W skrócie
Granat to owoc drzewa Punica granatum, którego jadalną częścią są soczyste osnówki otaczające nasiona, jedzone na surowo lub w postaci soku. Sok lub ekstrakt z granatu może nieznacznie obniżać ciśnienie krwi i poziom glukozy, ale dowody są ograniczone [1].
- Nazwa łacińska
- Punica granatum L.
- Po angielsku
- pomegranate
- Inne nazwy
- granatowiec właściwy, jabłko granatu
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- Kalorie
- 83 kcal w 100 g
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze granatu
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 83 kcal | — |
| Białko | 1,7 g | — |
| Tłuszcz | 1,2 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,12 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 14,7 g | — |
| w tym cukry | 13,7 g | — |
| Błonnik | 4 g | — |
| Woda | 77,9 g | — |
| Wapń | 10 mg | 1% |
| Żelazo | 0,3 mg | 2% |
| Magnez | 12 mg | 3% |
| Fosfor | 36 mg | 5% |
| Potas | 236 mg | 12% |
| Sód | 3 mg | — |
| Cynk | 0,35 mg | 3% |
| Miedź | 0,16 mg | 16% |
| Mangan | 0,12 mg | 6% |
| Selen | 0,5 µg | 1% |
| Witamina C | 10,2 mg | 13% |
| Tiamina (B1) | 0,07 mg | 6% |
| Ryboflawina (B2) | 0,05 mg | 4% |
| Niacyna (B3) | 0,29 mg | 2% |
| Witamina B6 | 0,07 mg | 5% |
| Kwas foliowy | 38 µg | 19% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 0 µg | 0% |
| Witamina E | 0,6 mg | 5% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 16,4 µg | 22% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 09286, domena publiczna.
Na co pomaga granat? Działanie i badania
Badania sugerują, że sok lub ekstrakt z granatu może obniżać ciśnienie krwi i nieznacznie glukozę, choć potrzebne są dalsze badania [1]. Nie wykazano wyraźnego wpływu na cholesterol ani inne lipidy [1]. Dowody na inne zastosowania, w tym odchudzanie, są zbyt słabe, by je zalecać [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Obniża ciśnienie krwi | Ograniczone | [1] |
| Nieznacznie obniża glukozę we krwi | Ograniczone | [1] |
| Obniża cholesterol | Ograniczone | [1] |
| Pomaga w odchudzaniu | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeży owoc (pestki z osnówką) | do jedzenia na surowo, sałatek i deserów |
| Sok | uznawany za bezpieczny [1]; wybieraj 100% sok bez dodatku cukru |
| Ekstrakt, suplementy | prawdopodobnie bezpieczne [1]; dawkę ustal z lekarzem lub farmaceutą |
| Skórka, korzeń, kora | w dużych ilościach mogą nie być bezpieczne [1] |
Granat w kuchni
Aby wyjąć pestki, przekrój granat na pół i wybijaj je łyżką do miski albo rozdziel owoc w misce z wodą — białe błonki wypłyną na powierzchnię. Pestki dodaje się do sałatek, kaszy, jogurtu, deserów i dań kuchni bliskowschodniej, a z soku robi się melasę z granatu. Pestki można mrozić w woreczkach.
Granat w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Sok uznaje się za prawdopodobnie bezpieczny; o innych formach wiadomo niewiele [1]. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | Sok uznaje się za prawdopodobnie bezpieczny; o innych formach wiadomo niewiele [1]. |
| Dzieci | W umiarkowanych ilościach | Owoc i sok w ilościach spożywczych; małym dzieciom podawaj pestki pod nadzorem, bo mogą się zadławić. |
Granat a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | W umiarkowanych ilościach | Sok może nieznacznie obniżać glukozę [1], ale zawiera cukry — wybieraj owoc zamiast dużych ilości soku. |
| Nadciśnienie | Po konsultacji z lekarzem | Sok może obniżać ciśnienie [1]; nie zastępuje leków. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Brak dowodów na działanie odchudzające [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Działania niepożądane granatu są rzadkie; u niektórych osób pojawiają się dolegliwości trawienne [1]. Zgłaszano reakcje alergiczne na granat [1]. Skórka, korzeń i łodygi w dużych ilościach mogą być niebezpieczne [1].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) i inne leki | źródło nie wymienia konkretnych interakcji, ale przy przyjmowaniu leków zaleca konsultację z lekarzem przed stosowaniem preparatów z granatu [1] |
Granat dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych; nie podawaj skórki. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Granatowiec to krzew lub niewielkie drzewo pochodzące z rejonu Iranu i Azji Środkowej, uprawiane w klimacie śródziemnomorskim. Ma czerwone kwiaty i owoce dojrzewające jesienią. W Polsce rośnie tylko w donicy, zimowany w chłodnym, jasnym pomieszczeniu; owocuje rzadko.
Przechowywanie granatu
Całe granaty przechowuj w lodówce — zachowują świeżość nawet kilka tygodni. Wyłuskane pestki trzymaj w lodówce w zamkniętym pojemniku przez kilka dni albo zamroź.
Jak wybierać
Wybieraj owoce ciężkie w stosunku do wielkości, o twardej, nieuszkodzonej skórce bez miękkich plam. Granat to także nazwa grupy minerałów — kamieni szlachetnych, których nazwa pochodzi od podobieństwa kryształów do pestek owocu [2].
Znaczenie i symbolika
W wielu kulturach granat jest symbolem płodności, obfitości i odrodzenia, m.in. w mitologii greckiej (mit o Persefonie) i tradycji żydowskiej. Kamień o tej samej nazwie ma własną symbolikę w ezoteryce — są to przekonania kulturowe, nie fakty naukowe.
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Jak jeść granat?
Granat — kamień czy owoc?
Czy można mrozić granat?
Granat po angielsku?
Źródła
- NCCIH — Pomegranate — omówienie
- Mindat — Garnet Group — baza danych
