W skrócie
Nawłoć to roślina z rodziny astrowatych; w ziołolecznictwie stosuje się ziele nawłoci pospolitej (Solidago virgaurea). Europejska Agencja Leków uznaje ją za tradycyjny lek roślinny zwiększający ilość wydalanego moczu, wspomagająco w łagodnych dolegliwościach dróg moczowych [1][2].
- Nazwa łacińska
- Solidago virgaurea L.
- Po angielsku
- goldenrod (European goldenrod)
- Inne nazwy
- nawłoć pospolita, złota rózga; pokrewne: nawłoć kanadyjska (Solidago canadensis), nawłoć późna (Solidago gigantea)
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Unikać
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga nawłoć? Działanie i badania
Ziele nawłoci pospolitej zwiększa ilość wydalanego moczu i jest stosowane wspomagająco przy łagodnych dolegliwościach dróg moczowych — to zastosowanie tradycyjne, oparte na długim stosowaniu, a nie na badaniach klinicznych [2]. Za działanie odpowiadają m.in. flawonoidy, saponiny i glikozyd leiokarpozyd; w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach opisano działanie przeciwzapalne, moczopędne i rozkurczowe [3]. Nie opublikowano randomizowanego, kontrolowanego badania klinicznego z udziałem ludzi [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zwiększa ilość wydalanego moczu (stosowanie tradycyjne) | Ograniczone | [2][3] |
| Łagodzi dolegliwości pęcherza moczowego | Ograniczone | [3] |
| Działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające | Ograniczone | [3] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Napar z ziela | 3–5 g rozdrobnionego ziela na filiżankę gorącej wody; stosowanie tradycyjne u dorosłych [2] |
| Herbatki ziołowe na drogi moczowe | nawłoć jest częstym składnikiem mieszanek |
| Miód nawłociowy | miód z nektaru nawłoci; brak badań nad właściwościami leczniczymi |
| Ocet z nawłoci | domowa nalewka octowa; brak badań nad działaniem |
Ile nawłoci dziennie i kiedy
Według monografii EMA dorośli i młodzież stosują napar z 3–5 g ziela na filiżankę, 2–4 razy dziennie [2]. Tradycyjnie kurację prowadzi się przez 2–4 tygodnie; jeśli objawy nie mijają, trzeba skonsultować się z lekarzem [2]. W trakcie stosowania należy pić odpowiednio dużo płynów.
Nawłoć w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Unikać | Stosowanie niezalecane z powodu braku danych [2]. |
| Karmienie piersią | Unikać | Stosowanie niezalecane z powodu braku danych [2]. |
| Dzieci | Unikać | Niezalecana poniżej 12 lat [2]. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Przeciwwskazana przy ciężkich chorobach serca i nerek [2]. |
Nawłoć a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Przeciwwskazana przy ciężkiej chorobie nerek, gdy zaleca się ograniczenie płynów [2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Nawłoci nie stosuj przy uczuleniu na rośliny astrowate (złożone) ani w stanach, w których lekarz zalecił ograniczenie płynów, np. przy ciężkich chorobach serca lub nerek [2]. Jeśli pojawi się gorączka, ból przy oddawaniu moczu, skurcze lub krew w moczu, trzeba zgłosić się do lekarza [2]. Możliwe działania niepożądane to reakcje alergiczne i dolegliwości żołądkowo-jelitowe [2].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Syntetyczne leki moczopędne | jednoczesne stosowanie nie jest zalecane [2] |
Nawłoć dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
W Polsce rośnie rodzima nawłoć pospolita oraz dwa gatunki inwazyjne z Ameryki Północnej: nawłoć kanadyjska i nawłoć późna, które masowo zarastają nieużytki i porzucone pola. Nawłoć pospolita jest niższa, ma luźniejsze kwiatostany i rośnie m.in. w lasach i na murawach; gatunki amerykańskie tworzą gęste łany z żółtymi wiechami kwitnącymi od lipca do października. Dawna niemiecka farmakopea dopuszczała jako surowiec także nawłoć kanadyjską i późną, choć ich skład różni się od nawłoci pospolitej [3].
Przechowywanie nawłoci
Ziele zbiera się w czasie kwitnienia i suszy w przewiewnym, zacienionym miejscu. Suszone ziele przechowuj w szczelnym opakowaniu, z dala od światła i wilgoci.
Jak wybierać
Do celów leczniczych wybieraj ziele z apteki lub sklepu zielarskiego z opisem gatunku — monografia EMA dotyczy nawłoci pospolitej [1]. Przy samodzielnym zbiorze łatwo pomylić gatunki; nie zbieraj roślin przy drogach i polach opryskiwanych.
FAQ
Nawłoć po angielsku?
Jak wygląda nawłoć?
Czym różni się nawłoć pospolita od kanadyjskiej?
Na co stosuje się nawłoć?
Źródła
- European Medicines Agency — Solidaginis virgaureae herba — monografia
- HMPC — Community herbal monograph on Solidago virgaurea L., herba — monografia
- Fursenco C. i in. Solidago virgaurea L.: A Review of Its Ethnomedicinal Uses, Phytochemistry, and Pharmacological Activities. Biomolecules 2020 — przegląd
