W skrócie
Cryptolepis (Cryptolepis sanguinolenta) to zachodnioafrykańska roślina, której korzeń stosuje się tradycyjnie na malarię. W małych badaniach klinicznych napar z korzenia usuwał pasożyty z krwi, ale dowody pozostają ograniczone [1][2].
- Nazwa łacińska
- Cryptolepis sanguinolenta (Lindl.) Schltr.
- Po angielsku
- cryptolepis, yellow-dye root
- Inne nazwy
- kryptolepis
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga cryptolepis? Działanie i badania
Cryptolepis jest badany głównie jako środek przeciwmalaryczny; w Afryce Zachodniej stosuje się go tradycyjnie także przy biegunce i chorobach układu oddechowego [2]. W małej kontrolowanej próbie (12 osób przyjmowało wyciąg, 10 chlorochinę) pasożyty znikały z krwi o około dzień wolniej niż po chlorochinie (3,3 vs 2,2 dnia), a objawy ustępowały szybciej (36 vs 48 godzin) [1]. W kolejnej próbie z 46 pacjentami czas usunięcia pasożytów wyniósł 82,3 godziny [1]. Autorzy przeglądu z 2017 r. oceniają, że badania wspierają potencjał terapeutyczny rośliny, ale wskazują luki w wiedzy [2]. Próby są bardzo małe, więc nie zastępują leczenia malarii zaleconego przez lekarza.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Usuwanie pasożytów malarii z krwi | Ograniczone | [1] |
| Aktywność przeciwpasożytnicza w badaniach laboratoryjnych | Ograniczone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Wywar lub napar z korzenia | forma tradycyjna w Afryce Zachodniej |
| Gotowe preparaty ziołowe | stosowane w krajach produkcji; w Polsce ich status jest niejasny |
Ile cryptolepis dziennie i kiedy
Dawek nie podajemy: brak ustalonych norm. W badaniu klinicznym stosowano saszetki z 2,5 g sproszkowanego korzenia, zaparzane w ok. 150 ml wody, trzy razy dziennie przez 5 dni [1]. W badaniach na myszach codzienne podawanie kryptolepiny w dawce 30 mg/kg przez 6 tygodni uszkadzało komórki wątroby, a po 2 tygodniach nie; przy krótkim stosowaniu (1–2 tygodnie) toksyczności nie obserwowano [1].
Cryptolepis w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych o bezpieczeństwie; kryptolepina wiąże się z DNA [1]. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak badań w zebranych źródłach. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Malarię u dzieci leczy się wyłącznie pod kontrolą lekarza. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Kryptolepina łączy się z DNA, a w badaniach na myszach długie podawanie dużych dawek uszkadzało wątrobę [1]. Osoby z chorobami wątroby i kobiety w ciąży powinny unikać preparatów z cryptolepis. Malarię leczy się lekami o udowodnionej skuteczności.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwmalaryczne | brak danych o interakcjach; skonsultuj z lekarzem |
Cryptolepis dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych. |
| Kot | Brak danych | Brak danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Cryptolepis sanguinolenta to cienkołodygowy krzew pnący, występujący w Afryce [2].
FAQ
Czy cryptolepis leczy malarię?
Cryptolepis po angielsku?
Czy cryptolepis jest bezpieczny?
Źródła
- Willcox M. Improved Traditional Phytomedicines in Current Use for the Clinical Treatment of Malaria. Planta Medica 2011 — przegląd
- Phytochemical and Pharmacological Review of Cryptolepis sanguinolenta (Lindl.) Schlechter. Advances in Pharmacological Sciences 2017 — przegląd
