W skrócie
Rdestowiec japoński (Reynoutria japonica) to wieloletnia, inwazyjna roślina z rodziny rdestowatych o pustych, bambusopodobnych łodygach i długich kłączach [3]. Zawiera m.in. resweratrol, poligdatynę i emodynę, których działanie opisano głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach, a nie na ludziach [1]. W Polsce jest gatunkiem obcym, którego wprowadzanie do środowiska jest zakazane [2].
- Nazwa łacińska
- Reynoutria japonica Houtt.
- Po angielsku
- Japanese knotweed
- Inne nazwy
- rdestowiec ostrokończysty, rdest japoński, Fallopia japonica, Polygonum cuspidatum
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga rdestowiec japoński? Działanie i badania
W korzeniach i kłączach rdestowca występują stilbeny (resweratrol, poligdatyna) i antrachinony (emodyna, fizcjon), którym przypisuje się działanie przeciwutleniające, przeciwdrobnoustrojowe, neuroprotekcyjne i wpływ na metabolizm glukozy i lipidów [1]. Prawie wszystkie cytowane badania to eksperymenty na komórkach i zwierzętach; w omówionym przeglądzie nie opisano badań klinicznych na ludziach [1]. W tradycyjnej medycynie chińskiej surowiec (jako Polygonum cuspidatum) stosuje się m.in. przy dolegliwościach wątroby i dróg żółciowych, ale to twierdzenia niepotwierdzone w badaniach na ludziach [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie przeciwutleniające i przeciwdrobnoustrojowe (badania laboratoryjne) | Ograniczone | [1] |
| Wpływ na glukozę, lipidy i układ nerwowy (zwierzęta, komórki) | Ograniczone | [1] |
| Skuteczność leczenia chorób u ludzi (np. infekcji, stawów) | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Korzeń i kłącze (surowiec leczniczy) | używany tradycyjnie w medycynie chińskiej; w Polsce roślina nie powinna być pozyskiwana z dzikich stanowisk bez wiedzy o przepisach [2][3] |
| Ekstrakty i suplementy z „Polygonum cuspidatum” | źródło resweratrolu; brak potwierdzonych efektów klinicznych, dawkę omów z lekarzem |
| Młode pędy | jadalne wiosenne warzywo o kwaśnym, rabarbarowym smaku [3] |
Rdestowiec japoński w kuchni
Młode pędy rdestowca jada się wiosną jako warzywo o smaku podobnym do rabarbaru, w Japonii zaliczane do dzikich warzyw sansai [3]. Są bardzo kwaśne; zdejmuje się włóknistą skórkę, a pędy moczy się około pół dnia lub krótko blanszuje przed obróbką [3]. Zbieraj wyłącznie z miejsc wolnych od oprysków i zanieczyszczeń, a rośliny nie przemieszczaj do innych miejsc [2].
Rdestowiec japoński w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Brak badań bezpieczeństwa; nie stosuj ekstraktów ani suplementów. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Brak badań bezpieczeństwa. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Brak badań; w przeglądzie wskazano m.in. niejednoznaczne dane o genotoksyczności emodyny [1]. |
| Seniorzy | Brak danych | Brak odrębnych danych. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Dane o bezpieczeństwie stosowania rdestowca u ludzi są ograniczone, a omówienie badań emodyny wskazuje zarówno na działanie genotoksyczne, jak i antymutagenne, więc nie ma jednoznacznej oceny [1]. Młode pędy zawierają dużo kwasów organicznych (są bardzo kwaśne) [3]. Nie stosuj ekstraktów bez konsultacji z lekarzem, zwłaszcza w ciąży, w chorobach wątroby i przy przyjmowaniu leków.
Rdestowiec japoński dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych o toksyczności. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych o toksyczności. |
| Koń | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Nie sadź rdestowca ani nie kupuj sadzonek: zgodnie z ustawą o ochronie przyrody zakazane jest wprowadzanie inwazyjnych gatunków obcych do środowiska i przemieszczanie ich w nim, a przetrzymywanie, rozmnażanie i sprzedaż wymagają zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska [2]. Rdestowiec odtwarza się z kłączy sięgających około 3 m w głąb, a nawet drobne fragmenty mogą odrosnąć [3]. Zwalczanie jest długotrwałe: zwykle wymaga powtarzanych zabiegów przez kilka lat, a w trzyletnim brytyjskim doświadczeniu żadna metoda nie dała pełnej eradykacji; najlepsze efekty dawało wieloetapowe stosowanie preparatów z glifosatem [3]. Wykopane kłącza i pędy to odpad wymagający ostrożnego usuwania, aby nie rozsiać rośliny.
Jak wybierać
Rdestowiec rozpoznasz po pustych, bambusopodobnych łodygach z wyraźnymi węzłami, jajowatych liściach o płaskiej nasadzie ułożonych zygzakiem i kremowych kwiatach w kwiatostanach pod koniec lata; młode liście są ciemnoczerwone [3]. Dorosłe zarośla mają 2–3 m wysokości [3]. Można go pomylić m.in. z dereniem, bzem, niecierpkiem czy bambusem [3].
FAQ
Rdestowiec japoński po angielsku?
Czy rdestowiec japoński jest zakazany?
Czy rdestowiec japoński jest trujący?
Jak pozbyć się rdestowca japońskiego?
Jak wygląda rdestowiec japoński?
Źródła
- Biologically active compounds of knotweed (Reynoutria spp.). Military Medical Science Letters 2017 — przegląd
- RDOŚ we Wrocławiu — Inwazyjne gatunki obce — omówienie urzędowe
- Wikipedia — Reynoutria japonica — omówienie
