Przejdź do treści

Właściwości gyokuro

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Gyokuro to japońska zielona herbata, której krzewy są przed zbiorem zacieniane przez ok. 20 dni, co nadaje naparowi wyraźny smak umami [2]. Zdrowotne działanie zielonej herbaty jest wciąż niepewne: NCCIH nie potwierdza skuteczności w odchudzaniu ani w zapobieganiu chorobom [1].

Nazwa łacińska
Camellia sinensis (L.) Kuntze
Po angielsku
gyokuro, jade dew
Inne nazwy
jadeitowa rosa, herbata zacieniana
W ciąży
W umiarkowanych ilościach
Dla psa
Unikać

Na co pomaga gyokuro? Działanie i badania

Gyokuro jest odmianą zielonej herbaty, więc ocenia się je przez badania nad zieloną herbatą — nie mamy badań dotyczących wyłącznie gyokuro. NCCIH podaje, że katechiny i kofeina mogą mieć skromny wpływ na masę ciała, a próby kliniczne wykazały niewielkie obniżenie cholesterolu całkowitego i LDL, głównie po ekstraktach, nie po napoju [1]. Związek z mniejszym ryzykiem choroby wieńcowej obserwowano w populacjach azjatyckich, nie zachodnich, a wyniki dotyczące nowotworów są niespójne [1]. Zacienianie zwiększa w liściach zawartość teaniny, aminokwasu odpowiadającego za smak umami [3]; producent opisuje gyokuro jako herbatę o bardzo wysokiej zawartości kofeiny [2].

EfektSiła dowodówŹródła
Zmniejsza masę ciała (zielona herbata, skromny wpływ)Ograniczone[1]
Obniża nieznacznie cholesterol całkowity i LDL (głównie ekstrakty zielonej herbaty)Ograniczone[1]
Zmniejsza ryzyko choroby wieńcowejSprzeczne[1]
Zmniejsza ryzyko nowotworówSprzeczne[1]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.

Jak stosować: formy i ilość

FormaJak stosować
Liście luzemtradycyjna forma, parzona w niskiej temperaturze [2]
Matchaherbata ze zmielonych zacienianych liści tencha — inny produkt niż gyokuro
Zimny naparliście zalane zimną wodą na kilka godzin w lodówce

Ile gyokuro dziennie i kiedy

Producent zaleca parzyć gyokuro w niskiej temperaturze, ok. 50–60 °C, w niewielkiej ilości, a te same liście można zaparzyć do trzech razy, podnosząc temperaturę wody przy kolejnych naparach [2]. Nie ma norm spożycia gyokuro; ze względu na kofeinę pij je z umiarem.

Gyokuro w kuchni

Gyokuro pije się w małych ilościach jako herbatę deserową o wyraźnym, wytrawnym smaku umami [3]. Najlepiej smakuje parzone w niskiej temperaturze w małym naczyniu [2]. Gurmar, o który pytają niektórzy, to inna roślina (Gymnema sylvestre) i nie ma z gyokuro związku.

Gyokuro w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
CiążaW umiarkowanych ilościachLimit kofeiny w ciąży to 200 mg na dobę; filiżanka herbaty to ok. 75 mg, a gyokuro jest herbatą bogatą w kofeinę [4][2]. NCCIH zaleca umiarkowane ilości kofeiny [1].
Karmienie piersiąW umiarkowanych ilościachWysokie spożycie kofeiny może drażnić niemowlę i zaburzać jego sen; niskie i umiarkowane zwykle nie powoduje problemów [1].
DzieciBrak danychW zebranych źródłach brak danych o bezpiecznej ilości; napar jest bogaty w kofeinę, więc nie podawaj go dzieciom.

Gyokuro a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
Choroby wątrobyPo konsultacji z lekarzemUszkodzenia wątroby zgłaszano rzadko, głównie po tabletkach i kapsułkach z ekstraktem, nie po napoju [1].
OdchudzanieW umiarkowanych ilościachZielona herbata może mieć niewielki wpływ na masę ciała, ale dowody są słabe [1].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Zielona herbata jako napój nie budzi u dorosłych obaw o bezpieczeństwo, ale zawiera kofeinę [1]. Suplementy z ekstraktu mogą powodować nudności, zaparcia, dolegliwości brzucha i wzrost ciśnienia, a rzadko uszkodzenie wątroby, głównie po tabletkach i kapsułkach [1]. Producent opisuje gyokuro jako bardzo bogate w kofeinę [2], więc osoby wrażliwe powinny pić je z umiarem.

Interakcje z lekami

Lek lub grupa lekówMożliwa interakcja
Nadololduże dawki zielonej herbaty mogą zmniejszać skuteczność leku [1]
Atorwastatynaekstrakt zielonej herbaty może obniżać stężenie leku [1]
Raloksyfenzaobserwowano interakcję w badaniu finansowanym przez NCCIH [1]

Gyokuro dla psa, kota i innych zwierząt

ZwierzęOcenaCo warto wiedzieć
PiesUnikaćKofeina jest toksyczna dla zwierząt domowych (metyloksantyny) [5].
KotUnikaćKofeina jest toksyczna dla zwierząt domowych (metyloksantyny) [5].

W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.

Przechowywanie gyokuro

Liście gyokuro przechowuj w szczelnym, nieprzepuszczającym światła opakowaniu, w chłodnym, suchym miejscu, z dala od zapachów.

Jak wybierać

Gyokuro to herbata zacieniana przed zbiorem przez ok. 20 dni [2], a nie każda zielona herbata o nazwie sugerującej jakość. Sprawdź na opakowaniu, czy producent wskazuje, że jest to herbata zacieniana (gyokuro), i zwróć uwagę na region pochodzenia.

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Gyokuro — jak parzyć?
W niskiej temperaturze, ok. 50–60 °C, w niewielkiej ilości liści; te same liście można zaparzyć do trzech razy [2].
Gyokuro czy sencha?
Gyokuro jest przed zbiorem zacieniane przez ok. 20 dni, co daje więcej teaniny i smak umami [2][3].
Gyokuro po angielsku?
gyokuro (jade dew), Japanese shaded green tea.
Czy gyokuro ma dużo kofeiny?
Producent podaje, że gyokuro zawiera jej zdecydowanie więcej niż inne herbaty, ale wyniki badań nad wpływem zacieniania na kofeinę nie są jednoznaczne [2][3].

Źródła

  1. NCCIH — Green Tea — omówienie
  2. Yamamotoyama — What is Gyokuro? (producent herbaty) — omówienie producenta
  3. Krahe J., Krahe M.A. Optimizing the Quality and Commercial Value of Gyokuro-Styled Green Tea Grown in Australia. Beverages 2022, 8, 22 — artykuł recenzowany
  4. NHS — Foods to avoid in pregnancy (kofeina) — omówienie
  5. ASPCA — People Foods to Avoid Feeding Your Pets (kofeina) — baza danych

Poznaj również