Przejdź do treści

Właściwości glutaminy

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Glutamina to aminokwas, który organizm produkuje sam, a jednocześnie jest sprzedawany jako suplement w proszku i kapsułkach. Najlepiej zbadane jest jej stosowanie u ciężko chorych w szpitalu, gdzie metaanaliza wykazała krótszą wentylację mechaniczną, ale bez wpływu na śmiertelność [1]. W innych zastosowaniach korzyści nie są dobrze zdefiniowane [3].

Nazwa łacińska
L-glutamine
Po angielsku
glutamine
Inne nazwy
L-glutamina, Gln
Najlepiej zbadane działanie
Skraca czas wentylacji mechanicznej u chorych w stanie krytycznym Umiarkowane
W ciąży
Po konsultacji z lekarzem
Dla psa
Brak danych

Właściwości chemiczne i fizyczne glutaminy

Glutamina (L-glutamina) to aminokwas białkowy — amid kwasu glutaminowego, z grupą amidową w łańcuchu bocznym.

WłaściwośćWartość
Wzór sumarycznyC5H10N2O3
Masa molowa146,15 g/mol
Numer CAS56-85-9
Postaćbiały proszek lub kryształy
Temperatura topnienia186 °C

Dane: TCI — L-Glutamine (G0063) · KEGG COMPOUND: C00064 L-Glutamine. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.

Na co pomaga glutamina? Działanie i badania

Glutamina nie jest lekiem na jelita ani na nowotwory, a dla większości zastosowań suplementu korzyści są niedostatecznie zdefiniowane [3]. W metaanalizie 47 badań z randomizacją u dorosłych w stanie krytycznym suplementacja skracała czas wentylacji mechanicznej średnio o ok. 2,4 dnia, ale nie zmieniała istotnie śmiertelności (szpitalnej, 28-dniowej, 6-miesięcznej ani na OIOM), a autorzy nie zalecają rutynowego dodawania jej do żywienia chorych [1]. W podgrupie ciężko poparzonych obserwowano niższą śmiertelność szpitalną, ale podgrupa była mała (8 badań), więc wynik jest mniej pewny [1]. Receptowa L-glutamina (Endari) jest stosowana w anemii sierpowatej, by zmniejszyć częstość bolesnych kryzysów [2]. Glutaminian (glutaminian sodu) to inny związek niż glutamina.

EfektSiła dowodówŹródła
Skraca czas wentylacji mechanicznej u chorych w stanie krytycznymUmiarkowane[1]
Obniża śmiertelność ciężko poparzonych (mała podgrupa)Ograniczone[1]
Zmniejsza częstość kryzysów w anemii sierpowatej (lek na receptę)Ograniczone[2]
Poprawia stan jelit, odporność lub wyniki sportoweNiepotwierdzone[3]

Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
Proszeknajczęstsza forma suplementu, rozpuszczany w wodzie
Kapsułki i tabletkiwygodna forma suplementu
Lek na receptęL-glutamina w proszku do rozpuszczania stosowana w anemii sierpowatej wyłącznie z zalecenia lekarza [2]

Ile glutaminy dziennie i kiedy

Nie podajemy zalecanej ilości suplementu, bo w zebranych źródłach nie ma zwalidowanych dawek dla zdrowych osób. Dawkę leku w anemii sierpowatej oraz ewentualną suplementację u chorych ustala lekarz [2]. Przy suplemencie postępuj zgodnie z etykietą produktu.

Glutamina w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaPo konsultacji z lekarzemNie wiadomo, czy glutamina wpływa na ciążę i płód; poinformuj lekarza [2][3].
Karmienie piersiąPo konsultacji z lekarzemNie wiadomo, czy przenika do mleka; poinformuj lekarza [2][3].
DzieciBrak danychW zebranych źródłach brak danych o suplementacji u dzieci; tylko po decyzji lekarza.

Glutamina a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
OdchudzanieBrak danychKorzyści z suplementu nie są dobrze zdefiniowane [3].
Choroby nerekPo konsultacji z lekarzemBrak danych w źródłach; decyzja należy do lekarza.
Choroby wątrobyPo konsultacji z lekarzemBrak danych w źródłach; decyzja należy do lekarza.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Działania niepożądane L-glutaminy to m.in. zaparcia, nudności, ból głowy i brzucha [2][3], a w suplementach także wymioty i dyskomfort żołądka [3]. Możliwe są ciężkie reakcje alergiczne (trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy lub gardła, pokrzywka) — wtedy należy przerwać stosowanie i szukać pomocy [3]. Osoby przyjmujące inne leki, suplementy lub zioła, a także z uczuleniem na glutaminę, powinny najpierw skonsultować się z lekarzem [2].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa lekówMożliwa interakcja
Leki, suplementy i ziołaWebMD nie podaje znanych interakcji z lekami, ale badania są niepełne — sprawdź z lekarzem lub farmaceutą [3]. MedlinePlus zaleca informować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach [2]

Glutamina dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesBrak danychBrak danych w źródłach; nie podawaj suplementu bez weterynarza.
KotBrak danychBrak danych w źródłach; nie podawaj suplementu bez weterynarza.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Glutamina co to jest?
To aminokwas budujący białka; organizm potrafi go wytwarzać. Jako suplement występuje w proszku i kapsułkach, a jako lek na receptę stosuje się ją w anemii sierpowatej [2].
Glutamina na jelita — czy działa?
Wsparcie jelit to jedno z popularnych zastosowań, ale korzyści nie są dobrze zdefiniowane [3].
Glutamina skutki uboczne?
Zaparcia, nudności, ból głowy i brzucha; rzadko ciężkie reakcje alergiczne [2][3].
Glutamina w ciąży — czy można?
Nie wiadomo, czy wpływa na ciążę i płód, dlatego przed użyciem skonsultuj się z lekarzem [3].

Źródła

  1. Sun Y. i in. Glutamine on critical-ill patients: a systematic review and meta-analysis. Annals of Palliative Medicine 2021 — metaanaliza
  2. MedlinePlus — L-glutamine (Endari): informacje o leku — baza danych
  3. WebMD — Glutamine (zastosowania, bezpieczeństwo, ciąża, interakcje) — baza danych

Poznaj również