W skrócie
Wasabi to ostra przyprawa z kłącza Eutrema japonicum (syn. Wasabia japonica), rośliny z rodziny kapustowatych [3]. Prawdziwe wasabi jest rzadkie: większość past i proszków sprzedawanych jako wasabi nie zawiera go wcale, tylko chrzan lub musztardę z zielonym barwnikiem [2]. Działanie jednego ze związków wasabi (6-MSITC) badano w kilku małych próbach z udziałem ludzi, bez jednoznacznych wniosków [2].
- Nazwa łacińska
- Eutrema japonicum (Miq.) Koidz.
- Po angielsku
- wasabi, Japanese horseradish
- Inne nazwy
- chrzan japoński, Wasabia japonica
- Kategoria
- Przyprawy
- Kalorie
- 109 kcal w 100 g
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze wasabi
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 109 kcal | — |
| Białko | 4,8 g | — |
| Tłuszcz | 0,63 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 15,7 g | — |
| Błonnik | 7,8 g | — |
| Woda | 69,1 g | — |
| Wapń | 128 mg | 16% |
| Żelazo | 1 mg | 7% |
| Magnez | 69 mg | 18% |
| Fosfor | 80 mg | 11% |
| Potas | 568 mg | 28% |
| Sód | 17 mg | — |
| Cynk | 1,6 mg | 16% |
| Miedź | 0,15 mg | 16% |
| Mangan | 0,39 mg | 20% |
| Witamina C | 41,9 mg | 52% |
| Tiamina (B1) | 0,13 mg | 12% |
| Ryboflawina (B2) | 0,11 mg | 8% |
| Niacyna (B3) | 0,74 mg | 5% |
| Witamina B6 | 0,27 mg | 20% |
| Kwas foliowy | 18 µg | 9% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 2 µg | 0% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 11990, domena publiczna.
Na co pomaga wasabi? Działanie i badania
Ostry smak i aromat wasabi pochodzą z lotnych izotiocyjanianów, które powstają z prekursorów pod wpływem enzymu mirozynazy [1]. Główny związek, 6-MSITC, testowano u ludzi: w 12-tygodniowej próbie z placebo u 72 zdrowych osób powyżej 60. roku życia dawka 0,8 mg dziennie poprawiła pamięć roboczą i epizodyczną, ale po korekcie na wielokrotne porównania istotne były tylko 4 z 12 wyników testów poznawczych [2]. Pozostałe badania to małe próby otwarte bez grupy kontrolnej, więc korzyści nie są potwierdzone [2]. Przegląd z 1998 roku wspomina też o możliwym działaniu przeciwzapalnym i przeciwnowotworowym, ale na poziomie badań laboratoryjnych [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Poprawa pamięci roboczej i epizodycznej u zdrowych osób 60+ (6-MSITC, jedna próba, 72 osoby) | Ograniczone | [2] |
| Zmniejszenie zmęczenia i objawów mgły mózgowej (próby otwarte, 15-20 osób) | Ograniczone | [2] |
| Działanie u osób z demencją | Niepotwierdzone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeże starte kłącze | rzadkie i drogie; lotne związki aromatyczne szybko się ulatniają [1] |
| Pasta i proszek | w wielu krajach zwykle chrzan z musztardą i barwnikiem, nie prawdziwe wasabi [2] |
Wasabi w kuchni
Wasabi podaje się w niewielkich ilościach do sushi, sashimi i soby. Świeże kłącze ściera się tuż przed jedzeniem, bo ostrość powstaje po uszkodzeniu tkanki, gdy mirozynaza uwalnia izotiocyjaniany, a te są lotne [1].
Wasabi w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak badań na ten temat w cytowanych źródłach. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak badań w cytowanych źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak badań w cytowanych źródłach. |
| Seniorzy | Ostrożnie | Przy lekach przeciwzakrzepowych patrz interakcje [2]. |
Wasabi a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dieta niskohistaminowa | Brak danych | Brak wiarygodnych danych w cytowanych źródłach. |
| Refluks i zgaga | Brak danych | Brak badań w cytowanych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Wasabi uznaje się za prawdopodobnie bezpieczne w ilościach spożywanych jako przyprawa; w 4-tygodniowej próbie z dawkami do 16 mg 6-MSITC dziennie u 30 ochotników nie zgłoszono poważnych działań niepożądanych [2]. Duże ilości mogą jednak zwiększać skłonność do siniaków i krwawień, zwłaszcza u osób z zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe [2]. Zaleca się unikać dużych ilości co najmniej 2 tygodnie przed zabiegiem operacyjnym [2]. Opisano jeden przypadek kardiomiopatii takotsubo po zjedzeniu znacznej ilości wasabi [2].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe | możliwe nasilenie skłonności do krwawień przy dużych ilościach wasabi [2] |
Wasabi dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w cytowanych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w cytowanych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie wasabi
Świeże kłącze trzymaj w lodówce, owinięte wilgotną ściereczką, a pastę i proszek zużywaj według zaleceń producenta. Aromat wasabi pochodzi z lotnych związków, więc po starciu lub rozmieszaniu szybko słabnie [1].
Jak wybierać
Prawdziwe wasabi ma w składzie kłącze wasabi. Gdy na liście składników są chrzan, musztarda lub barwnik, to produkt jedynie naśladuje wasabi smakiem [2].
FAQ
Wasabi po angielsku?
Czy wasabi to to samo co chrzan?
Dlaczego wasabi szczypie w nos?
Czy wasabi jest zdrowe?
Źródła
- Depree J.A., Howard T.M., Savage G.P. Flavour and pharmaceutical properties of the volatile sulphur compounds of Wasabi (Wasabia japonica). Food Research International 1998 (rekord AGRIS/FAO) — przegląd
- Alzheimer's Drug Discovery Foundation — Cognitive Vitality Reports: Wasabi (6-MSITC) — omówienie
- Önder A., Çınar A.S., Ertem Z.N. Wasabia türlerinin önemi ve kullanımı. Journal of Literature Pharmacy Sciences 2019 — przegląd
