W skrócie
Ergosterol to sterol błon komórkowych grzybów i drożdży, pełniący tam funkcję podobną do cholesterolu u zwierząt [3]. Sam nie ma aktywności witaminy D, ale pod wpływem światła UV zamienia się w witaminę D2, dlatego napromieniane grzyby zawierają jej więcej [2][3].
- Po angielsku
- ergosterol
- Inne nazwy
- prowitamina D2, ergosteryna
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- Najlepiej zbadane działanie
- Jest prekursorem witaminy D2 po napromieniowaniu UV Silne
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne ergosterolu
Ergosterol to sterol (alkohol steroidowy) błon komórkowych grzybów; pod wpływem promieniowania UV przekształca się w ergokalcyferol (witaminę D2), stąd nazwa prowitamina D2.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C28H44O |
| Masa molowa | 396,66 g/mol |
| Numer CAS | 57-87-4 |
| Postać | biały do jasnożółtego proszek lub kryształy |
| Temperatura topnienia | 159 °C |
Dane: TCI — Ergosterol (E0018). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga ergosterol? Działanie i badania
Ergosterol jest prowitaminą: światło UV przekształca go w witaminę D2 (ergokalcyferol), a sam nie ma aktywności witaminy D [3]. Grzyby zawierają naturalnie bardzo mało witaminy D, ale po napromienieniu UV jej zawartość rośnie; u badanych ośmiu gatunków napromienionych grzybów witamina D2 wynosiła 10–540 µg/100 g suchej masy [1][2]. Nie ma w użytych źródłach dowodów, że sam ergosterol ma działanie zdrowotne u ludzi.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Jest prekursorem witaminy D2 po napromieniowaniu UV | Silne | [2][3] |
| Samodzielne działanie zdrowotne ergosterolu u ludzi | Niepotwierdzone | [2] |
Silne — Spójne wyniki przeglądów systematycznych lub wielu badań klinicznych u ludzi. Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Grzyby napromieniane UV | zwiększona zawartość witaminy D2 [1][2] |
| Drożdże i grzyby jadalne | naturalne źródło ergosterolu, z niewielką ilością witaminy D [2][3] |
Ile ergosterolu dziennie i kiedy
Dla ergosterolu nie ustalono zalecanego spożycia. Dla witaminy D zalecane spożycie wynosi 15 µg (600 IU) dziennie dla dorosłych do 70. roku życia i 20 µg (800 IU) po 70., a górny bezpieczny limit to 100 µg (4000 IU) na dobę ze wszystkich źródeł [1].
Ergosterol w kuchni
Ergosterol jest naturalnym składnikiem jadalnych grzybów i drożdży, więc spożywasz go z pieczarkami, boczniakami czy drożdżami. Grzyby wystawione na słońce lub światło UV zawierają więcej witaminy D2; niektóre produkty są w ten sposób wzbogacane [1][2].
Ergosterol w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | W ilościach pokarmowych bezpieczny; suplementy witaminy D uzgodnij z lekarzem [1]. |
| Dzieci | W umiarkowanych ilościach | W ilościach pokarmowych; dawki witaminy D ustal z lekarzem [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Ergosterol z pożywienia nie jest uznawany za szkodliwy. Ergosterol jest celem leków przeciwgrzybiczych: amfoterycyna B wiąże się z nim, a azole (np. flukonazol) blokują jego syntezę [3]. Ponieważ komórki zwierzęce go nie zawierają, leki te działają selektywnie na grzyby [3].
Interakcje z lekami
| Lek lub grupa leków | Możliwa interakcja |
|---|---|
| Leki przeciwgrzybicze (amfoterycyna B, azole) | działają na ergosterol grzybów, a nie na komórki człowieka [3] |
Ergosterol dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych dla ergosterolu; uwaga na toksyczność dzikich grzybów. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Jak wybierać
Jeśli zależy ci na witaminie D z grzybów, wybieraj produkty oznaczone jako napromieniane UV lub wzbogacone w witaminę D; zawartość witaminy D2 zależy od gatunku i warunków napromieniania [1][2].
FAQ
Ergosterol po angielsku?
Czy ergosterol to witamina D?
Gdzie występuje ergosterol?
Dlaczego ergosterol jest ważny w lekach?
Źródła
- NIH Office of Dietary Supplements — Vitamin D: Consumer — baza danych
- Sommer K., Hillinger M., Vetter W. Previtamin D2, vitamin D2, and vitamin D4 amounts in different mushroom species irradiated with UV light. Eur J Lipid Sci Technol 2024 — rekord publikacji
- Ergosterol — Wikipedia — omówienie
