W skrócie
Pięciornik kurze ziele (Potentilla erecta) to roślina z rodziny różowatych; surowcem jest kłącze bogate w garbniki [1][3]. Europejska Agencja Leków uznaje jego tradycyjne zastosowanie przy łagodnej biegunce i drobnym stanie zapalnym jamy ustnej [1].
- Nazwa łacińska
- Potentilla erecta (L.) Raeusch.
- Po angielsku
- tormentil, common tormentil
- Inne nazwy
- pięciornik kurze ziele, kurze ziele, tormentilla, kłącze pięciornika
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Unikać
Na co pomaga pięciornik? Działanie i badania
Kłącze pięciornika stosuje się tradycyjnie przy łagodnej biegunce i przy drobnym zapaleniu błony śluzowej jamy ustnej [1]. Zastosowanie opiera się na długim stosowaniu, a nie na badaniach klinicznych [1]. Za działanie odpowiadają głównie garbniki, które w badaniach laboratoryjnych wykazywały działanie ściągające i przeciwzapalne [1]. Jeśli biegunka trwa dłużej niż 3 dni, należy iść do lekarza [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi lekką biegunkę (zastosowanie tradycyjne) | Ograniczone | [1] |
| Łagodzi drobny stan zapalny jamy ustnej (zastosowanie tradycyjne) | Ograniczone | [1] |
| Działanie ściągające garbników (badania laboratoryjne) | Ograniczone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Suszone kłącze | surowiec do wywarów i naparów [2] |
| Herbatka ziołowa | preparaty o udokumentowanym tradycyjnym zastosowaniu [1] |
| Nalewka | także składnik gorzkich likierów, np. bawarskiego Blutwurz [3] |
Ile pięciornika dziennie i kiedy
Europejska Agencja Leków nie podaje dawek na stronie podsumowania, odsyłając do ulotki preparatu; preparaty są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych [1]. Jeśli biegunka nasila się lub trwa dłużej niż 3 dni albo zapalenie jamy ustnej trwa dłużej niż tydzień, skonsultuj się z lekarzem [1]. Opisywano, że dawki powyżej 1 g mogą wywoływać objawy żołądkowo-jelitowe [2].
Pięciornik w kuchni
Kłącze ma gorzki, ściągający smak i niską wartość odżywczą, dlatego służy głównie jako składnik gorzkich likierów i nalewek [3].
Pięciornik w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Unikać | Brak danych o bezpieczeństwie; źródło zielarskie zaleca unikać [2]. |
| Karmienie piersią | Unikać | Brak danych; unikaj [2]. |
| Dzieci | Unikać | Preparaty z pięciornika są przeznaczone tylko dla dorosłych [1]. |
| Seniorzy | W umiarkowanych ilościach | Stosować krótko; przedłużająca się biegunka wymaga lekarza [1]. |
Pięciornik a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby zapalne jelit | Po konsultacji z lekarzem | Źródło zielarskie zaleca unikać przy zapalnych i wrzodziejących chorobach jelit [2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Najczęstsze zgłaszane działania niepożądane to nudności i wymioty o nieznanej częstości [1]. Garbniki mogą utrudniać wchłanianie żelaza i innych minerałów [2]. Nie stosuj u dzieci, w ciąży i podczas karmienia, a przy zapalnych chorobach jelit skonsultuj się z lekarzem [1][2].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Preparaty żelaza i minerałów | garbniki mogą ograniczać wchłanianie [2] |
FAQ
Pięciornik po angielsku?
Do czego służy kłącze pięciornika?
Czy pięciornik jest to samo co pięciornik kurze ziele?
Źródła
- European Medicines Agency — Tormentillae rhizoma (monografia HMPC) — monografia
- Plants For A Future — Potentilla erecta — baza danych
- Wikipedia — Potentilla erecta — baza danych