W skrócie
Lunazyna (lunasin) to peptyd zbudowany z 43 aminokwasów (ok. 5,5 kDa), występujący naturalnie w soi i niektórych zbożach [1]. Przypisuje mu się działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, obniżające cholesterol i przeciwnowotworowe, ale dowody pochodzą głównie z badań laboratoryjnych i na zwierzętach, a jedyne opisane tu badanie kliniczne nie wykazało istotnych zmian lipidów [1][2][3].
- Po angielsku
- lunasin
- Inne nazwy
- lunasin
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- W ciąży
- Brak danych
Na co pomaga lunazyna? Działanie i badania
Lunazyna jest peptydem badanym pod kątem działania przeciwutleniającego, przeciwzapalnego, obniżającego cholesterol i przeciwnowotworowego [1][2]. Według przeglądu z 2019 r. działanie przeciwnowotworowe obserwowano w liniach komórkowych i w mysim modelu raka skóry, a hamowanie cholesterolu LDL tłumaczy się zmniejszeniem ekspresji reduktazy HMG-CoA i zwiększeniem liczby receptorów LDL [1]. W randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu skrzyżowanym u 31 dorosłych 8 tygodni przyjmowania wyciągu sojowego wzbogaconego w lunazynę (335 mg dziennie) nie dało istotnych zmian cholesterolu, glukozy, ciśnienia ani obwodu talii [3]. Siłę dowodów dla opisywanych efektów należy uznać za ograniczoną.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie przeciwnowotworowe (linie komórkowe, myszy) | Ograniczone | [1][2] |
| Działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające (badania laboratoryjne i na zwierzętach) | Ograniczone | [1][2] |
| Obniżanie cholesterolu (mechanizmy w badaniach przedklinicznych) | Ograniczone | [1] |
| Obniżanie cholesterolu i innych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego u ludzi | Niepotwierdzone | [3] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Lunazyna w kuchni
Lunazyna występuje naturalnie w soi w ilości 0,5–8,1 mg na gram nasion, zależnie od genotypu rośliny [1]. W zbożach jest jej znacznie mniej: 0,21–0,29 mg/g w pszenicy, 0,05–0,15 mg/g w życie, 0,013–0,099 mg/g w jęczmieniu i 0,43–6,46 mg/g w pszenżycie; wykryto ją także w amarantusie i komosie ryżowej [1]. Peptyd zachowuje aktywność po 5 minutach gotowania [1]. W jedynym opisanym badaniu na ludziach po zjedzeniu 50 g białka sojowego do osocza wchłonęło się ok. 4,5% lunazyny [1].
Lunazyna w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie suplementów. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie suplementów. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych o bezpieczeństwie suplementów. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Przegląd z 2019 r. nie omawia bezpieczeństwa lunazyny i stwierdza, że jej skuteczność i bezpieczeństwo wciąż wymagają ustalenia [1]; pozostałe źródła też nie podają danych o bezpieczeństwie suplementów [2][3]. Ponieważ lunazyna pochodzi z soi, osoby uczulone na soję powinny skonsultować się z lekarzem przed użyciem preparatów z lunazyną. Przed użyciem suplementów skonsultuj się z lekarzem, zwłaszcza w chorobach przewlekłych i przy przyjmowaniu leków.
FAQ
Lunazyna po angielsku?
W czym występuje lunazyna?
Źródła
- Ďuranová H. i in. Lunasin and its versatile health-promoting actions. Journal of Microbiology, Biotechnology and Food Sciences 2019 — przegląd
- Hsieh C.-C. i in. Updating the research on the chemopreventive and therapeutic role of the peptide lunasin. Journal of the Science of Food and Agriculture 2018 — przegląd (abstrakt)
- Haddad Tabrizi S. i in. The Effect of Soybean Lunasin on Cardiometabolic Risk Factors: A Randomized Clinical Trial. Journal of Dietary Supplements 2020 — badanie kliniczne (abstrakt)
