W skrócie
Guduchi (giloy) to pnącze Tinospora cordifolia, którego łodygi są używane w ajurwedzie m.in. przy żółtaczce, gorączce i cukrzycy [2]. Działanie ochronne na wątrobę opisano w badaniach na zwierzętach, a jednocześnie opisano przypadki uszkodzenia wątroby po preparatach z guduchi [1][2][3].
- Nazwa łacińska
- Tinospora cordifolia (Willd.) Miers
- Po angielsku
- giloy, heart-leaved moonseed
- Inne nazwy
- giloy, amrita, gudućī
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Brak danych
Na co pomaga guduchi? Działanie i badania
Zastosowania guduchi opierają się na tradycji ajurwedyjskiej: przegląd z 2024 roku wskazuje, że opisane działanie ochronne na wątrobę pochodzi z badań na szczurach, myszach i świnkach morskich, a nie z badań na ludziach [2]. Autorzy przeglądu zauważają braki w potwierdzeniu tożsamości roślin i niejasne uzasadnienie dawek, a większość z nich pracuje w firmie Patanjali sprzedającej produkty ziołowe [2]. Jednocześnie opisano przypadki uszkodzenia wątroby po preparatach z guduchi [1][3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Chroni wątrobę przed uszkodzeniem (badania na zwierzętach) | Ograniczone | [2] |
| Obniża poziom cukru we krwi | Niepotwierdzone | [2] |
| Działa przeciwgorączkowo | Niepotwierdzone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Proszek z łodygi | stosowany w ajurwedzie [2] |
| Ekstrakt w tabletkach i kapsułkach | suplement; opisano uszkodzenie wątroby po preparacie zawierającym ekstrakt [1] |
| Napar lub odwar | tradycyjnie odwar z liści z miodem w Indiach [2]; w serii przypadków opisano też napar „Giloy Kwath” [3] |
Ile guduchi dziennie i kiedy
Nie ma ustalonej dawki guduchi opartej na badaniach na ludziach. W badaniach na zwierzętach stosowano ok. 10–400 mg/kg masy ciała, których nie przenosi się na ludzi [2]. W opisanym przypadku uszkodzenia wątroby tabletka zawierała 900 mg ekstraktu z łodygi, obok kwercetyny i pokrzywy [1].
Guduchi w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Nie znaleziono danych o bezpieczeństwie; unikaj bez zgody lekarza. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Nie znaleziono danych o bezpieczeństwie. |
| Dzieci | Brak danych | Nie znaleziono danych o bezpieczeństwie. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Szczególnie przy przewlekłych chorobach wątroby i lekach. |
Guduchi a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby wątroby | Po konsultacji z lekarzem | Opisano uszkodzenie wątroby po guduchi; nie stosuj bez zgody lekarza [1][2][3]. |
| Hashimoto | Po konsultacji z lekarzem | Opisana pacjentka z uszkodzeniem wątroby miała Hashimoto; autorzy proponują zbadać związek z chorobami autoimmunologicznymi [1]. |
| Cukrzyca | Brak danych | Brak badań klinicznych [2]; nie zastępuje leczenia. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Autorzy opisu przypadku z 2023 roku zalecają przerwanie suplementu i monitorowanie enzymów wątrobowych przy podejrzeniu uszkodzenia wątroby; rokowanie jest dobre, jeśli preparat odstawiono wcześnie [1]. Mechanizm jest niejasny: możliwa reakcja idiosynkratyczna o podłożu immunologicznym lub ujawnienie utajonego autoimmunologicznego zapalenia wątroby [1]. W serii przypadków z 2021 roku jeden pacjent z żółtaczką przyjmował wyłącznie preparat z Tinospora cordifolia, po odstawieniu wszyscy chorzy wyzdrowieli [3].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki immunosupresyjne i choroby autoimmunologiczne | brak badań interakcji; ze względu na możliwy mechanizm immunologiczny uszkodzeń wątroby skonsultuj z lekarzem [1] |
Jak wybierać
Przy zakupie sprawdź, czy producent podaje gatunek, bo spokrewniona Tinospora crispa może powodować toksyczne zapalenie wątroby, a pomyłka w identyfikacji jest realnym ryzykiem [2]. Autorzy opisu przypadku zaznaczają, że suplementy ziołowe nie są regulowane tak dobrze jak leki [1].
FAQ
Guduchi po angielsku?
Czy guduchi jest bezpieczne dla wątroby?
Do czego używa się guduchi?
Źródła
- Nnamani i in. Tinospora cordifolia (Guduchi/Giloy)-Induced Liver Injury: A Case Review. Cureus 2023 — opis przypadku
- Balkrishna i in. Traditional uses, hepatoprotective potential, and phytopharmacology of Tinospora cordifolia: a narrative review. Journal of Pharmacy and Pharmacology 2024 — przegląd narracyjny
- Case series and review of Ayurvedic medication induced liver injury. BMC Complementary Medicine and Therapies 2021 (rekord DOAJ) — seria przypadków
