W skrócie
Biała herbata to napar z młodych pąków i liści krzewu Camellia sinensis, tylko zwiędzonych i wysuszonych, bez zwijania i utleniania [5]. Zawiera kofeinę — w filiżance (250 ml) zwykle od 6 do 55 mg, czyli mniej niż kawa [2]. Dowody na działanie zdrowotne dotyczą głównie herbaty zielonej i są niespójne [1].
- Nazwa łacińska
- Camellia sinensis (L.) Kuntze
- Po angielsku
- white tea
- Inne nazwy
- herbata biała, srebrne igły, bai mudan
- Kategoria
- Herbaty i napoje
- Najlepiej zbadane działanie
- Zawartość kofeiny niższa niż w kawie Umiarkowane
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Unikać
Na co pomaga biała herbata? Działanie i badania
Biała herbata pochodzi z tego samego gatunku co herbata zielona i czarna, dlatego jej działanie ocenia się głównie na podstawie badań nad herbatą z Camellia sinensis. Badania nad zieloną herbatą dają niespójne wyniki dla ryzyka nowotworów i chorób serca; katechiny z kofeiną mogą mieć niewielki wpływ na masę ciała, a ekstrakty nieznacznie obniżały cholesterol całkowity i LDL [1]. Badań klinicznych dotyczących wyłącznie białej herbaty jest bardzo mało, więc nie ma podstaw, by przypisywać jej działanie lecznicze. Kofeina jest składnikiem o najlepiej opisanym działaniu pobudzającym [3].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Niewielki wpływ katechin z kofeiną na masę ciała (dane dla herbaty zielonej) | Ograniczone | [1] |
| Nieznaczne obniżenie cholesterolu całkowitego i LDL (głównie ekstrakty z zielonej herbaty) | Ograniczone | [1] |
| Zmniejszenie ryzyka nowotworów | Sprzeczne | [1] |
| Zawartość kofeiny niższa niż w kawie | Umiarkowane | [2][3] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Liście sypane | najlepsza jakość pąków i młodych liści; można parzyć kilka razy |
| Torebki | wygodne, zwykle z drobniejszym surowcem |
| Ekstrakty i kapsułki | to suplementy, a nie herbata; wiążą się z ryzykiem uszkodzenia wątroby [1] |
Ile białej herbaty dziennie i kiedy
Do białej herbaty najczęściej zaleca się wodę poniżej 90°C; parzenie wodą powyżej 90°C oraz dłużej niż 7–10 minut znacząco zwiększa ilość kofeiny w naparze [2]. Aby ograniczyć kofeinę, herbatę zalewa się chłodniejszą wodą i parzy 1–5 minut [2]. Liczba filiżanek dziennie zależy od tolerancji kofeiny; ekstraktów nie stosuj bez konsultacji z lekarzem.
Biała herbata w kuchni
Biała herbata ma delikatny, lekko słodkawy smak i jasny, słomkowy kolor naparu [5]. Dobrze smakuje bez cukru; najczęściej pije się ją bez dodatków lub z niewielką ilością cytrusów. Nadaje się też do zaparzania na zimno i do lemoniad.
Biała herbata w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | Kofeinę należy ograniczać do umiarkowanych ilości; zasady omów z lekarzem lub położną [1]. |
| Karmienie piersią | W umiarkowanych ilościach | Kofeina przenika do mleka; niska i umiarkowana ilość zwykle nie szkodzi dziecku [1]. |
| Dzieci | Ostrożnie | Napar zawiera kofeinę, dlatego nie jest napojem dla małych dzieci. |
| Seniorzy | W umiarkowanych ilościach | Kofeina może zaburzać sen i działać na ciśnienie; wybieraj krótkie parzenie. |
Biała herbata a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Sen i picie wieczorem (biała herbata na noc) | Ostrożnie | Zawiera kofeinę, więc wieczorem może utrudniać zasypianie; krótkie parzenie ogranicza jej ilość [2]. |
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Efekt na masę ciała jest co najwyżej niewielki i dotyczy głównie zielonej herbaty [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W postaci napoju herbata nie powoduje u dorosłych zgłaszanych problemów z bezpieczeństwem, ale zawiera kofeinę [1]. Ekstrakty z herbaty w tabletkach i kapsułkach rzadko, lecz zdarzało się, że uszkadzały wątrobę, oraz mogą powodować nudności i podwyższać ciśnienie [1]. Nie łącz suplementów z lekami bez konsultacji.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Nadolol i inne leki (wysokie dawki zielonej herbaty) | może osłabiać działanie nadololu; ekstrakt może też obniżać stężenie atorwastatyny [1] |
Biała herbata dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Unikać | Kofeina jest toksyczna dla psów. |
| Kot | Unikać | Kofeina jest toksyczna dla kotów. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie białej herbaty
Suchą herbatę trzymaj w szczelnym, nieprzezroczystym pojemniku, z dala od światła, wilgoci i intensywnych zapachów. Napar najlepiej wypić od razu po zaparzeniu.
FAQ
Biała herbata po angielsku?
Ile kofeiny ma biała herbata?
Czym różni się biała herbata od zielonej?
Czy morwa biała to biała herbata?
Źródła
- NCCIH — Green Tea — omówienie
- Davidson K. White tea caffeine: how much does it contain? Healthline (recenzja medyczna Miho Hatanaka, RDN) — omówienie
- Gramza-Michałowska A. Caffeine in tea Camellia sinensis — content, absorption, benefits and risks of consumption. J Nutr Health Aging 2014 — przegląd
- EMA — Camelliae sinensis non fermentatum folium (monografia HMPC, herbata niefermentowana) — monografia
- White tea — Wikipedia (nazwa, pochodzenie, gatunki) — baza danych