Właściwości chromu

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: admin · Aktualizacja: 16.10.2026

W skrócie

Chrom to pierwiastek chemiczny (Cr); w żywności i suplementach występuje jako chrom trójwartościowy, któremu przypisuje się udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek [1]. EFSA uznała jednak, że nie wykazano, by był niezbędny dla człowieka, a badania suplementów na odchudzanie i cukrzycę dają bardzo małe lub niespójne efekty [1][2].

Po angielsku: chromium
Inne nazwy: chrom trójwartościowy, chrom(III), pikolinian chromu, chrom organiczny
Kategoria: Witaminy i suplementy
W ciąży: Po konsultacji z lekarzem

Właściwości chemiczne i fizyczne chromu

Chrom (Cr) to twardy metal przejściowy z 6. grupy układu okresowego; w żywności i suplementach występuje w postaci związków chromu(III), np. pikolinianu chromu.

Właściwość	Wartość
Symbol	Cr
Liczba atomowa	24
Masa atomowa	51,996 u
Grupa i okres	grupa 6, okres 4
Stan skupienia (25 °C)	stały
Temperatura topnienia	1907 °C
Temperatura wrzenia	2671 °C
Gęstość	7,15 g/cm³
Numer CAS	7440-47-3

Dane: Royal Society of Chemistry — Chromium. Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.

Na co pomaga chrom? Działanie i badania

Chrom trójwartościowy może wspomagać wykorzystanie węglowodanów, tłuszczów i białek, ale jego rola nie jest dobrze poznana [1]. Panel EFSA w 2014 r. stwierdził, że niezbędność chromu nie została wykazana i nie ma dowodów na korzyści z jego spożycia u zdrowych osób, w tym na metabolizm glukozy i lipidów [2]. W cukrzycy wyniki badań są niespójne i Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne nie zaleca chromu, a w odchudzaniu suplementy dawały jedynie bardzo mały efekt [1].

Efekt	Siła dowodów	Źródła
Wspomaga odchudzanie	Ograniczone	[1]
Poprawia kontrolę glikemii w cukrzycy	Sprzeczne	[1]
Korzyści dla metabolizmu glukozy u zdrowych osób	Niepotwierdzone	[2]

Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.

Jak stosować: formy i ilość

Forma	Jak stosować
Pikolinian chromu	najczęstsza forma w suplementach
Chrom organiczny (np. chelaty, drożdże chromowe)	formy związane z aminokwasami lub drożdżami
Chlorek chromu	forma nieorganiczna w suplementach
Spray, krople	inne formy podania tego samego chromu(III)

Ile chromu dziennie i kiedy

EFSA nie ustaliła dla chromu żadnej normy spożycia — ani zalecanego spożycia, ani wystarczającego (AI) [2]. Amerykańskie wartości AI z 2001 r. wynoszą 25–35 µg dziennie dla dorosłych (więcej dla mężczyzn), 30 µg w ciąży i 45 µg w okresie karmienia, przy czym ustalono je, gdy chrom uważano jeszcze za niezbędny [1]. Niedoboru chromu nie obserwuje się u zdrowych osób [1].

Chrom w kuchni

Chrom występuje w mięsie (szynka, wołowina, indyk), produktach zbożowych, warzywach (sałata, fasolka szparagowa), owocach (jabłka, banany), sokach z winogron, pomarańczy i pomidorów, drożdżach piwnych i orzechach [1]. Jego zawartość zależy od gleby, wody i paszy; niewielkie ilości przechodzą też do potraw z naczyń ze stali nierdzewnej [1].

Chrom w ciąży, dla dzieci i seniorów

Grupa	Ocena	Co warto wiedzieć
Ciąża	Po konsultacji z lekarzem	Wystarczy chrom z diety; suplementy tylko po konsultacji z lekarzem [1].
Karmienie piersią	Po konsultacji z lekarzem	Suplementy tylko po konsultacji z lekarzem.
Dzieci	Unikać	Brak wskazań do suplementacji.

Chrom a choroby i diety

Stan lub dieta	Ocena	Co warto wiedzieć
Cukrzyca	Po konsultacji z lekarzem	Badania niespójne; chrom może nasilać działanie insuliny i metforminy [1].
Odchudzanie	Ostrożnie	W badaniach suplementy dawały bardzo mały, nieistotny klinicznie spadek masy ciała [1].
Choroby nerek	Po konsultacji z lekarzem	Ostrożność przy dużych ilościach chromu [1].
Choroby wątroby	Po konsultacji z lekarzem	Ostrożność przy dużych ilościach chromu [1].
Hashimoto	Po konsultacji z lekarzem	Chrom może zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny [1].

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Chrom z żywności i suplementów nie wydaje się szkodliwy, ale badań jest mało; osoby z chorobami nerek lub wątroby powinny unikać dużych ilości [1]. Toksyczny jest chrom sześciowartościowy (Cr VI), występujący w przemyśle, a nie w żywności i suplementach [1].

Interakcje z lekami

Lek lub grupa leków	Możliwa interakcja
Insulina	ryzyko hipoglikemii przy łączeniu z chromem [1]
Metformina i inne leki przeciwcukrzycowe	ryzyko hipoglikemii [1]
Lewotyroksyna	chrom może zmniejszać wchłanianie leku [1]

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Chrom — na co pomaga?

Suplementy chromu reklamuje się na odchudzanie i poziom cukru, ale efekt na masę ciała jest bardzo mały, a w cukrzycy wyniki są niespójne [1].

W czym jest chrom?

W mięsie, produktach zbożowych, warzywach, owocach, sokach, drożdżach piwnych i orzechach [1].

Czy chrom ma skutki uboczne?

Chrom z diety i suplementów nie wydaje się szkodliwy, ale może obniżać cukier u osób przyjmujących insulinę lub metforminę i utrudniać wchłanianie lewotyroksyny [1].

Czy chrom w suplementach to ten sam chrom co w chemii i przemyśle?

Nie. Suplementy zawierają chrom trójwartościowy; toksyczny chrom sześciowartościowy pochodzi z zanieczyszczeń przemysłowych [1].