W skrócie
Shimeji (Hypsizygus marmoreus, także H. tessulatus) to małe grzyby uprawne o zwartych kapeluszach i długich trzonach, rosnące w pęczkach; wyróżnia się brązową formę buna-shimeji i białą bunapi-shimeji [1][3][5]. Na surowo są gorzkie, dlatego jada się je po obróbce cieplnej [4][5].
- Nazwa łacińska
- Hypsizygus marmoreus
- Po angielsku
- shimeji, beech mushroom
- Inne nazwy
- buna-shimeji, bunapi-shimeji, boczniak marmurkowy, grzyb bukowy
- Kategoria
- Grzyby
Na co pomaga shimeji? Działanie i badania
Przegląd laboratoryjny opisuje shimeji jako dobre źródło potasu i glukanów oraz zawierające m.in. ergotioneinę i tryptofan, ale były to analizy składu i antyoksydacyjności in vitro, bez badań na zwierzętach i ludziach [1]. Autorzy zaznaczają, że substancje bioaktywne tego gatunku nie są jeszcze dobrze zbadane [1]. Badanie z symulowanym trawieniem w ślinie wykazało, że szczepy różnią się zawartością rozpuszczalnych polisacharydów, białka i fenoli oraz smakiem umami [2]. Nie wynika z tego żadne działanie lecznicze.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Skład (potas, glukany, ergotioneina) i aktywność antyoksydacyjna in vitro | Ograniczone | [1] |
| Różnice szczepów w zawartości polisacharydów, fenoli i umami (in vitro) | Ograniczone | [2] |
| Działanie lecznicze u ludzi | Niepotwierdzone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Buna-shimeji | brązowa, dziko występująca forma [3] |
| Bunapi-shimeji | biała odmiana, mutant formy brązowej uzyskany pod wpływem UV [3] |
Shimeji w kuchni
Shimeji je się po obróbce cieplnej: na surowo bywają gorzkie, a gotowanie wydobywa smak słodki, wytrawny i orzechowy [4]. Producent zaleca jeść je ugotowane, nie surowe, a przed gotowaniem odciąć podstawę pęczka i rozdzielić grzyby [5]. Pasują do zup, dań z woka i potraw jednogarnkowych [3].
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Nie jedz shimeji na surowo: bywają wtedy gorzkie [4], a producent zaleca spożycie po ugotowaniu [5]. Użyte źródła nie zawierają danych o alergiach ani interakcjach.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Shimeji są grzybem uprawnym, który sprzedaje się świeży w sklepach, a w naturze rosną na drewnie liściastych drzew, często buków [3]. W uprawie badawczej stosowano podłoże z peletu bukowego i otrąb pszennych, a zbiór następował po ok. 3 tygodniach [1].
| Odmiana | Czym się wyróżnia |
|---|---|
| Buna-shimeji | brązowa, naturalna forma [3] |
| Bunapi-shimeji | biała, uzyskana jako mutant UV formy brązowej [3] |
| Szczepy brązowy, biały i seafood mushroom | porównywane w badaniu składu i umami [2] |
Przechowywanie shimeji
Shimeji przechowuj w lodówce w oryginalnym opakowaniu lub porowatej papierowej torbie; według Mushroom Council wytrzymają tak do tygodnia, a świeżych nie należy mrozić [4].
Jak wybierać
Wybieraj zwarte, jędrne pęczki o świeżym, gładkim wyglądzie; powierzchnia ma być sucha, ale niewysuszona [4]. Producent radzi wybierać grzyby z grubymi trzonami [5].
FAQ
Czy shimeji można jeść na surowo?
Czym różni się buna-shimeji od bunapi-shimeji?
Czy shimeji jest zdrowe?
Źródła
- Kała i in. Hypsizygus marmoreus as a Source of Indole Compounds and Other Bioactive Substances. Molecules 2022 — badanie laboratoryjne
- Zhao J. i in. Evaluation of the nutritional value, umami taste, and volatile organic compounds of Hypsizygus marmoreus by simulated salivary digestion in vitro. Current Research in Food Science 2023 — badanie in vitro
- Wikipedia — Hypsizygus tessellatus (nazwy, kuchnia, uprawa) — encyklopedia
- Mushroom Council — Beech mushrooms — organizacja branżowa
- Hokto — Bunashimeji — producent
