Właściwości nasturcji

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: admin · Aktualizacja: 16.10.2026

W skrócie

Nasturcja większa to jednoroczna roślina ozdobna, której liście, kwiaty i niedojrzałe nasiona są jadalne i mają ostry, rzeżuchowy smak. Zawiera glukozynolany, flawonoidy, karotenoidy i witaminę C; działanie przeciwdrobnoustrojowe i moczopędne wykazano jak dotąd głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach [1][2].

Nazwa łacińska: Tropaeolum majus L.
Po angielsku: garden nasturtium, nasturtium
Inne nazwy: nasturcja większa, nasturcja ogrodowa, Tropaeoli maji herba (ziele)
Kategoria: Zioła i rośliny
W ciąży: Unikać
Dla psa: Bezpieczne

Na co pomaga nasturcja? Działanie i badania

Nasturcja nie ma potwierdzonego działania leczniczego w badaniach klinicznych. W badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach wyciągi z niej działały moczopędnie, obniżały ciśnienie, przeciwzapalnie, przeciwdrobnoustrojowo i przeciwutleniająco [1][2]. Ostry smak i część aktywności przeciwbakteryjnej wynikają z olejków gorczycznych (izotiocyjanianów) powstających z glukozynolanów [1]. Tradycyjnie stosowano ją przy infekcjach dróg oddechowych i problemach trawiennych [2].

Efekt	Siła dowodów	Źródła
Działanie moczopędne	Ograniczone	[1]
Obniżanie ciśnienia	Ograniczone	[1][2]
Działanie przeciwbakteryjne	Ograniczone	[1][2]
Pomaga w odchudzaniu	Niepotwierdzone	[1]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

Forma	Jak stosować
Świeże liście i kwiaty	do sałatek, kanapek, past i jako dekoracja
Niedojrzałe nasiona	marynowane w occie jako zamiennik kaparów
Ziele suszone	do naparów; brak badań skuteczności
Ocet z nasturcji	domowa przyprawa z kwiatów lub liści

Nasturcja w kuchni

Nasturcja jest w całości jadalna — liście i kwiaty mają pikantny, pieprzny smak przypominający rzeżuchę [2]. Kwiaty dekorują sałatki, zupy i desery, liście dodaje się do sałatek, pesto i twarożku. Niedojrzałe, zielone nasiona marynuje się w occie jak kapary.

Nasturcja w ciąży, dla dzieci i seniorów

Grupa	Ocena	Co warto wiedzieć
Ciąża	Unikać	Przegląd badań zwraca uwagę na możliwe szkodliwe działanie wyciągów w ciąży [1]; ilości dekoracyjne nie są problemem, ale nie stosuj naparów ani preparatów.
Karmienie piersią	Brak danych	Brak badań.
Dzieci	W umiarkowanych ilościach	Tylko jako dodatek do potraw; nie podawaj naparów.

Nasturcja a choroby i diety

Stan lub dieta	Ocena	Co warto wiedzieć
Odchudzanie	W umiarkowanych ilościach	Brak badań nad wpływem na masę ciała; jako dodatek do sałatek jest niskokaloryczna.
Choroby nerek	Po konsultacji z lekarzem	Wyciągi działały moczopędnie w badaniach na zwierzętach [1].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

W badaniach toksykologicznych na zwierzętach nie stwierdzono działania toksycznego, ale przegląd badań wskazuje na możliwą szkodliwość wyciągów w ciąży [1]. Ostre olejki gorczyczne mogą podrażniać żołądek przy jedzeniu dużych ilości. Osoby przyjmujące leki na nadciśnienie lub moczopędne powinny skonsultować stosowanie naparów z lekarzem, bo w badaniach na zwierzętach nasturcja obniżała ciśnienie i zwiększała diurezę [1].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa leków	Możliwa interakcja
Leki na nadciśnienie i moczopędne	teoretycznie możliwe nasilenie działania — dane tylko z badań na zwierzętach [1]

Nasturcja dla psa, kota i innych zwierząt

Zwierzę	Ocena	Co warto wiedzieć
Pies	Bezpieczne	ASPCA klasyfikuje nasturcję jako nietoksyczną [3].
Kot	Bezpieczne	Nietoksyczna według ASPCA [3].
Koń	Bezpieczne	Nietoksyczna według ASPCA [3].
Kury	W umiarkowanych ilościach	Brak danych o szkodliwości; jako dodatek do paszy w małych ilościach.

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Uprawa, pochodzenie i odmiany

Nasturcję wysiewa się do gruntu w maju, po przymrozkach, lub do doniczek; nasiona kiełkują w 1–2 tygodnie. Lubi słońce i glebę umiarkowanie żyzną — przenawożona daje dużo liści, a mało kwiatów. Kwitnie od czerwca do przymrozków. W Polsce jest rośliną jednoroczną; formy pnące wymagają podpór, odmiany karłowe nadają się na rabaty i balkony.

Odmiana	Czym się wyróżnia
Nasturcja pnąca	pędy do 2–3 m; na pergole, płoty i do skrzynek balkonowych
Nasturcja karłowa	zwarte kępy do ok. 30 cm; na rabaty i do doniczek
Nasturcja o pełnych kwiatach	odmiany ozdobne z półpełnymi lub pełnymi kwiatami

Przechowywanie nasturcji

Świeże liście i kwiaty przechowuj w lodówce w zamkniętym pojemniku wyłożonym wilgotnym ręcznikiem papierowym — najlepiej zużyć je w 1–2 dni. Ziele suszy się w cieniu i przechowuje w szczelnym słoiku. Nasiona do siewu zbiera się dojrzałe, suszy i trzyma w papierowej torebce w suchym miejscu.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.