W skrócie
Glina to naturalny materiał skalny złożony głównie z minerałów ilastych, czyli uwodnionych glinokrzemianów o warstwowej budowie i bardzo drobnych cząstkach [1]. Pod wpływem wody staje się plastyczna. Działanie lecznicze gliny jadalnej lub kosmetycznej nie ma tu potwierdzenia, a jedzenie gliny może prowadzić do niedoboru potasu [2].
- Po angielsku
- clay
- Inne nazwy
- minerały ilaste, ił
- Kategoria
- Minerały i kamienie
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
Właściwości chemiczne i fizyczne gliny
Glina to drobnoziarnista skała osadowa (cząstki poniżej 0,004 mm) zbudowana głównie z minerałów ilastych — uwodnionych krzemianów warstwowych.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Skład mineralny | minerały ilaste (m.in. kaolinit, illit, smektyty, wermikulit, chloryt) z domieszką drobnoziarnistego kwarcu, skaleni, kalcytu lub hematytu |
| Pochodzenie | wietrzenie chemiczne (hydroliza) krzemianów, głównie skaleni, mik, piroksenów i amfiboli; także przeobrażenia hydrotermalne i diageneza |
Dane: Environmental Geology (TRU) — 10.5 Clay Minerals. Wartości typowe dla minerału; poszczególne okazy mogą się różnić.
Na co pomaga glina? Działanie i badania
Działanie lecznicze gliny nie ma potwierdzenia naukowego w zebranych źródłach. Jedzenie gliny jest wymieniane przez NIH jako jedna z przyczyn niskiego poziomu potasu we krwi, który w ciężkiej postaci może powodować zaburzenia rytmu serca [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie lecznicze gliny | Niepotwierdzone | [1][2] |
| Jedzenie gliny może prowadzić do niedoboru potasu | Ograniczone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Glina w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Jedzenie gliny (geofagia) wiąże się z ryzykiem niedoborów, w tym potasu [2]; skonsultuj się z lekarzem. |
| Dzieci | Unikać | Nie dawaj dzieciom gliny do jedzenia [2]. |
Glina a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Choroby nerek | Po konsultacji z lekarzem | Nie jedz gliny bez zgody lekarza; zaburzenia poziomu potasu są groźne [2]. |
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Minerały ilaste to uwodnione glinokrzemiany o warstwowej budowie, mogące zawierać żelazo, metale alkaliczne i ziem alkalicznych [1]. Główne grupy to m.in. kaolinit (grupa kaolinu i serpentynu), smektyty, miki, wermikulity i chloryty [1]. Występują w glebach, osadach dawnych i współczesnych oraz w złożach hydrotermalnych [1].
Przechowywanie gliny
Glinę rzeźbiarską przechowuj szczelnie zawiniętą w foliowy worek z wilgotną szmatką, bo wysycha i traci plastyczność. Suchą glinę w proszku trzymaj w suchym miejscu.
Jak wybierać
Rodzaj gliny (np. kaolin, bentonit) wynika z dominującego minerału ilastego [1]. Do ceramiki, kosmetyki lub budownictwa wybieraj materiał opisany z nazwą rodzaju i przeznaczeniem; produktów niejadalnych nie spożywaj.
FAQ
Źródła
- Encyclopaedia Britannica — Clay mineral — omówienie
- NIH Office of Dietary Supplements — Potassium (Consumer) — baza danych
