W skrócie
Sorbitol (E420) to alkohol cukrowy, występujący naturalnie w jabłkach i owocach pestkowych oraz stosowany jako słodzik i substancja zagęszczająca w żywności „bez cukru”. Najlepiej opisanym skutkiem jego spożycia jest działanie przeczyszczające i wzdęcia po większych ilościach, bo słabo się wchłania i wciąga wodę do jelita [1][2].
- Po angielsku
- sorbitol
- Inne nazwy
- glucitol, D-glucitol, E420
- Kategoria
- Inne
- Najlepiej zbadane działanie
- Działa przeczyszczająco i powoduje wzdęcia po większych ilościach Silne
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga sorbitol? Działanie i badania
Sorbitol jest wchłaniany w jelicie cienkim powoli i często dociera niewchłonięty do jelita grubego, gdzie ulega fermentacji i wciąga wodę [1]. Skutkiem mogą być wzdęcia, ból brzucha i luźne stolce, zwłaszcza u osób z zespołem jelita drażliwego [1]. Jako próg, powyżej którego u dorosłego niemającego wprawy jednorazowy posiłek może wywołać działanie przeczyszczające, podaje się około 23 g [2]. Wartość energetyczna sorbitolu jest niższa niż cukru i wynosi ok. 2,5–3,4 kcal/g wobec ok. 4 kcal/g dla węglowodanów [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działa przeczyszczająco i powoduje wzdęcia po większych ilościach | Silne | [1][2] |
| Może nasilać objawy jelita drażliwego | Umiarkowane | [1] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Słodzik w gumach, miętówkach i produktach „bez cukru” | oznaczany na etykiecie jako sorbitol lub E420 |
| Składnik leków i syropów | pełni funkcję substancji pomocniczej i słodzącej |
| Naturalnie w owocach | m.in. jabłka i owoce pestkowe [3] |
Ile sorbitolu dziennie i kiedy
Tolerancja jest indywidualna i zależy od ilości, od tego, co jemy razem z sorbitolem, oraz od wrażliwości jelit [1]. Dla ostrożności przyjmuje się, że pojedyncza porcja rzędu 20 g i więcej może u wielu osób wywołać biegunkę [2]. Osoby z wrażliwym układem pokarmowym powinny czytać etykiety produktów „bez cukru”.
Sorbitol w kuchni
Sorbitol zatrzymuje wodę, dlatego dodaje się go do wyrobów cukierniczych, gum do żucia i produktów dietetycznych, by pozostawały wilgotne i miękkie. Występuje też w kosmetykach, pastach do zębów i płynach do płukania jamy ustnej jako składnik utrzymujący wilgoć [3].
Sorbitol w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dzieci | Ostrożnie | Mniejsza masa ciała oznacza niższy próg działania przeczyszczającego; unikaj większych ilości produktów „bez cukru”. |
| Ciąża | Brak danych | W ilościach spożywczych nie ma w źródłach ostrzeżeń, ale brak danych w użytych źródłach. |
Sorbitol a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dieta low FODMAP | Ostrożnie | Sorbitol to poliol, czyli składnik FODMAP; tolerancja bywa różna [1]. |
| Cukrzyca | Po konsultacji z lekarzem | Wpływ na glikemię zależy od produktu i ilości; ustal z lekarzem lub dietetykiem. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Sorbitolu powinny unikać osoby z zespołem jelita drażliwego, wrażliwe na poliole, i każdy, u kogo po produktach „bez cukru” pojawia się biegunka lub wzdęcia [1]. Wchłanianie jest niepełne, więc objawy zależą od ilości [2].
Sorbitol dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak potwierdzonych danych w użytych źródłach; nie myl z ksylitolem, który jest dla psów toksyczny. |
| Kot | Brak danych | Brak potwierdzonych danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Sorbitol po angielsku?
Czy sorbitol jest naturalny?
Czy sorbitol ma kalorie?
Czy sorbitol powoduje biegunkę?
Źródła
- Monash FODMAP — What are the Polyols? — omówienie
- Sweetenerbook — Polyols Digestion — omówienie
- Wikipedia — Sorbitol (nazwy, występowanie, zastosowania) — baza danych
