hialuronowy to liniowy polisacharyd z grupy glikozaminoglikanów, zbudowany z powtarzających się jednostek disacharydowych kwasu D-glukuronowego i N-acetylo-D-glukozaminy; w kosmetykach stosowany głównie jako sól sodowa (hialuronian sodu).
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | (C14H20NO11Na)n |
| Numer CAS | 9067-32-7 |
| Nazwa INCI | Sodium Hyaluronate |
| Postać | biały proszek |
Dane: Thermo Fisher — Sodium hyaluronate, 95% · Altmeyers — Sodium hyaluronate (INCI) · The Good Scents Company — Sodium hyaluronate. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga kwas hialuronowy? Działanie i badania
Kwas hialuronowy działa w kosmetykach głównie jako humektant, który wspiera nawilżenie skóry i jej barierę [1]. Duże cząsteczki słabo wnikają w skórę, a małocząsteczkowy kwas (np. 50 kDa) w małych badaniach zmniejszał szorstkość i widoczność zmarszczek [1]. Autorzy przeglądu oceniają dowody jako obiecujące, lecz ograniczone, bo badania były niewielkie i różnorodne [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Poprawa nawilżenia i elastyczności skóry (preparaty małocząsteczkowe) | Ograniczone | [1] |
| Zmniejszenie widoczności zmarszczek | Ograniczone | [1] |
| Bezpieczeństwo stosowania w kosmetykach | Umiarkowane | [2] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Serum i kremy | najczęstsza forma; skuteczność zależy od masy cząsteczkowej [1] |
| Hialuronian sodu | sól kwasu stosowana w składach kosmetyków (INCI: sodium hyaluronate) [2] |
| Suplementy doustne | w małych badaniach poprawiały nawilżenie twarzy; dowody ograniczone [1] |
| Wypełniacze iniekcyjne | zabieg medyczny; ryzyko m.in. zamknięcia naczyń przy błędnym podaniu [1] |
Kwas hialuronowy na skórę i włosy
Kwas hialuronowy stosuje się w serach, kremach i maskach jako składnik nawilżający. Panel ekspertów CIR uznał kwas hialuronowy i jego sole za bezpieczne w kosmetykach w opisanych warunkach stosowania [2]. Frakcje o masie około 20 kDa i mniejszej zwiększały w jednym badaniu poziom czynnika prozapalnego TNF-α, więc ich unikanie uznano za rozsądne [1].
Kwas hialuronowy w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak wiarygodnych danych dla preparatów doustnych; kosmetyki miejscowe uznano za bezpieczne ogółem [2]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych; kosmetyki dla dorosłych nie są badane u dzieci. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Kosmetyki z kwasem hialuronowym są zwykle dobrze tolerowane [2]. Poważniejsze ryzyka dotyczą iniekcji: zamknięcie naczyń, martwica, nadwrażliwość i późne guzki, dlatego zabieg powinien wykonywać wykwalifikowany lekarz [1].
FAQ
Źródła
- Waggett S. i in. Update on Low-Molecular Weight Hyaluronic Acid in Dermatology: A Scoping Review. EMJ Dermatology 2024 — przegląd
- Becker L.C. i in. Final Report of the Safety Assessment of Hyaluronic Acid, Potassium Hyaluronate, and Sodium Hyaluronate. Int J Toxicol 2009 — raport bezpieczeństwa
