W skrócie
Olej abisyński to lekki olej tłoczony z nasion katranu abisyńskiego (Crambe abyssinica), stosowany w kosmetykach do skóry i włosów [2][3]. Zawiera 50–60% kwasu erukowego, więc nie jest olejem jadalnym [3][5]. W składzie INCI figuruje jako Crambe Abyssinica Seed Oil [2].
- Nazwa łacińska
- Crambe abyssinica
- Po angielsku
- Abyssinian oil (crambe seed oil)
- Inne nazwy
- olej z katranu abisyńskiego, olej crambe, Crambe Abyssinica Seed Oil
- Kategoria
- Oleje i tłuszcze
- Najlepiej zbadane działanie
- Bezpieczeństwo w kosmetykach (ocena grupy 244 olejów roślinnych) Umiarkowane
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga olej abisyński? Działanie i badania
Badań klinicznych na ludziach dotyczących działania zdrowotnego oleju abisyńskiego nie znaleziono w użytych źródłach. Olej znajduje się wśród 244 olejów roślinnych, które panel Cosmetic Ingredient Review uznał za bezpieczne w stosowaniu w kosmetykach [1]. Osobom z alergiami zaleca się próbę uczuleniową [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Emolient: zmiękcza i wygładza skórę oraz włosy | Ograniczone | [2] |
| Bezpieczeństwo w kosmetykach (ocena grupy 244 olejów roślinnych) | Umiarkowane | [1] |
| Działanie zdrowotne potwierdzone u ludzi | Niepotwierdzone | [1][2] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Olej abisyński w kuchni
Olej abisyński nie jest olejem spożywczym; opracowanie Oklahoma State University określa go jako nieodpowiedni do zastosowań spożywczych [3], a Wikipedia stwierdza, że nie jest jadalny [5].
Olej abisyński na skórę i włosy
W kosmetykach olej abisyński pełni rolę emolientu, składnika nawilżającego i wygładzającego skórę oraz kondycjonującego włosy [2]. SpecialChem opisuje go jako lekki, o niskiej lepkości, nierozpuszczalny w wodzie [2]. Występuje w odżywkach do włosów i produktach ułatwiających rozczesywanie, dezodorancie i błyszczykach [2]. Popularne w reklamach określenie „naturalny zamiennik silikonów” nie ma potwierdzenia w użytych źródłach.
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Przy znanych alergiach lub nadwrażliwości wykonaj próbę uczuleniową na małym fragmencie skóry [2]. Nie spożywaj oleju kosmetycznego ani przemysłowego [3]. Kwas erukowy u szczurów i świń powodował uszkodzenia serca [4].
Olej abisyński dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych o stosowaniu oleju abisyńskiego. |
| Kury | Unikać | Surowa śruta z katranu jest toksyczna dla drobiu z powodu glukozynolanów i nie powinna być stosowana [4]. |
| Świnie | Unikać | Śruta z katranu nie jest zalecana; erukowy kwas w badaniach powodował zmiany w sercu u świń [4]. |
| Królik | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Katran abisyński pochodzi ze wschodniej Afryki i został udomowiony w rejonie Śródziemnomorza [5]. Olej z nasion zawiera ok. 50–60% kwasu erukowego [3][5]. Surowiec wykorzystuje się przemysłowo, m.in. do produkcji erukamidu (dodatek do tworzyw), smarów, płynów hydraulicznych i wosków [3][5]. Do kosmetyków olej uzyskuje się przez tłoczenie na zimno lub ekstrakcję rozpuszczalnikiem, a następnie filtrację i rafinację [2].
Przechowywanie oleju abisyńskiego
Olej ma temperaturę topnienia ok. 6°C, więc w lodówce może zgęstnieć [2]. Poza tym przechowuj go zgodnie z zaleceniem producenta.
Jak wybierać
Szukaj w składzie nazwy INCI Crambe Abyssinica Seed Oil [2]. Wybieraj gotowe kosmetyki lub olej oznaczony jako kosmetyczny. Olej z katranu jest nieodpowiedni do zastosowań spożywczych [3].
FAQ
Olej abisyński po angielsku?
Czy olej abisyński zastępuje silikony?
Czy olej abisyński można jeść?
Źródła
- Burnett C.L. i in. (CIR) — Safety Assessment of Plant-Derived Fatty Acid Oils. Int J Toxicol 2017 — przegląd bezpieczeństwa (panel ekspertów)
- SpecialChem — Crambe Abyssinica Seed Oil (INCI) — baza danych
- Oklahoma State University Extension — Properties of oils produced from uncommon oilseed crops, part 1 — opracowanie uczelniane
- Feedipedia — Crambe (Crambe abyssinica) — baza danych (INRAE/CIRAD/AFZ)
- Wikipedia — Crambe abyssinica (nazwa, pochodzenie) — encyklopedia
