W skrócie
Algi to zróżnicowana grupa organizmów fotosyntetyzujących, w tym morskie wodorosty (nori, wakame, kombu, kelp) i mikroalgi jak spirulina, używane jako żywność i suplementy. Wodorosty należą do najlepszych dietetycznych źródeł jodu, ale jego ilość bardzo zależy od gatunku [2][3].
- Po angielsku
- algae
- Inne nazwy
- wodorosty, glony, morskie warzywa
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- Najlepiej zbadane działanie
- Wodorosty są bogatym źródłem jodu Silne
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga algi? Działanie i badania
Najlepiej opisaną cechą jadalnych wodorostów jest wysoka zawartość jodu, pierwiastka potrzebnego do produkcji hormonów tarczycy [1][2]. Handlowe wodorosty w całości lub arkuszach zawierają od 16 do 2984 mcg jodu w gramie, zależnie od gatunku [2]. Według analizy literaturowej nori ma ok. 16 mcg/g, wakame ok. 42 mcg/g, a japońskie kombu ok. 2353 mcg/g suchej masy; gotowanie kombu przez 15 minut może usunąć nawet 99% jodu [3]. Źródła, które przejrzeliśmy, nie opisują innych właściwości zdrowotnych alg, więc ich nie przypisujemy.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Wodorosty są bogatym źródłem jodu | Silne | [1][2][3] |
| Zawartość jodu w wodorostach silnie się różni między gatunkami | Silne | [2][3] |
| Nadmiar jodu może powodować wole, niedoczynność i zapalenie tarczycy | Silne | [1][2][3] |
| Inne korzyści zdrowotne alg (np. spiruliny) | Niepotwierdzone | [1][2][3] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Nori (arkusze, płatki) | suszone; 5 g (2 łyżki płatków) dostarcza około 116 mcg jodu [2] |
| Kelp i inne wodorosty w całości | ilość jodu bardzo zmienna, zależna od gatunku [2][3] |
| Suplementy z kelpu | dostępne w sprzedaży; osoby na diecie niskojodowej powinny ich unikać [1] |
Algi w kuchni
Wodorosty używa się suszone lub moczone jako dodatek do zup, sałatek i sushi; arkusze nori zawijają ryż i nadzienie, a płatki można posypywać gotowe dania. Ilość jodu w porcji bywa trudna do oszacowania, bo etykiety żywności zwykle podają jod tylko wtedy, gdy producent go dodał [1]. Dla orientacji: 2 łyżki płatków nori (5 g) to około 116 mcg jodu, czyli 77% wartości dziennej [2]. Zupy na bazie kelpu mogą zawierać od 660 do 31 000 mcg jodu w litrze [3].
Algi w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Zapotrzebowanie na jod wynosi 220 mcg/dzień [2], a nadmiar jodu u matki opisano jako przyczynę przejściowej niedoczynności tarczycy u noworodków [3]; ilość wodorostów ustal z lekarzem. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | RDA to 290 mcg jodu dziennie [2]; wodorosty o nieznanej zawartości jodu omów z lekarzem. |
| Dzieci | Ostrożnie | UL dla jodu: 200 mcg (1–3 lata), 300 mcg (4–8 lat) [2]; porcja wodorostów może go łatwo przekroczyć [3]. |
| Seniorzy | Brak danych | Źródła nie podają odrębnych zaleceń. |
Algi a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Hashimoto | Po konsultacji z lekarzem | Choroba autoimmunologiczna tarczycy zwiększa wrażliwość na jod [2][3]; wodorosty tylko po konsultacji z lekarzem. |
| Choroby tarczycy | Po konsultacji z lekarzem | Nadmiar jodu może powodować wole, niedoczynność i zapalenie tarczycy [2][3]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Osoby z chorobą autoimmunologiczną tarczycy mogą mieć działania niepożądane przy dawkach jodu uznawanych za bezpieczne dla ogółu [2][3]. Wodorosty i produkty z kelpu należy omijać przy diecie niskojodowej przed leczeniem radiojodem [1][2]. Wysokie dawki jodu mogą nasilać działanie leków przeciwtarczycowych (np. metimazolu), a jodek potasu z inhibitorami ACE lub diuretykami oszczędzającymi potas może podnosić poziom potasu [1][2].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwtarczycowe (metimazol) | Wysokie dawki jodu mogą mieć działanie addytywne i prowadzić do niedoczynności tarczycy [1][2] |
| Inhibitory ACE (benazepril, lizynopril) | Jodek potasu może podnieść poziom potasu [1][2] |
| Diuretyki oszczędzające potas (spironolakton, amiloryd) | Ryzyko podwyższonego potasu przy jodku potasu [1][2] |
Algi dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak danych w otwartych źródłach. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w otwartych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Algi po angielsku?
Czy wodorosty są dla osób z Hashimoto?
Ile jodu ma nori?
Ile jodu można maksymalnie przyjmować?
Źródła
- Iodine — Consumer Fact Sheet (NIH Office of Dietary Supplements) — baza danych
- Iodine — Health Professional Fact Sheet (NIH Office of Dietary Supplements) — omówienie
- Zava T.T., Zava D.T. Assessment of Japanese iodine intake based on seaweed consumption in Japan: a literature-based analysis. Thyroid Research 2011;4:14 — przegląd literatury
