W skrócie
Reishi to grzyb lakownica lśniąca (Ganoderma lucidum), używany w tradycyjnej medycynie Azji i sprzedawany jako ekstrakt, proszek i suplement z zarodnikami. Badania kliniczne są nieliczne i małe, a przy raku większość dowodów jest przedkliniczna [1]. Opisano pojedyncze, uznawane za bardzo rzadkie, przypadki uszkodzenia wątroby [1][2].
- Nazwa łacińska
- Ganoderma lucidum
- Po angielsku
- reishi, lingzhi
- Inne nazwy
- lakownica lśniąca, lingzhi, grzyb nieśmiertelności, czerwone reishi
- Kategoria
- Grzyby
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga reishi? Działanie i badania
Według monografii Memorial Sloan Kettering badania kliniczne dotyczą m.in. objawów ze strony dolnych dróg moczowych u mężczyzn i lekkiego działania przeciwcukrzycowego, ale randomizowane próby nie potwierdziły korzyści dla czynników ryzyka sercowo-naczyniowego w cukrzycy typu 2 [1]. U chorych na nowotwory w małych badaniach zgłaszano wzmocnioną odpowiedź immunologiczną i przeciwnowotworową, lecz potrzeba dalszych badań, by ocenić skuteczność i bezpieczeństwo reishi jako terapii wspomagającej [1]. W badaniach nie wykazano korzyści w chorobie Alzheimera ani w fibromialgii [1]. Dowodów na poprawę snu w tym źródle nie ma — bezsenność jest wręcz wymieniana wśród działań niepożądanych [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi objawy dolnych dróg moczowych u mężczyzn | Ograniczone | [1] |
| Poprawa profilu lipidowego i glikemii | Sprzeczne | [1] |
| Wspomaga odpowiedź immunologiczną u chorych na raka | Ograniczone | [1] |
| Poprawia sen | Niepotwierdzone | [1] |
| Leczy raka | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Ekstrakt (wodny lub alkoholowy) | najczęstsza forma suplementów |
| Proszek z owocników | także w kapsułkach |
| Zarodniki | proszek zarodników może zwiększać poziom markera CA72-4, co może zaburzać wyniki badań w leczeniu raka [1] |
| Napar z suszonych plastrów | tradycyjna forma; gorzki smak |
Ile reishi dziennie i kiedy
Nie ma ustalonej, bezpiecznej dawki reishi. LiverTox podaje, że zwykle stosowana dawka to 500 mg do 3 g dziennie, ale stężenie substancji czynnych zależy od producenta i rodzaju ekstraktu [2]. Stosowanie suplementu uzgodnij z lekarzem lub farmaceutą.
Reishi w kuchni
Reishi jest twardym, gorzkim grzybem drzewnym i nie jada się go jak pieczarki. Używa się go w postaci wywaru lub naparu, a w kuchni coraz częściej jako proszku do kaw i napojów.
Reishi w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Źródła nie opisują bezpieczeństwa w ciąży; nie stosuj suplementów bez lekarza. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Źródła nie opisują bezpieczeństwa w czasie karmienia; skonsultuj się z lekarzem. |
| Dzieci | Unikać | Opisano ostre objawy neurotoksyczności u 9-letniego chłopca przyjmującego suplementy z kilkoma grzybami leczniczymi, w tym reishi; ustąpiły po odstawieniu [1]. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Konsultacja z lekarzem, zwłaszcza przy lekach przeciwzakrzepowych [1]. |
Reishi a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby wątroby | Po konsultacji z lekarzem | Opisano pojedyncze przypadki uszkodzenia wątroby po reishi, jeden zakończony zgonem [1]; LiverTox ocenia takie uszkodzenia jako możliwe i bardzo rzadkie, zwykle ustępujące po odstawieniu [2]. |
| Cukrzyca | Po konsultacji z lekarzem | Wyniki badań są sprzeczne; reishi nie zastępuje leczenia [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Do działań niepożądanych należą nudności, bezsenność, suchość w ustach, zaparcia, świąd i zawroty głowy [1]. Opisano przypadki uszkodzenia wątroby, w tym jeden śmiertelny po proszku z reishi [1]; według LiverTox objawiało się ono zwykle 1–2 miesiące po rozpoczęciu stosowania (zmęczenie, nudności, ból brzucha, ciemny mocz, żółtaczka), ustępowało po odstawieniu, a związek z reishi jest często słabo udokumentowany [2]. Reishi może też wywoływać lub nasilać autoimmunologiczne choroby skóry [1]. Z reishi nie powinny korzystać na własną rękę osoby z chorobami wątroby, autoimmunologicznymi, przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub immunosupresyjne oraz w trakcie chemioterapii [1].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe (np. warfaryna) | możliwe zwiększenie ryzyka krwawień; ekstrakty mogą wydłużać INR, PT i APTT [1] |
| Leki immunosupresyjne | reishi może pobudzać odporność i osłabiać ich działanie [1] |
| Chemioterapia | teoretycznie zwiększona zdolność antyoksydacyjna może osłabiać leki działające przez wolne rodniki [1] |
| Leki metabolizowane przez cytochrom P450 | w badaniach in vitro hamowanie CYP2E1, CYP1A2 i CYP3A; znaczenie kliniczne nieznane [1] |
Reishi dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie reishi
Suszony proszek i owocniki przechowuj w szczelnym, suchym i ciemnym miejscu, aby nie chłonęły wilgoci i nie pleśniały. Gotowe ekstrakty płynne trzymaj zgodnie z zaleceniem producenta.
Jak wybierać
Wybieraj preparaty z podanym gatunkiem, częścią grzyba (owocnik czy grzybnia) i zawartością beta-glukanów oraz z badaniem na metale ciężkie. Zakup od producenta, który podaje serię i wyniki laboratoryjne, jest bezpieczniejszy.
FAQ
Reishi po angielsku?
Czy reishi pomaga na sen?
Czy reishi pomaga w raku?
Źródła
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center — Reishi Mushroom — omówienie (monografia)
- Lingzhi, Reishi — LiverTox, NCBI Bookshelf (NIDDK) — baza danych (monografia hepatotoksyczności)