W skrócie
Diament to odmiana węgla krystalizująca w układzie regularnym, najtwardszy znany naturalny minerał, o gęstości około 3,5 g/cm³ [1]. Powstaje głęboko w płaszczu Ziemi i na powierzchnię trafia głównie w kominach kimberlitowych [1]. Lecznicze właściwości diamentów nie mają potwierdzenia naukowego.
- Po angielsku
- diamond
- Inne nazwy
- brylant (diament oszlifowany), diament laboratoryjny (syntetyczny)
- Kategoria
- Minerały i kamienie
Właściwości chemiczne i fizyczne diamentu
Diament to minerał zbudowany z czystego węgla, krystalizujący w układzie regularnym; jest to odmiana polimorficzna węgla (obok grafitu). Brylant to oszlifowany diament.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór chemiczny | C |
| Gromada | pierwiastki rodzime |
| Twardość w skali Mohsa | 10 |
| Gęstość | 3,5–3,53 g/cm³ |
| Układ krystalograficzny | regularny |
| Barwa | bezbarwny, biały, szary, czarny, niebieski |
| Połysk | diamentowy |
| Rysa | bezbarwna |
| Łupliwość | doskonała wg {111} |
Dane: webmineral — Diamond Mineral Data. Wartości typowe dla minerału; poszczególne okazy mogą się różnić.
Na co pomaga diament? Działanie i badania
Działanie lecznicze diamentu nie ma potwierdzenia naukowego — nie wykazano go w żadnych badaniach klinicznych. Cechy użytkowe diamentu wynikają z jego budowy: wszystkie atomy węgla tworzą sztywną sieć krystaliczną, stąd skrajna twardość i dobre przewodnictwo cieplne. Grafit i fulereny to inne odmiany czystego węgla, ale o zupełnie innej budowie: grafit jest miękki, łupliwy i przewodzi prąd.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Lecznicze działanie diamentów | Niepotwierdzone | [1] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Diament naturalny | wydobywany głównie z kimberlitów i złóż aluwialnych [1] |
| Brylant | diament oszlifowany w formie okrągłej z licznymi fasetami; słowo „diament” oznacza kamień, a „brylant” — jego szlif |
| Diament laboratoryjny | wytwarzany metodą HPHT lub CVD; ma zasadniczo te same właściwości optyczne, fizyczne i chemiczne co kopalniany [2] |
| Diament przemysłowy | do narzędzi tnących i szlifierskich |
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Diament jest pierwiastkiem rodzimym: składa się z węgla (C) i krystalizuje w układzie regularnym [1]. Powstaje głęboko w płaszczu Ziemi, a na powierzchnię wynoszą go kominy kimberlitowe, lamproity i eklogity; występuje też w osadach aluwialnych i niektórych meteorytach [1]. Diamenty laboratoryjne powstają w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury (HPHT) albo przez osadzanie z fazy gazowej (CVD) [2].
Przechowywanie diamentu
Diament jest twardy, ale nie niezniszczalny: może pęknąć przy silnym uderzeniu wzdłuż płaszczyzn łupliwości. Czyść go letnią wodą z łagodnym detergentem i miękką szczoteczką, a przechowuj osobno, żeby nie rysował innych kamieni.
Jak wybierać
Diament laboratoryjny ma te same cechy co naturalny, więc odróżnia go dopiero badanie w pracowni gemmologicznej [2]. Od 2018 roku amerykańska FTC usunęła słowo „naturalny” z definicji diamentu, a laboratoryjnego opisuje się kwalifikatorem, np. „laboratory-grown” [2]. Przy zakupie żądaj certyfikatu niezależnej pracowni i sprawdzaj, czy w opisie jest jasno podany rodzaj kamienia; tanie imitacje to cyrkonia i moissanit.
Znaczenie i symbolika
W tradycji diament symbolizuje trwałość i nieprzemijającą miłość, dlatego wybiera się go na pierścionki zaręczynowe. Wierzono też, że chroni noszącego i dodaje odwagi — to wierzenia, nie fakty. Słynne kamienie, jak Hope, mają własne legendy.
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Diament laboratoryjny — co to jest?
Diament a brylant — jaka różnica?
Czym różni się diament od grafitu?
Diament po angielsku?
Źródła
- Mindat — Diamond — baza danych
- FTC Says Lab-Grown Diamonds Still Count as Diamonds. InStore 2018 — omówienie
