Przejdź do treści

Właściwości maltodekstryny

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Maltodekstryna to biały, niesłodki proszek, polimer glukozy otrzymywany przez częściową hydrolizę skrobi (kukurydzianej, ziemniaczanej, ryżowej, a w UE także pszennej), dodawany do żywności dla tekstury i objętości [1][2][3]. Ma wyższy indeks glikemiczny niż cukier stołowy, dlatego źródła dietetyczne radzą osobom z cukrzycą ograniczać produkty z jej dodatkiem [4][5].

Po angielsku
maltodextrin
Inne nazwy
dekstryna
Kategoria
Inne
Najlepiej zbadane działanie
Szybko podnosi poziom glukozy we krwi (wysoki indeks glikemiczny) Umiarkowane
W ciąży
Brak danych
Dla psa
Brak danych

Na co pomaga maltodekstryna? Działanie i badania

Maltodekstryna jest szybko trawionym węglowodanem; WebMD podaje około 4 kcal na gram (w innym miejscu 3,75), a jej indeks glikemiczny jest wyższy niż cukru stołowego [5]. Today's Dietitian podaje wartość 95 dla maltodekstryny i 65 dla cukru stołowego [4]. Wstępne badania, w znacznej części na myszach, sugerują możliwy niekorzystny wpływ na jelita i mikrobiotę, ale dowody u ludzi są niewystarczające [4][5].

EfektSiła dowodówŹródła
Szybko podnosi poziom glukozy we krwi (wysoki indeks glikemiczny)Umiarkowane[4][5]
Niekorzystny wpływ na jelita i mikrobiotę (głównie badania na myszach)Ograniczone[4][5]

Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
Proszekbiały, rozpuszczalny w wodzie, o równoważniku dekstrozy (D.E.) poniżej 20 [1][2]
Dodatek do żywnościjogurty, batony, chipsy, sosy i napoje [5]

Maltodekstryna w kuchni

Maltodekstryna jest dodawana do jogurtów, batonów, chipsów, sosów i napojów, by zastąpić część cukru oraz poprawić teksturę i trwałość [4][5]. Nadaje produktom konsystencję i lepkość, a przy niskim D.E. może zastępować tłuszcz [2].

Maltodekstryna w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaBrak danychBrak danych specyficznych dla maltodekstryny w źródłach.
DzieciBrak danychBrak danych w źródłach.

Maltodekstryna a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
CukrzycaOstrożniePrzez wysoki indeks glikemiczny WebMD zaleca unikać jej przy cukrzycy i insulinooporności, a Today's Dietitian radzi ograniczać produkty z jej dodatkiem, zwłaszcza słodycze i napoje [4][5].
Dieta bezglutenowaOstrożnieMaltodekstryna z pszenicy jest w UE wyłączona z obowiązku oznaczania alergenu, o ile proces nie zwiększa alergenności [3]; EFSA uznała ją za mało prawdopodobny czynnik reakcji u osób z celiakią przy zgodności z limitem glutenu dla żywności bezglutenowej [6]. WebMD radzi szukać oznaczenia „bezglutenowy” [5].
OdchudzanieBrak danychŹródła nie oceniają wpływu na masę ciała; dostarcza ok. 4 kcal/g [5].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

FDA zalicza maltodekstrynę do substancji ogólnie uznawanych za bezpieczne (GRAS) bez ograniczeń poza dobrą praktyką produkcyjną [1], a nie wykazano związku przyczynowego z negatywnymi skutkami u ludzi, choć brakuje badań nad nadmiernym spożyciem [4]. Ze względu na wysoki indeks glikemiczny osoby z cukrzycą lub insulinoopornością powinny ograniczać produkty z jej dodatkiem [4][5]. Wyniki dotyczące wpływu na jelita pochodzą głównie z badań na gryzoniach [4]. WebMD wspomina o możliwych gazach, biegunce i reakcjach alergiopodobnych przy dużym spożyciu [5].

Maltodekstryna dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesBrak danychBrak danych w sprawdzonych źródłach.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Jak wybierać

Maltodekstrynę rozpoznasz na liście składników; przy diecie bezglutenowej wybieraj produkty z oznaczeniem „bezglutenowy” [5]. W UE, jeśli pochodzi z pszenicy, nie musi być oznaczona jako alergen [3].

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Maltodekstryna po angielsku?
maltodextrin.
Czy maltodekstryna zawiera gluten?
Może pochodzić z pszenicy, ale w UE maltodekstryny pszenne są wyłączone z oznaczania alergenów [3]; według Celiac Disease Foundation (cytowanej przez Today's Dietitian) nie zawierają glutenu pszennego [4]. Przy celiakii szukaj oznaczenia „bezglutenowy” [5].
Ile kalorii ma maltodekstryna?
WebMD podaje około 4 kcal na gram [5].
Z czego robi się maltodekstrynę?
Z częściowej hydrolizy skrobi kukurydzianej, ziemniaczanej lub ryżowej (przepisy FDA) [1], a także maniokowej [2].

Źródła

  1. U.S. Code of Federal Regulations — 21 CFR 184.1444 Maltodextrin (GRAS) — przepis prawny
  2. Moore G.R.P., Canto L.R., Amante E.R., Soldi V. Cassava and corn starch in maltodextrin production. Química Nova 2005 — artykuł naukowy
  3. Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011, załącznik II (wyłączenia: glukoza i maltodekstryny na bazie pszenicy) — przepis prawny
  4. Ask the Expert: Maltodextrin. Today's Dietitian (Amidor T., RD) — omówienie eksperckie
  5. What is maltodextrin? WebMD — omówienie
  6. Starch Europe — Permanent exemption for allergen labelling of wheat-based maltodextrins, glucose syrups, dextrose (opinie EFSA 2004/2007) — omówienie (stowarzyszenie branżowe)

Poznaj również