W skrócie
Złoto (Au) to metal szlachetny występujący w przyrodzie jako rodzimy pierwiastek, o twardości 2,5–3 w skali Mohsa [1]. Działanie zdrowotne złota jako kamienia nie ma potwierdzenia naukowego; złoto jadalne (E 175) uznano za mało przyswajalne, bez spodziewanych skutków ogólnoustrojowych [2].
- Nazwa łacińska
- Aurum
- Po angielsku
- gold
- Inne nazwy
- złoto rodzime, Au, E 175 (złoto jadalne)
- Kategoria
- Minerały i kamienie
Właściwości chemiczne i fizyczne złota
Złoto rodzime to minerał z gromady pierwiastków rodzimych, zbudowany z metalicznego złota (Au), często z domieszką srebra.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór chemiczny | Au |
| Gromada | pierwiastki rodzime |
| Twardość w skali Mohsa | 2,5–3 |
| Gęstość | 16–19,3 g/cm³ |
| Układ krystalograficzny | regularny |
| Barwa | żółta, bladożółta, pomarańczowa, żółtobiała, czerwonawobiała |
| Połysk | metaliczny |
| Rysa | żółta |
| Łupliwość | brak |
Dane: Webmineral — Gold. Wartości typowe dla minerału; poszczególne okazy mogą się różnić.
Na co pomaga złoto? Działanie i badania
Lecznicze działanie złota noszonego jako biżuteria lub kamień nie ma potwierdzenia naukowego. Złoto spożywcze E 175 oceniła EFSA: dane toksykologiczne były zbyt ograniczone do pełnej oceny ryzyka, ale ze względu na bardzo niską rozpuszczalność metalicznego złota nie spodziewano się skutków ogólnoustrojowych [2]. Panel wskazał, że w miejscu kontaktu mogą uwalniać się jony złota [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Lecznicze działanie złota (biżuteria, woda ze złotem) | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Złoto jadalne E 175 — skutki ogólnoustrojowe | Ograniczone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Złoto ma wzór chemiczny Au i krystalizuje w układzie regularnym [1]. Powstaje głównie w żyłach kwarcowych działalności hydrotermalnej, w osadach wulkaniczno-egzalacyjnych oraz jako okruchy w osadach rzecznych, tzw. rozsypiskach [1]. Gęstość czystego złota to około 19,3 g/cm³, a zawartość srebra ją obniża [1].
Znaczenie i symbolika
W wielu kulturach złoto symbolizuje bogactwo, władzę i trwałość; w tradycji ludowej i ezoterycznej przypisuje mu się też działanie ochronne i wzmacniające. To wierzenia, nie fakty potwierdzone badaniami.
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Źródła
- Mindat — Gold (Native Gold) — baza danych
- EFSA — Scientific Opinion on the re-evaluation of gold (E 175) as a food additive — opinia naukowa
