W skrócie
Pestki winogron to nasiona winorośli właściwej (Vitis vinifera), z których tłoczy się olej i otrzymuje ekstrakt bogaty w polifenole. Najlepiej zbadany jest ekstrakt: metaanalizy wskazują na niewielki wpływ na ciśnienie krwi, ale wyniki dla skurczowego i rozkurczowego różnią się między przeglądami [1][2].
- Nazwa łacińska
- Vitis vinifera L.
- Po angielsku
- grape seeds
- Inne nazwy
- ekstrakt z pestek winogron, GSE
- Kategoria
- Orzechy, nasiona i zboża
- Najlepiej zbadane działanie
- Ogólnie produkty z winogron obniżają ciśnienie (28 badań, ok. 3,4 mmHg skurczowe) Umiarkowane
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Ostrożnie
Na co pomaga pestki winogron? Działanie i badania
NCCIH opisuje przegląd 19 badań (1080 osób), w którym ekstrakt obniżał ciśnienie rozkurczowe, ale nie skurczowe, przy zróżnicowanych wynikach [1]. Starsza metaanaliza 9 badań (390 osób) wykazała natomiast niewielkie obniżenie ciśnienia skurczowego (ok. 1,5 mmHg) i tętna, bez wpływu na ciśnienie rozkurczowe, lipidy i CRP [2]. Przegląd 11 badań (536 osób) wskazuje możliwy korzystny wpływ na LDL i trójglicerydy, lecz NCCIH zastrzega, że wyników nie należy uznawać za pewne, bo badania były małe, a skład produktów różny [1]. Dowody na gojenie ran u ludzi są niewystarczające [1]. Dane dotyczą ekstraktu, nie zjadania pestek.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Obniża ciśnienie krwi (skurczowe lub rozkurczowe, zależnie od przeglądu) | Sprzeczne | [1][2] |
| Wpływ na LDL i trójglicerydy | Sprzeczne | [1][2] |
| Wpływ na gojenie ran | Niepotwierdzone | [1] |
| Ogólnie produkty z winogron obniżają ciśnienie (28 badań, ok. 3,4 mmHg skurczowe) | Umiarkowane | [3] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Sprzeczne — Wyniki badań się wykluczają. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Ekstrakt standaryzowany (kapsułki) | forma stosowana w badaniach; skład produktów bywa różny [1] |
| Olej z pestek winogron | wytłaczany z pestek; dane o ciśnieniu dotyczą ekstraktu, nie oleju |
| Mielone pestki | brak badań w użytych źródłach |
Pestki winogron w kuchni
Z pestek winogron tłoczy się olej. Zdrowotne dane z użytych źródeł dotyczą jednak ekstraktu, a nie oleju czy mielonych pestek [1][2].
Pestki winogron w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | NCCIH: niewiele wiadomo o bezpieczeństwie w ciąży [1]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | NCCIH: niewiele wiadomo o bezpieczeństwie podczas karmienia piersią [1]. |
| Dzieci | Brak danych | Brak badań w użytych źródłach. |
| Seniorzy | Po konsultacji z lekarzem | Przy przyjmowaniu leków skonsultuj ekstrakt z lekarzem lub farmaceutą [1]. |
Pestki winogron a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Nadciśnienie | Po konsultacji z lekarzem | Ekstrakt może nieznacznie wpływać na ciśnienie [1][2], ale nie zastępuje leczenia; skonsultuj z lekarzem. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
NCCIH opisuje ekstrakt z pestek winogron jako zwykle dobrze tolerowany, ale niewiele wiadomo o jego bezpieczeństwie w ciąży i podczas karmienia piersią [1]. Osoby przyjmujące jakiekolwiek leki powinny omówić stosowanie z lekarzem [1]. Ponieważ ekstrakt może nieznacznie obniżać ciśnienie [2][3], dotyczy to zwłaszcza osób leczonych na nadciśnienie.
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki ogólnie | NCCIH zaleca rozmowę z lekarzem przed użyciem ekstraktu przy przyjmowaniu leków; konkretnych interakcji nie opisuje [1] |
| Leki na nadciśnienie | brak udokumentowanej interakcji w użytych źródłach; ekstrakt może nieznacznie obniżać ciśnienie [2] |
Pestki winogron dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Ostrożnie | Winogrona i rodzynki mogą uszkadzać nerki psów (ASPCA) [4]; o pestkach i ekstrakcie brak szczegółowych danych, nie podawaj. |
| Kot | Brak danych | Brak danych w użytych źródłach. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Pestki winogron po angielsku?
Czy można jeść pestki winogron?
Źródła
- NCCIH — Grape Seed Extract — omówienie
- Feringa H.H. i in. The Effect of Grape Seed Extract on Cardiovascular Risk Markers: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. J Am Diet Assoc 2011;111(8):1173-1181 — metaanaliza
- Asbaghi O. i in. Effect of grape products on blood pressure: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Int J Food Prop 2021;24(1):627-645 — metaanaliza
- ASPCA — People Foods to Avoid Feeding Your Pets — baza danych
