Przejdź do treści

Właściwości mleka owczego

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Mleko owcze to mleko od owiec (Ovis aries), tłustsze i bogatsze w białko niż krowie, używane głównie do produkcji serów i jogurtów. W 100 g ma około 95 kcal wobec 66 kcal w mleku krowim [2], a białka średnio około 5,8% wobec 3,3% [1].

Nazwa łacińska
Ovis aries
Po angielsku
sheep milk
Inne nazwy
mleko owiec, mleko baranie
Kalorie
108 kcal w 100 g
Najlepiej zbadane działanie
Wyższa zawartość białka i tłuszczu niż w mleku krowim Silne
W ciąży
W umiarkowanych ilościach

Wartości odżywcze mleka owczego

SkładnikWartość w 100 g% RWS
Wartość energetyczna108 kcal—
Białko6 g—
Tłuszcz7 g—
w tym kwasy nasycone4,6 g—
Węglowodany przyswajalne5,4 g—
Błonnik0 g—
Woda80,7 g—
Wapń193 mg24%
Żelazo0,1 mg1%
Magnez18 mg5%
Fosfor158 mg23%
Potas137 mg7%
Sód44 mg—
Cynk0,54 mg5%
Miedź0,05 mg5%
Mangan0,02 mg1%
Selen1,7 µg3%
Witamina C4,2 mg5%
Tiamina (B1)0,07 mg6%
Ryboflawina (B2)0,35 mg25%
Niacyna (B3)0,42 mg3%
Witamina B60,06 mg4%
Kwas foliowy7 µg4%
Witamina B120,71 µg28%
Witamina A44 µg6%

Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 01109, domena publiczna.

Na co pomaga mleko owcze? Działanie i badania

Mleko owcze ma więcej białka niż krowie, średnio około 5,8% wobec 3,3% [1], i więcej tłuszczu, według Wikipedii około 7,0 g wobec 3,9 g w 100 g [2]. Zawartość laktozy jest zbliżona do mleka krowiego [1]. Przytoczone źródła opisują skład mleka, a nie jego działanie zdrowotne, dlatego nie przypisujemy mu właściwości leczniczych.

EfektSiła dowodówŹródła
Wyższa zawartość białka i tłuszczu niż w mleku krowimSilne[1][2]
Lepsza tolerancja przy nietolerancji laktozyNiepotwierdzone[1]

Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Mleko owcze w kuchni

Mleko owcze nadaje się głównie na sery i produkty fermentowane, bo duża zawartość suchej masy daje więcej sera z tej samej ilości mleka [2]. Robi się z niego feta, pecorino romano, roquefort i manchego, a także grecki jogurt [2]. W Polsce znane są z niego bryndza podhalańska i żentyca [2].

Mleko owcze w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaW umiarkowanych ilościachTylko mleko pasteryzowane.
DzieciPo konsultacji z lekarzemNie zastępuje mleka modyfikowanego u niemowląt; skonsultuj z pediatrą.

Mleko owcze a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
Nietolerancja laktozyUnikaćZawartość laktozy jest zbliżona do mleka krowiego [1], więc mleko owcze nie jest produktem bez laktozy.
OdchudzanieOstrożnieJest bardziej kaloryczne niż mleko krowie (ok. 95 wobec 66 kcal w 100 g) [2].

Przechowywanie mleka owczego

Mleko surowe trzymaj w lodówce i szybko zużyj; wybieraj mleko pasteryzowane, szczególnie dla dzieci, seniorów i kobiet w ciąży.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Mleko owcze po angielsku?
sheep milk.
Czy mleko owcze ma laktozę?
Tak, w ilości zbliżonej do mleka krowiego [1].
Z czego robi się ser z mleka owczego?
Feta, pecorino romano, roquefort, manchego oraz polska bryndza podhalańska [2].

Źródła

  1. Ben Fraj S. i in. Research on different types of protein in cow's and sheep's milk. Scientific Papers, Series D, Animal Science 2023 — artykuł naukowy
  2. Wikipedia — Sheep milk — omówienie
Bazy wartości odżywczych
USDA FoodData Central (zbiór SR Legacy) — baza składu żywności Departamentu Rolnictwa USA, dane w domenie publicznej, rekord NDB 01109. Wartości dotyczą 100 g części jadalnej w formie opisanej w rekordzie; produkty krajowe mogą się nieco różnić.
Podstawa prawna wartości referencyjnych
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, załącznik XIII — referencyjne wartości spożycia oraz „znacząca ilość” (15% RWS w 100 g). Oświadczenia „źródło” (≥15%) i „wysoka zawartość” (≥30%) reguluje rozporządzenie (WE) nr 1924/2006.

Poznaj również