W skrócie
Ziemia okrzemkowa to miękka skała osadowa zbudowana ze szkieletów skamieniałych okrzemek, głównie z amorficznej krzemionki. Najczęściej używa się jej jako środka na owady, który wysusza ich ciało, oraz jako środka filtracyjnego [1][2]. Pyłu nie należy wdychać.
- Po angielsku
- diatomaceous earth
- Inne nazwy
- kieselguhr, ziemia diatomitowa, diatomit
- Kategoria
- Minerały i kamienie
- Najlepiej zbadane działanie
- Wysusza i zabija owady (pchły, pluskwy, karaluchy) Umiarkowane
- W ciąży
- Brak danych
- Dla psa
- W umiarkowanych ilościach
Właściwości chemiczne i fizyczne ziemi okrzemkowej
Ziemia okrzemkowa (diatomit) to lekka, porowata i krucha skała osadowa zbudowana głównie z krzemionkowych pancerzyków okrzemek, czyli niekrystalicznej krzemionki opalowej.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Skład mineralny | głównie bezpostaciowa krzemionka (opal-A) ze skorupek okrzemek; domieszki iłu lub mułu, igły gąbek, radiolarie |
| Barwa | jasna (biaława, jasnoszara) |
| Pochodzenie | skała osadowa pochodzenia biogenicznego, jeziorna lub morska |
Dane: Zahajská i in. (2020), What is diatomite? — Quaternary Research. Wartości typowe dla minerału; poszczególne okazy mogą się różnić.
Na co pomaga ziemia okrzemkowa? Działanie i badania
Ziemia okrzemkowa działa na owady mechanicznie: wysusza je, a skuteczność nie wymaga zjadania proszku przez szkodnika [1]. Na rynku jest ponad 150 produktów zarejestrowanych w amerykańskiej EPA, przeznaczonych m.in. na pluskwy, karaluchy, pchły i kleszcze [1]. Wersje spożywcze (food grade) są oczyszczone i stosowane jako środek zapobiegający zbrylaniu paszy oraz do klarowania wina i piwa; nie ma natomiast danych w użytych źródłach, że spożywanie ziemi okrzemkowej poprawia zdrowie ludzi [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Wysusza i zabija owady (pchły, pluskwy, karaluchy) | Umiarkowane | [1] |
| Poprawia zdrowie po spożyciu jako suplement | Niepotwierdzone | [1] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Pył (proszek) | najczęstsza forma; do posypywania miejsc bytowania owadów [1] |
| Proszki zwilżalne i preparaty w aerozolu | rzadziej spotykane formy preparatów [1] |
| Ziemia okrzemkowa kalcynowana | przemysłowy środek filtracyjny; może zawierać dużo krystalicznej krzemionki (kristobalitu) [2] |
Ile ziemi okrzemkowej dziennie i kiedy
Dawkę i sposób użycia określa etykieta konkretnego produktu — zawsze stosuj się do niej [1]. Pył nakłada się cienką warstwą, ponieważ gruba nie zwiększa skuteczności, a nasila pylenie.
Ziemia okrzemkowa w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Brak danych | Brak danych w źródłach o spożywaniu; unikaj wdychania pyłu. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak danych. |
| Dzieci | Ostrożnie | Trzymaj preparat poza zasięgiem dzieci; pył podrażnia drogi oddechowe [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Wdychanie pyłu podrażnia nos i drogi oddechowe, a przy bardzo dużych ilościach może wywołać kaszel i duszność [1]. Nieprzetworzona ziemia okrzemkowa zawiera zwykle około 1% krystalicznej krzemionki, a kalcynowana od około 1% do 75% kristobalitu, dlatego przy pracy z pyłem zaleca się maskę (co najmniej N95) [2]. W przypadku narażenia dzwoń do Poison Control (800-222-1222) lub NPIC (800-858-7378) w USA, w Polsce do Ośrodka Informacji Toksykologicznej lub 112.
Ziemia okrzemkowa dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | W umiarkowanych ilościach | Niektóre produkty można nakładać na psy, ale pył może być wdychany; stosuj zgodnie z etykietą [1]. |
| Kot | W umiarkowanych ilościach | Niektóre produkty można nakładać na koty; stosuj zgodnie z etykietą [1]. |
| Ptaki | W umiarkowanych ilościach | Organy regulacyjne uznają szkodliwy wpływ na ptaki za mało prawdopodobny, choć brak formalnych badań toksyczności [1]. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Ziemia okrzemkowa jest wydobywana ze starych osadów morskich i jeziornych; tworzą ją krzemionkowe skorupki okrzemek [1]. Składa się z dwutlenku krzemu, w większości w formie amorficznej, z niewielką domieszką formy krystalicznej [1][2]. Ma barwę szarą, jest nierozpuszczalna w wodzie i bezwonna [2].
Przechowywanie ziemi okrzemkowej
Przechowuj w szczelnie zamkniętym opakowaniu, w suchym miejscu — wilgoć powoduje zbrylanie i utratę właściwości wysuszających [1].
Jak wybierać
Do zwalczania szkodników wybieraj produkt z etykietą środka owadobójczego, a do kontaktu ze zwierzętami i żywnością — z deklaracją food grade. Unikaj kalcynowanych wersji filtracyjnych, które mogą zawierać dużo krystalicznej krzemionki [2].
FAQ
Ziemia okrzemkowa po angielsku?
Czy ziemia okrzemkowa jest szkodliwa dla ludzi?
Źródła
- NPIC — Diatomaceous Earth General Fact Sheet — omówienie
- New Jersey Dept. of Health — Hazardous Substance Fact Sheet: Diatomaceous Earth (2007) — karta substancji
