W skrócie
Pszenica durum (Triticum turgidum subsp. durum) to tetraploidalna, twarda odmiana pszenicy uprawiana głównie z myślą o makaronie [2][3]. Z jej semoliny robi się też kuskus i bulgur [2]. Zawiera gluten, więc nie jest odpowiednia przy celiakii [1].
- Nazwa łacińska
- Triticum durum
- Po angielsku
- durum wheat
- Inne nazwy
- pszenica twarda, semolina (mielona), pszenica makaronowa
- Kategoria
- Orzechy, nasiona i zboża
- Kalorie
- 339 kcal w 100 g
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze pszenicy durum
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 339 kcal | — |
| Białko | 13,7 g | — |
| Tłuszcz | 2,5 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,45 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 71,1 g | — |
| Woda | 10,9 g | — |
| Wapń | 34 mg | 4% |
| Żelazo | 3,5 mg | 25% |
| Magnez | 144 mg | 38% |
| Fosfor | 508 mg | 73% |
| Potas | 431 mg | 22% |
| Sód | 2 mg | — |
| Cynk | 4,2 mg | 42% |
| Miedź | 0,55 mg | 55% |
| Mangan | 3 mg | 151% |
| Selen | 89,4 µg | 163% |
| Witamina C | 0 mg | 0% |
| Tiamina (B1) | 0,42 mg | 38% |
| Ryboflawina (B2) | 0,12 mg | 9% |
| Niacyna (B3) | 6,7 mg | 42% |
| Witamina B6 | 0,42 mg | 30% |
| Kwas foliowy | 43 µg | 22% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 0 µg | 0% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 20076, domena publiczna.
Pszenica durum w kuchni
Pszenicę durum uprawia się głównie do produkcji makaronu, a we Włoszech makaron musi być wytwarzany ze 100% semoliny durum [2]. Ziarno jest też ważnym składnikiem kuskusu i bulgur, zwłaszcza w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie [2]. Większość odmian jest bursztynowa z powodu karotenoidów, co nadaje produktom żółty kolor [4].
Pszenica durum a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Celiakia | Unikać | Pszenica zawiera gluten [1]; produkty z durum są niedozwolone. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Pszenica durum zawiera gluten, a pszenica należy do zbóż, które go zawierają, obok jęczmienia i żyta [1]. Osoby z celiakią, chorobą, w której gluten uszkadza jelito cienkie, muszą ją całkowicie wykluczyć [1]. Celiakia dotyczy około 1% ludzi na świecie [1].
Pszenica durum dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
| Kury | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Pszenica durum jest tetraploidalna (28 chromosomów), w odróżnieniu od heksaploidalnej pszenicy zwyczajnej (42) [3][4]. Wyodrębniła się w drodze selekcji z udomowionej płaskurki około 7000 lat p.n.e. [4]. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa durum, czyli twardy [4]. Światowa produkcja to średnio ok. 40 mln ton rocznie z 16 mln ha [2].
Jak wybierać
Mąka durum słabo buduje sieć glutenową, więc jest mniej odpowiednia do chleba niż mąka z pszenicy zwyczajnej [4]. Na etykiecie szukaj określeń „semolina z pszenicy durum”.
FAQ
Źródła
- NIDDK — Definition and facts for celiac disease — baza danych
- Crop Trust — Durum wheat — omówienie
- Uniwersytet Hohenheim — General information about durum wheat — omówienie
- Wikipedia — Durum (nazwa, pochodzenie, cechy) — omówienie
