W skrócie
Glutation to tripeptyd zbudowany z glutaminianu, cysteiny i glicyny, który organizm sam wytwarza i który odgrywa ważną rolę w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym [3]. Doustny glutation jest słabo wchłaniany, a metaanaliza badań nie wykazała istotnego wzrostu jego poziomu we krwi po suplementacji [1][2].
- Po angielsku
- glutathione
- Inne nazwy
- GSH, glutation zredukowany, L-glutation
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne glutationu
Glutation (GSH, γ-glutamylocysteinyloglicyna) to tripeptyd zbudowany z kwasu glutaminowego, cysteiny i glicyny, z wolną grupą tiolową (–SH) cysteiny.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C10H17N3O6S |
| Masa molowa | 307,32 g/mol |
| Numer CAS | 70-18-8 |
| Temperatura topnienia | 195 °C |
| Rozpuszczalność w wodzie | dobrze rozpuszczalny |
Dane: RCSB PDB — Ligand GSH (Glutathione) · Wikipedia — Glutathione. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga glutation? Działanie i badania
W organizmie glutation uczestniczy w obronie przeciwutleniającej komórek i w utrzymaniu równowagi redoks; organizm wytwarza go w komórkach w dwóch etapach z glutaminianu, cysteiny i glicyny, a ilość dostępnej cysteiny często ogranicza syntezę [3]. Metaanaliza trzech badań z randomizacją nie wykazała istotnego wzrostu poziomu glutationu w erytrocytach ani w osoczu po suplementacji [1]. W badaniu na zdrowych ochotnikach pojedyncza doustna dawka ok. 3 g nie podniosła istotnie stężenia glutationu w osoczu, a autorzy przypisują to rozkładowi przez enzymy jelita i wątroby [2]. Przegląd z 2026 roku podaje, że biodostępność doustnego glutationu jest niska (poniżej 1%) [3]. Brak więc mocnych dowodów, że kapsułki poprawiają zdrowie.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zwiększenie poziomu glutationu we krwi po suplementacji doustnej | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Rozjaśnianie skóry po wlewach dożylnych | Niepotwierdzone | [4] |
| Działanie lecznicze suplementu u zdrowych osób | Niepotwierdzone | [1][3] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kapsułki z glutationem zredukowanym (GSH) | słabo przyswajalne po podaniu doustnym [3] |
| Formy podjęzykowe i policzkowe | według przeglądu wchłaniane lepiej niż klasyczne kapsułki, ale dowodów klinicznych brakuje [3] |
| Wlewy i zastrzyki dożylne | stosowane w klinikach estetycznych do rozjaśniania skóry; ostrzegają przed tym organy regulacyjne [4] |
Ile glutationu dziennie i kiedy
Norm spożycia glutationu nie ustalono, a dawki z badań są zróżnicowane, więc nie podajemy zaleceń dawkowania [1]. Suplement stosuj tylko po konsultacji z lekarzem. Organizm wytwarza glutation sam, a pewne ilości dostarcza dieta [3].
Glutation w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie suplementów w zebranych źródłach; skonsultuj się z lekarzem. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych w zebranych źródłach. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Suplementów nie podawaj bez zalecenia lekarza. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Skonsultuj suplementację z lekarzem. |
Glutation a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby wątroby | Po konsultacji z lekarzem | Wątroba odgrywa centralną rolę w dystrybucji glutationu [3]; po wlewach dożylnych zgłaszano toksyczność dla wątroby [4]. Suplementy tylko po konsultacji. |
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Po wlewach dożylnych opisywano toksyczność dla nerek [4]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Wlewy dożylne glutationu do rozjaśniania skóry nie mają potwierdzonej skuteczności: nie opublikowano badań klinicznych, nie ma wytycznych dawkowania, a regulator ostrzega przed toksycznością dla wątroby, nerek i układu nerwowego, ciężkimi reakcjami skórnymi (zespół Stevensa-Johnsona) i zakażeniami przy niesterylnym podaniu [4]. Zastrzyki glutationu są zatwierdzone jedynie jako uzupełnienie chemioterapii cisplatyną [4]. O doustnych suplementach brakuje danych o bezpieczeństwie w zebranych źródłach, więc skonsultuj się z lekarzem.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Paracetamol | metabolit paracetamolu (NAPQI) jest wiązany przez glutation, a jego nadmiar zużywa zapasy glutationu w komórkach [3] |
FAQ
Glutation co to?
Czy glutation z kapsułek się wchłania?
Glutation skutki uboczne?
Czy glutation rozjaśnia skórę?
Źródła
- Mangkalopakorn i in. Glutathione Levels after Glutathione Supplementation: a systematic review and meta-analysis. Journal of Current Science and Technology — metaanaliza
- The systemic availability of oral glutathione (PubMed, badanie na 7 zdrowych ochotnikach) — badanie z udziałem ludzi
- Bradauskienė V. i in. Glutathione in Our Diet and Its Role in the Body: From Disease Prevention to Anti-Aging. Nutrients 2026, 18, 1640 — przegląd
- Philippine FDA — ostrzeżenie przed wstrzykiwanym glutationem do rozjaśniania skóry — komunikat regulatora