Komisja Europejska rozporządzeniem (UE) 2026/1118 z 26 maja 2026 r. odrzuciła oświadczenie zdrowotne, według którego codzienne przyjmowanie kreatyny poprawia funkcje poznawcze. Wniosek złożyła firma Alzchem Trostberg GmbH, a decyzja opiera się na negatywnej opinii EFSA z listopada 2024 r.
Czego dotyczyła decyzja
Wnsek złożono w trybie art. 13 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych. Rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Odrzucenie oznacza, że takiego oświadczenia nie wolno stosować w oznakowaniu ani reklamie żywności i suplementów w UE.
Co wykazał przegląd EFSA
Opinia EFSA (numer EFSA-Q-2024-00106, EFSA Journal 2024;22: e9100) stwierdziła brak ustalonego związku przyczynowo-skutkowego między przyjmowaniem kreatyny a poprawą funkcji poznawczych u zdrowych dorosłych. Zgodnie z relacją serwisu Nutrition Insight panel przeanalizował dziesięć badań interwencyjnych z udziałem zdrowych osób, w warunkach normalnych i stresowych. Nie wykazały one spójnego efektu. Brak efektu dotyczył m.in. pamięci, uwagi, szybkości przetwarzania informacji i funkcji wykonawczych. Jedno badanie (20 g dziennie przez siedem dni) wykazało wpływ na jeden wskaźnik kontroli hamowania, co wyróżniało się na tle pozostałych. Mechanizm oparty na dotlenieniu hemoglobiny EFSA uznał za słabo i pośrednio udokumentowany.
Firma wnioskowała o sformułowanie, że suplementacja kreatyną pozytywnie wpływa na wybrane obszary poznawcze, takie jak pamięć, uwaga, kontrola hamowania i niektóre funkcje wykonawcze; według tego samego źródła chodziło o 3 g dziennie.
Co to oznacza dla konsumentów
Decyzja nie oznacza, że kreatyna jest niebezpieczna ani że nie działa w innych zastosowaniach. Dotyczy wyłącznie tego, czy producenci mogą na etykiecie zapewniać o wpływie na funkcje poznawcze. Konsument, który widzi takie hasło na opakowaniu, powinien traktować je jako niepotwierdzone na poziomie unijnym. Osoby z chorobami nerek, w ciąży lub przyjmujące leki powinny przed suplementacją skonsultować się z lekarzem.
Ograniczenia
Odrzucenie dotyczy konkretnego sformułowania, populacji i dawki z wniosku, więc nie rozstrzyga badań, które mogą się pojawić. Nie ustalono dat publikacji rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym na podstawie źródeł, do których dotarliśmy; należy ją sprawdzić w EUR-Lex.