Przejdź do treści

Właściwości lecytyny

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Lecytyna to tłuszczowa substancja występująca w żółtku jaja, soi i słoneczniku, dodawana do żywności jako emulgator i sprzedawana jako suplement [1]. W UE jest dozwolonym dodatkiem E 322, a jej fosfatydylocholina jest w organizmie źródłem choliny [3]. Wpływ lecytyny na pamięć czy cholesterol nie jest potwierdzony [1].

Po angielsku
lecithin
Inne nazwy
fosfatydylocholina, E322, lecytyna sojowa, lecytyna słonecznikowa
W ciąży
Po konsultacji z lekarzem
Dla psa
Brak danych

Na co pomaga lecytyna? Działanie i badania

Lecytyna jest stosowana głównie po to, by zwiększyć poziom choliny w organizmie [1]. Fosfatydylocholina zawarta w lecytynach jest w organizmie rozkładana do choliny [3]. WebMD ocenia, że korzyści lecytyny dla cholesterolu oraz pamięci i myślenia są słabo udokumentowane i nie jest jasne, czy pomaga [1]. Nie należy traktować jej jako leku, a deklaracje o „oczyszczaniu wątroby” czy „odchudzaniu” nie mają poparcia w źródłach.

EfektSiła dowodówŹródła
Uzupełnia cholinę w organizmieOgraniczone[1][3]
Poprawia pamięć i funkcje poznawczeSprzeczne[1]
Obniża cholesterolSprzeczne[1]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
Lecytyna sojowajedna z form; przy alergii na soję może wywołać reakcję [1]
Lecytyna słonecznikowaalternatywa przy alergii na soję; należy czytać etykietę [1]
Lecytyna z żółtka jajanaturalnie występuje w żółtkach [1]
Suplementyprodukty różnią się składem; stosuj zgodnie z ulotką, a przed użyciem skonsultuj z lekarzem [1]

Ile lecytyny dziennie i kiedy

Dla choliny, której źródłem bywa lecytyna, NIH ODS podaje odpowiednie spożycie: 425 mg dziennie dla dorosłych kobiet i 550 mg dla mężczyzn, a górną bezpieczną granicę dla dorosłych 3500 mg dziennie z żywności, napojów i suplementów łącznie [2]. Zawartość choliny w preparatach lecytyny bywa różna, więc sprawdzaj etykietę. Dla samej lecytyny nie ustalono zaleceń w sprawdzonych źródłach.

Lecytyna w kuchni

W żywności lecytyna jest dozwolonym dodatkiem E 322 i działa jako emulgator [1][3]. Występuje naturalnie w żółtku jaja, nasionach soi i słonecznika [1].

Lecytyna w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaPo konsultacji z lekarzemNie wiadomo, jak suplementy lecytyny wpływają na ciążę [1]. Zapotrzebowanie na cholinę jest wyższe (450 mg dziennie) [2].
Karmienie piersiąPo konsultacji z lekarzemLecytyna przenika do mleka matki [1]; zapotrzebowanie na cholinę wynosi 550 mg dziennie [2]. Suplement skonsultuj z lekarzem.
DzieciBrak danychBrak danych o suplementach lecytyny; dla choliny ustalono normy wiekowe [2]. EFSA nie stwierdziła obaw o bezpieczeństwo lecytyn jako dodatku do żywności u dzieci powyżej 1. roku życia przy zgłaszanych poziomach użycia [3].

Lecytyna a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
Alergia na sojęOstrożnieWybieraj lecytynę niesojową, np. słonecznikową, i czytaj etykietę [1].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

WebMD uznaje lecytynę za zwykle dobrze tolerowaną, ale nie stosuj jej przy uczuleniu na cholinę, lecytynę, fosfatydylocholinę lub inny składnik preparatu; najpoważniejszym ryzykiem jest ciężka reakcja alergiczna [1]. Lecytyna z soi może być problemem dla alergików na soję [1]. Nadmiar choliny może powodować rybi zapach ciała, wymioty, silne pocenie i ślinienie, obniżenie ciśnienia i uszkodzenie wątroby [2].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa lekówMożliwa interakcja
Leki (ogólnie)interakcje z lekami nie są dobrze poznane — poinformuj lekarza o suplementach [1]

Lecytyna dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesBrak danychBrak danych w sprawdzonych źródłach.
KotBrak danychBrak danych w sprawdzonych źródłach.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Lecytyna po angielsku?
lecithin.
Co to jest E322?
E 322 to oznaczenie lecytyn jako dozwolonego w UE dodatku do żywności; EFSA w 2017 r. nie uznała za potrzebne ustalania liczbowego ADI [3].
Czy lecytyna sojowa jest bezpieczna przy alergii na soję?
Nie zawsze; przy alergii sprawdź etykietę i rozważ lecytynę z innego źródła, np. ze słonecznika, po konsultacji z lekarzem [1].

Źródła

  1. WebMD — Lecithin — omówienie
  2. NIH ODS — Choline: fact sheet for consumers — baza danych
  3. EFSA — Re-evaluation of lecithins (E 322) as a food additive (EFSA Journal 2017), rekord DOAJ — opinia naukowa

Poznaj również