W skrócie
Olejek z oregano to skoncentrowany olejek eteryczny (lub ekstrakt w oleju nośnikowym) z ziela lebiodki pospolitej, którego głównymi składnikami są fenole, w tym karwakrol i tymol [1]. Skuteczność w leczeniu jakiejkolwiek choroby u ludzi nie została dowiedziona — dowody pochodzą głównie z badań laboratoryjnych i na zwierzętach [1][2].
- Nazwa łacińska
- Origanum vulgare L.
- Po angielsku
- oil of oregano, oregano oil
- Inne nazwy
- olejek oreganowy, olejek lebiodkowy
- Kategoria
- Oleje i tłuszcze
- W ciąży
- Unikać
- Dla psa
- Ostrożnie
Na co pomaga olejek z oregano? Działanie i badania
Karwakrol, główny składnik olejku, wykazuje w badaniach laboratoryjnych działanie przeciwbakteryjne i antyoksydacyjne, a w modelach zwierzęcych także przeciwnowotworowe, jednak badań klinicznych na ludziach brakuje [2]. Przegląd opublikowany na Science-Based Medicine nie znalazł dowodów skuteczności olejku z oregano w żadnym schorzeniu u ludzi [1]. Jedyne opisane badanie na ludziach objęło 14 osób bez grupy kontrolnej [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie przeciwbakteryjne w warunkach laboratoryjnych | Ograniczone | [2] |
| Skuteczność w leczeniu infekcji u ludzi | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Działanie przeciwnowotworowe | Ograniczone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Olejek eteryczny | bardzo stężony; nie stosuj nierozcieńczony na skórę ani doustnie bez porady specjalisty |
| Kapsułki z olejkiem | suplement; skład i dawki nie opierają się na opublikowanych badaniach [1] |
| Przyprawa (suszone oregano) | tradycyjna forma kulinarna, bezpieczna w zwykłych ilościach [1] |
Ile olejku z oregano dziennie i kiedy
Dawki producentów suplementów nie opierają się na opublikowanych badaniach, a długoterminowe i wysokie dawki nie zostały zbadane pod kątem bezpieczeństwa [1]. Nie podajemy dawek leczniczych; przed użyciem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Olejek z oregano w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Unikać | Brak dowodów bezpieczeństwa wysokich dawek; u myszy oregano mogło wywoływać poronienia [1]. |
| Karmienie piersią | Unikać | Brak dowodów bezpieczeństwa wysokich dawek [1]. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych; nie stosuj olejku bez porady lekarza. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Skonsultuj się z lekarzem, zwłaszcza przy lekach przewlekłych. |
Olejek z oregano a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dieta niskohistaminowa | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Zgłaszane działania niepożądane olejku z oregano to dolegliwości żołądkowo-jelitowe i reakcje alergiczne [1]. Brak dowodów, że wysokie dawki są bezpieczne w ciąży i podczas karmienia piersią; użycie kulinarne nie jest znane z szkodliwości [1]. Zwierzęce badania wskazują, że karwakrol w dużych dawkach może być toksyczny [1].
Olejek z oregano dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Ostrożnie | Skoncentrowane olejki eteryczne mogą być szkodliwe dla zwierząt; nie podawaj bez weterynarza. |
| Kot | Unikać | Koty słabo metabolizują olejki fenolowe; nie stosuj. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Olejek z oregano po angielsku?
Czy olejek z oregano leczy infekcje?
Czym jest karwakrol?
Źródła
- Science-Based Medicine — Oil of oregano — omówienie
- Sharifi-Rad M. i in. Carvacrol and human health: a comprehensive review. Phytotherapy Research 2018 — przegląd
