W skrócie
Woda morska to roztwór soli, głównie chlorku sodu, o średnim zasoleniu około 3,5% [4]. W medycynie najlepiej zbadane jest płukanie nosa roztworami solnymi, które wspomaga leczenie przewlekłego zapalenia zatok [1]; przegląd o preparatach z wody morskiej opisuje je jako bezpieczne, ale część jego autorów pracuje dla producenta takiego preparatu [2]. Picie wody morskiej jest niebezpieczne [3].
- Po angielsku
- seawater
- Inne nazwy
- woda z morza, roztwór wody morskiej, izotoniczna woda morska
- Kategoria
- Inne
- Najlepiej zbadane działanie
- Wspomaga leczenie przewlekłego zapalenia zatok (płukanie roztworem soli) Silne
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Unikać
Na co pomaga woda morska? Działanie i badania
Płukanie nosa roztworem soli jest rozsądnym uzupełnieniem leczenia przewlekłego zapalenia zatok: według przeglądu Cochrane omówionego w American Family Physician codzienne płukanie 2% roztworem poprawiło o 64% ogólne nasilenie objawów w porównaniu z samą rutynową opieką [1]. Przy alergicznym nieżycie nosa dowody są ograniczone, a przy wirusowych infekcjach górnych dróg oddechowych wyniki badań są sprzeczne [1]. Autorzy przeglądu z Marine Drugs uważają, że preparaty z wody morskiej mogą być przydatne w przewlekłym zapaleniu zatok, alergicznym nieżycie nosa i ostrych infekcjach oraz mogą pomagać w zapobieganiu infekcjom [2]. Twierdzą też, że skład jonowy przemawia za wodą morską wobec zwykłej soli, ale opierają się głównie na mechanizmach, bez bezpośrednich porównań skuteczności, a dwoje autorów pracuje dla producenta preparatu z wody morskiej [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Wspomaga leczenie przewlekłego zapalenia zatok (płukanie roztworem soli) | Silne | [1] |
| Łagodzi objawy alergicznego nieżytu nosa | Ograniczone | [1][2] |
| Łagodzi objawy wirusowych infekcji górnych dróg oddechowych | Sprzeczne | [1] |
| Zapobiega infekcjom wirusowym i bakteryjnym | Ograniczone | [1][2] |
| Przewaga wody morskiej nad zwykłym roztworem soli | Ograniczone | [2] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Spraye do nosa z wody morskiej (izotoniczne) | stosowane do płukania nosa; przegląd opisuje je jako bezpieczne [2] |
| Spraye hipertoniczne | w badaniach częściej powodowały działania niepożądane niż izotoniczne, choć nie we wszystkich [2] |
| Kąpiele w morzu | brak danych o działaniu leczniczym w cytowanych źródłach |
| Domowy roztwór soli | alternatywa do płukania nosa; w badaniach nad płukaniem stosowano roztwory soli [1] |
Ile wody morskiej dziennie i kiedy
Spraye do nosa stosuje się zgodnie z ulotką produktu. W badaniach nad płukaniem nosa działania niepożądane zgłaszało mniej niż 10% osób i były drobne: przemijające uczucie zatkanych uszu, pieczenie, rzadko krwawienie z nosa [1]. W przeglądzie z Marine Drugs najczęstszym działaniem niepożądanym było pieczenie w nosie lub gardle [2].
Woda morska w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Konsensus wytycznych uznaje płukanie nosa za bezpieczne przy nieżycie nosa w ciąży, ale bez badań klinicznych [1]; przegląd z Marine Drugs wspomina o badaniach bezpieczeństwa także u kobiet w ciąży [2]. |
| Dzieci | W umiarkowanych ilościach | W badaniach u dzieci stosowano płukanie nosa, z korzyściami w dużej próbie 390 dzieci przy infekcjach [1]; używaj preparatów przeznaczonych dla dzieci. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych w cytowanych źródłach. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak danych w cytowanych źródłach; ostrożnie przy ryzyku zakrztuszenia [1]. |
Woda morska a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Nerki mogą wytwarzać mocz mniej słony niż woda morska, więc jej picie prowadzi do utraty wody [3]. |
| Nadciśnienie | Unikać | Nie pij wody morskiej - ma wysokie zasolenie, około 35 g soli w litrze [4]; nadmiar sodu może być groźny [3]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Wody morskiej nie wolno pić: nerki wytwarzają mocz mniej słony niż woda morska, więc usunięcie nadmiaru soli wymaga utraty więcej wody, niż się wypiło, co prowadzi do odwodnienia, a nadmiar sodu może być śmiertelny [3]. Przy płukaniu nosa przeciwwskazaniem są niezagojone urazy twarzy oraz choroby zwiększające ryzyko zachłyśnięcia, np. wyraźne drżenie zamiarowe [1].
Woda morska dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Unikać | Picie dużych ilości słonej wody grozi zatruciem sodem: wymioty, biegunka, drgawki, rzadko zgon [5]. |
| Kot | Unikać | Koty, podobnie jak psy, mogą zatruć się solą [5]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Jak wybierać
Do nosa wybieraj gotowe preparaty z wody morskiej z wyraźnie podanym stężeniem (izotoniczny lub hipertoniczny) [2]. Nie nabieraj wody morskiej do płukania nosa samodzielnie, bo nie jest przeznaczona do tego celu.
FAQ
Woda morska po angielsku?
Czy można pić wodę morską?
Jaki skład ma woda morska?
Źródła
- Rabago D., Zgierska A. Saline Nasal Irrigation for Upper Respiratory Conditions. American Family Physician 2009 — przegląd
- Štanfel D. i in. The Role of Seawater and Saline Solutions in Treatment of Upper Respiratory Conditions. Marine Drugs 2022; 20(5): 330 — przegląd
- NOAA National Ocean Service — Can you drink seawater? — omówienie
- Wikipedia — Seawater (tylko skład i zasolenie) — baza danych
- Pet Poison Helpline — Sodium toxicity symptoms in pets — omówienie
