W skrócie
Prawoślaz lekarski (Althaea officinalis) to roślina, której korzeń zawiera śluz; w tradycji i według Europejskiej Agencji Leków stosuje się go przy podrażnieniu jamy ustnej i gardła oraz suchym kaszlu [1]. Dane kliniczne są ograniczone, a większość badań to prace in vitro i na zwierzętach [2].
- Nazwa łacińska
- Althaea officinalis
- Po angielsku
- marshmallow
- Inne nazwy
- ślaz lekarski, prawoślaz, korzeń prawoślazu
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga prawoślaz lekarski? Działanie i badania
Komitet HMPC EMA uznaje korzeń prawoślazu za produkt tradycyjnie stosowany przy podrażnieniu jamy ustnej i gardła z suchym kaszlem oraz przy łagodnym dyskomforcie żołądkowo-jelitowym [1]. Opiera się to na długotrwałym tradycyjnym stosowaniu, a dane z badań klinicznych są słabe [1][2]. W jednym badaniu na 60 pacjentach kaszel wywołany inhibitorami ACE zmniejszył się, ale była to pojedyncza próba [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Łagodzi podrażnienie gardła i suchy kaszel | Ograniczone | [1][2] |
| Łagodzi dyskomfort żołądkowo-jelitowy | Ograniczone | [1] |
| Poprawia stan skóry przy atopowym zapaleniu (maść z kwiatów) | Ograniczone | [2] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Napar lub maceracja z korzenia | tradycyjna forma domowa; stosuj zgodnie z ulotką lub zaleceniem farmaceuty |
| Preparaty apteczne (syropy, pastylki) | dawkowanie według ulotki [1] |
| Maść z kwiatów | badana w małej próbie dzieci przy atopowym zapaleniu skóry [2] |
Ile prawoślazu lekarskiego dziennie i kiedy
Strona EMA nie podaje konkretnych dawek i odsyła do ulotki, lekarza lub farmaceuty [1]. Przy objawach ze strony jamy ustnej i gardła skonsultuj się z lekarzem, jeśli trwają dłużej niż tydzień, a przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych dłużej niż 2 tygodnie [1]. Śluz może utrudniać wchłanianie innych leków, dlatego EMA zaleca zachować odstęp 30 do 60 minut [2].
Prawoślaz lekarski w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych o bezpieczeństwie — zaleca się unikanie [2]. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych o bezpieczeństwie — zaleca się unikanie [2]. |
| Dzieci | Ostrożnie | Przy podrażnieniu gardła i suchym kaszlu zwykle powyżej 3 lat; przy dolegliwościach żołądkowo-jelitowych powyżej 12 lat [1]. |
Prawoślaz lekarski a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | Ostrożnie | Możliwe addytywne obniżanie glukozy (dane z badań na zwierzętach i anegdotyczne) — zachowaj ostrożność przy lekach doustnych i insulinie [2]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
W ocenie HMPC nie zgłoszono działań niepożądanych, a w dwóch badaniach klinicznych nie odnotowano poważnych reakcji [1][2]. Zgłaszano jednak podrażnienie skóry przy stosowaniu zewnętrznym i możliwe reakcje alergiczne [2]. Z powodu braku danych o bezpieczeństwie w ciąży i podczas karmienia zaleca się unikanie [2].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Inne leki doustne | śluz może zmniejszać wchłanianie; zachowaj 30 do 60 minut odstępu [2] |
| Leki przeciwcukrzycowe, insulina | możliwe nasilenie obniżania glukozy [2] |
Prawoślaz lekarski dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
Źródła
- European Medicines Agency — Althaeae radix (monografia HMPC) — monografia
- Drugs.com — Marsh mallow (Natural Products) — baza danych
