W skrócie
Olejek z drzewa herbacianego to olejek eteryczny destylowany z liści Melaleuca alternifolia, używany na skórę w kosmetykach i preparatach przeciwtrądzikowych [1]. Jego największym składnikiem jest terpinen-4-ol [2]. Na skórze może pomagać przy trądziku i grzybicy stóp, ale dowody są ograniczone, a połykanie olejku jest niebezpieczne [1].
- Nazwa łacińska
- Melaleuca alternifolia
- Po angielsku
- tea tree oil
- Inne nazwy
- olejek z drzewa herbacianego, olejek herbaciany, melaleuka
- Kategoria
- Składniki kosmetyków
- W ciąży
- Ostrożnie
- Dla psa
- Po konsultacji z lekarzem
Na co pomaga drzewo herbaciane? Działanie i badania
Olejek z drzewa herbacianego stosowany na skórę może pomagać przy trądziku, ale potrzeba więcej dowodów [1]. W grzybicy stóp działa prawdopodobnie słabiej niż standardowe leki [1]. Dowody dotyczące grzybicy paznokci są niewystarczające, a przy wszach badano tylko połączenia olejku z innymi składnikami, więc jego własny efekt jest niejasny [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Poprawa przy trądziku (stosowanie na skórę) | Ograniczone | [1] |
| Grzybica stóp (stosowanie na skórę) | Ograniczone | [1] |
| Grzybica paznokci | Niepotwierdzone | [1] |
| Leczenie wszawicy (sam olejek) | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Czysty olejek eteryczny | silnie skoncentrowany; według opinii komitetu naukowego UE czysty olejek jest u ludzi czynnikiem uczulającym [2] |
| Kosmetyki (żele, toniki, szampony, pasty) | produkty z dodatkiem olejku |
| Stary lub utleniony olejek | zmienia skład pod wpływem tlenu [2]; w jednym badaniu utleniony olejek uczulał około 3 razy silniej niż świeży [2] |
Drzewo herbaciane na skórę i włosy
W kosmetykach olejek z drzewa herbacianego występuje w produktach przeciwtrądzikowych, szamponach i preparatach do stóp. Terpinen-4-ol stanowi według normy ISO 4730 od 30 do 48% olejku, średnio około 40% [2]. Komitet naukowy UE (SCCP) stwierdził, że olejek jest czynnikiem uczulającym, a w badaniach z testami płatkowymi alergię kontaktową notowano u około 0,6–4,8% badanych [2]. Część osób reaguje też zaczerwienieniem lub podrażnieniem [1].
Drzewo herbaciane w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Ostrożnie | NCCIH podaje, że preparaty stosowane na skórę mogą być bezpieczne w ciąży [1]; przed użyciem zapytaj lekarza. |
| Karmienie piersią | Ostrożnie | NCCIH podaje, że preparaty stosowane na skórę mogą być bezpieczne podczas karmienia [1]; przed użyciem zapytaj lekarza. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach; nie podawaj doustnie. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Olejku z drzewa herbacianego nie wolno połykać — może wywołać splątanie, zaburzenia równowagi, niezdolność chodzenia, a nawet śpiączkę [1]. Na skórze część osób reaguje zaczerwienieniem lub podrażnieniem, częściej po użyciu starego produktu lub wystawionego na ciepło, światło i powietrze [1]. Olejek jest też czynnikiem uczulającym [2].
Drzewo herbaciane dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Po konsultacji z lekarzem | Nie nakładaj olejków eterycznych na psa bez zalecenia weterynarza [3]. |
| Kot | Unikać | Olejek może być bardzo toksyczny dla kotów; koty słabiej metabolizują te związki, więc nie stosuj go u nich [3]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie drzewa herbacianego
Olejek przechowuj w szczelnej butelce, z dala od ciepła, światła i powietrza, bo ekspozycja na nie zwiększa ryzyko podrażnień u starego produktu [1]. Skład olejku zmienia się zwłaszcza w obecności tlenu atmosferycznego, a utleniony olejek silniej uczula [2].
FAQ
Czy olejek z drzewa herbacianego można pić?
Drzewo herbaciane po angielsku?
Czy olejek herbaciany jest szkodliwy dla kotów i psów?
Źródła
- NCCIH — Tea Tree Oil — omówienie
- SCCP — Opinion on Tea Tree Oil (Komisja Europejska) — opinia naukowa
- Tufts Now — Are essential oils dangerous to pets? — omówienie
