W skrócie
Mocznik w kosmetykach to syntetyczna postać urei, naturalnie występującej w skórze, stosowana jako składnik nawilżający i złuszczający. W niskich stężeniach działa jako humektant, w wyższych keratolitycznie [1]. W kremach nawilżających zwykle stosuje się 3–10% [2].
- Po angielsku
- urea
- Inne nazwy
- karbamid, urea (INCI)
- Kategoria
- Składniki kosmetyków
- Najlepiej zbadane działanie
- Nawilża skórę suchą Umiarkowane
- W ciąży
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne mocznika
Mocznik (karbamid) to diamid kwasu węglowego, CO(NH2)2 — najprostszy organiczny związek z dwiema grupami aminowymi przy grupie karbonylowej; w kosmetykach stosowany pod nazwą INCI Urea.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | CH4N2O |
| Masa molowa | 60,06 g/mol |
| Numer CAS | 57-13-6 |
| Nazwa INCI | UREA |
| Postać | biały krystaliczny proszek |
| Temperatura topnienia | 135 °C |
| Rozpuszczalność w wodzie | 624 g/l (20 °C) |
Dane: TCI — Urea (U0073) · MakingCosmetics — Urea fact sheet. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga mocznik? Działanie i badania
Mocznik jest higroskopijny: w niskich stężeniach przywraca zdolność wiązania wody przez naskórek i reguluje transepidermalną utratę wody [1]. W wyższych stężeniach działa keratolitycznie, czyli ścieńcza zrogowaciały naskórek, a także ułatwia wnikanie innych substancji [1]. Stosuje się go przy suchej skórze, atopowym zapaleniu skóry, łuszczycy i rybiej łusce [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Nawilża skórę suchą | Umiarkowane | [1][2] |
| Złuszcza zrogowaciały naskórek | Umiarkowane | [1][2] |
| Wspiera leczenie atopowego zapalenia skóry, łuszczycy i rybiej łuski | Ograniczone | [1] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Kremy i balsamy 3–10% | nawilżanie skóry [2] |
| Preparaty 15–30% | złuszczanie zrogowaceń, np. pięty; stężenia różnie podawane [2] |
| Pasty 40% i więcej | zmiękczanie paznokci, zwykle pod kontrolą lekarza [2] |
Mocznik na skórę i włosy
Mocznik dodaje się do kremów do rąk, stóp i ciała oraz do preparatów dla skóry atopowej. Przy 3–10% nawilża, w wyższych stężeniach złuszcza [2]. Skuteczność zależy też od podłoża: z emulsji woda w oleju mocznik wnika głębiej niż z emulsji olej w wodzie [2].
Mocznik w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych w użytych źródłach; preparaty o wyższym stężeniu po konsultacji. |
| Ciąża | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Mocznik może podrażniać skórę, szczególnie w wyższych stężeniach [2]. Rozkłada się do amoniaku (stąd zapach) pod wpływem ciepła i kwaśnego pH [2]. Na skórę uszkodzoną lub zapaloną wyższe stężenia stosuj po konsultacji z lekarzem; dane o ciąży i dzieciach w źródłach nie występują.
FAQ
Źródła
- Friedman A.J. i in. Urea: A Clinically Oriented Overview from Bench to Bedside. J Drugs Dermatol 2016 — przegląd
- Altmeyers Encyclopedia — Urea (overview) — encyklopedia dermatologiczna
