W skrócie
Guawa to owoc drzewa Psidium guajava z rodziny mirtowatych (Myrtaceae) [3], używany m.in. do soków, dżemów i galaretek [1]. Wyciąg i herbata z liści obniżały glikemię po posiłku w małych badaniach na ludziach, ale dowody są ograniczone, a część autorów ma patenty na to zastosowanie [2].
- Nazwa łacińska
- Psidium guajava L.
- Po angielsku
- guava
- Inne nazwy
- gujawa
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- Kalorie
- 68 kcal w 100 g
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze guawy
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 68 kcal | — |
| Białko | 2,5 g | — |
| Tłuszcz | 0,95 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,27 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 8,9 g | — |
| w tym cukry | 8,9 g | — |
| Błonnik | 5,4 g | — |
| Woda | 80,8 g | — |
| Wapń | 18 mg | 2% |
| Żelazo | 0,26 mg | 2% |
| Magnez | 22 mg | 6% |
| Fosfor | 40 mg | 6% |
| Potas | 417 mg | 21% |
| Sód | 2 mg | — |
| Cynk | 0,23 mg | 2% |
| Miedź | 0,23 mg | 23% |
| Mangan | 0,15 mg | 8% |
| Selen | 0,6 µg | 1% |
| Witamina C | 228 mg | 285% |
| Tiamina (B1) | 0,07 mg | 6% |
| Ryboflawina (B2) | 0,04 mg | 3% |
| Niacyna (B3) | 1,1 mg | 7% |
| Witamina B6 | 0,11 mg | 8% |
| Kwas foliowy | 49 µg | 24% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 31 µg | 4% |
| Witamina E | 0,73 mg | 6% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 2,6 µg | 3% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 09139, domena publiczna.
Na co pomaga guawa? Działanie i badania
Przegląd Tousifa i in. podaje w tabeli ok. 228 mg witaminy C i 417 mg potasu w 100 g całego owocu, zaznaczając jednak, że dane w tabeli bywają niespójne [1]. Większość opisanych w przeglądzie działań (przeciwcukrzycowe, przeciwnowotworowe, przeciwzakaźne) opiera się na badaniach in vitro i na zwierzętach, a sami autorzy piszą, że skuteczność kliniczna jest nadal dyskusyjna [1]. W małym badaniu na 19 osobach wyciąg z liści zmniejszał pole pod krzywą glukozy po posiłku o ok. 20% [2]. W badaniu crossover na 20 osobach z cukrzycą typu 2 herbata z liści obniżała glukozę 2 h po posiłku słabiej niż lek woglibozą [2]. Autor jednej z prac, Deguchi, deklaruje patenty dotyczące herbaty z liści guawy [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Owoc zawiera witaminę C (dane z tabeli przeglądu, miejscami niespójne) | Ograniczone | [1] |
| Obniża glikemię po posiłku (wyciąg lub herbata z liści) | Ograniczone | [2] |
| Działanie przeciwbiegunkowe (odwar z liści) | Ograniczone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeży owoc | owoc całościowy lub w kawałkach |
| Soki, nektary, dżemy i galaretki | przetwory z owocu [1] |
| Herbata lub wyciąg z liści | tradycyjnie stosowane m.in. przy cukrzycy [1]; badane w małych próbach klinicznych [2] |
Guawa w kuchni
Z owoców guawy produkuje się soki, nektary, dżemy i galaretki [1]. Użyte źródła nie podają bliższych wskazówek kulinarnych.
Guawa w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Użyte źródła nie opisują bezpieczeństwa guawy ani wyciągów z liści w ciąży. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Użyte źródła nie opisują bezpieczeństwa. |
| Dzieci | Brak danych | Użyte źródła nie opisują bezpieczeństwa. |
Guawa a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | Ostrożnie | Wyciąg i herbata z liści obniżały glikemię w małych badaniach [2]; nie zastępują leczenia, przed stosowaniem skonsultuj się z lekarzem. |
| Dieta low FODMAP | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W badaniach klinicznych opisanych przez Deguchi i Miyazaki nie odnotowano hipoglikemii po herbacie z liści guawy, także u osób przyjmujących leki przeciwcukrzycowe [2]. W badaniach in vitro wyciąg słabo hamował enzymy CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a u szczurów nie wykazał indukcji izoform P450 [2]. To jednak małe badania, a ich autor deklaruje patenty [2]. W przeglądzie Tousifa i in. ekstrakt z kory w dawce 1000 mg/kg podawany wielokrotnie wywoływał u samic szczurów łagodne zapalenie wątroby, a ekstrakt z owoców nie powodował zmian u myszy w dawkach 2000 i 5000 mg/kg [1]. Osoby z cukrzycą leczone lekami powinny skonsultować stosowanie wyciągów z lekarzem.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwcukrzycowe | herbata z liści obniżała glikemię (słabiej niż woglibozą), a w badaniach nie odnotowano hipoglikemii [2]; mimo to ustal stosowanie z lekarzem |
Guawa dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Kew (POWO) podaje jako zasięg naturalny Psidium guajava Peru, gdzie gatunek występuje jako roślina uprawna (cultigen) [3]. Należy do rodziny Myrtaceae [3].
FAQ
Źródła
- Tousif M.I. i in. Psidium guajava L. An Incalculable but Underexplored Food Crop: Its Phytochemistry, Ethnopharmacology, and Industrial Applications. Molecules 2022 — przegląd
- Deguchi Y., Miyazaki K. Anti-hyperglycemic and anti-hyperlipidemic effects of guava leaf extract. Nutrition & Metabolism 2010 — przegląd
- Psidium guajava L. Plants of the World Online, Royal Botanic Gardens Kew — baza danych
