Przejdź do treści

Właściwości białka jaja

Skład, działanie, bezpieczeństwo i zastosowanie

Autor: · Aktualizacja:

W skrócie

Białko jaja kurzego to źródło pełnowartościowego białka o wysokiej strawności, zawierające wszystkie niezbędne aminokwasy. W jednym jaju jest ok. 13 g białka, z czego ok. 11 g w białku [1]. Surowe białko zawiera awidynę, która utrudnia wchłanianie biotyny [1][3].

Po angielsku
egg white, albumen
Inne nazwy
albumina jaja, białko jajka
Kalorie
52 kcal w 100 g
Najlepiej zbadane działanie
Dostarcza pełnowartościowego białka o wysokiej strawności Umiarkowane
W ciąży
Ostrożnie

Wartości odżywcze białka jaja

SkładnikWartość w 100 g% RWS
Wartość energetyczna52 kcal—
Białko10,9 g—
Tłuszcz0,17 g—
w tym kwasy nasycone0 g—
Węglowodany przyswajalne0,73 g—
w tym cukry0,71 g—
Błonnik0 g—
Woda87,6 g—
Wapń7 mg1%
Żelazo0,08 mg1%
Magnez11 mg3%
Fosfor15 mg2%
Potas163 mg8%
Sód166 mg—
Cynk0,03 mg0%
Miedź0,02 mg2%
Mangan0,01 mg1%
Selen20 µg36%
Witamina C0 mg0%
Tiamina (B1)0 mg0%
Ryboflawina (B2)0,44 mg31%
Niacyna (B3)0,1 mg1%
Witamina B60,01 mg0%
Kwas foliowy4 µg2%
Witamina B120,09 µg4%
Witamina A0 µg0%
Witamina E0 mg0%
Witamina D0 µg0%
Witamina K0 µg0%

Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 01124, domena publiczna.

Na co pomaga białko jaja? Działanie i badania

Białko jaja jest cenione jako kompletne źródło białka o wysokiej jakości i strawności, z dużą ilością aminokwasów rozgałęzionych [1]. Typowe jajo dostarcza ok. 13 g białka, z czego ok. 11 g znajduje się w białku [1]. Proszek z białka jaja jest wykorzystywany jako suplement białkowy [1].

EfektSiła dowodówŹródła
Dostarcza pełnowartościowego białka o wysokiej strawnościUmiarkowane[1]
Surowe białko zawiera awidynę blokującą wchłanianie biotyny; ogrzanie ją dezaktywujeUmiarkowane[1][3]

Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne.

Jak stosować: formy i ilość

Ile białka jaja dziennie i kiedy

Przy normalnym jedzeniu jaj ilość awidyny nie ma znaczenia, ponieważ ciepło ją dezaktywuje [1][3]. Problem może dotyczyć osób jedzących codziennie surowe białka lub duże ilości nieprzetworzonego białka w proszku, gdzie długotrwałe spożycie może prowadzić do niedoboru biotyny [1].

Białko jaja w kuchni

Białko jaja po ubiciu tworzy pianę, dlatego używa się go do bez, biszkoptów i musów. Jaja gotuj, aż żółtko i białko będą ścięte, a w przepisach z surowym lub lekko ściętym jajem używaj jaj lub produktów jajecznych pasteryzowanych, bo jaja mogą być zanieczyszczone Salmonellą [5].

Białko jaja w ciąży, dla dzieci i seniorów

GrupaOcenaCo warto wiedzieć
DzieciPo konsultacji z lekarzemJaja należą do najczęstszych alergenów pokarmowych [4]; wprowadzanie do diety omów z pediatrą.
CiążaOstrożnieSurowe i niedogotowane jaja niosą ryzyko Salmonelli, wyższe u kobiet w ciąży; jedz jaja dobrze ścięte lub pasteryzowane [5].

Białko jaja a choroby i diety

Stan lub dietaOcenaCo warto wiedzieć
OdchudzanieBrak danychBrak źródeł potwierdzających wpływ samego białka jaja na utratę masy ciała.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Osoby uczulone na jaja powinny unikać wszystkich form białka jaja; reakcje mogą sięgać od wysypki i dolegliwości trawiennych po zagrażający życiu skurcz dróg oddechowych [1][4]. Regularne spożywanie surowego białka lub nieobrobionych preparatów białkowych może prowadzić do niedoboru biotyny [1]; jego objawy to m.in. przerzedzenie włosów i wysypka skórna, choć niedobór jest rzadki [2][3].

Przechowywanie białka jaja

Jaja kupuj z chłodni i przechowuj w lodówce w temperaturze 4°C lub niższej, w oryginalnym opakowaniu; zużyj w ciągu 3 tygodni [5]. Dorośli potrzebują ok. 30 mcg biotyny dziennie, a jaja są jednym z jej źródeł w diecie [2].

Charakter informacyjny Ta strona opisuje skład, zastosowanie i wyniki badań wraz z oceną siły dowodów. Nie zastępuje porady lekarza, farmaceuty, dietetyka ani lekarza weterynarii — zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowaniu leków.

FAQ

Białko jaja po angielsku?
egg white (też: albumen).
Czy można jeść surowe białko jaja?
Nie jest to zalecane: surowe białko zawiera awidynę, a regularne jedzenie dużych ilości może prowadzić do niedoboru biotyny [1][3]; surowe jaja mogą też zawierać Salmonellę [5].
Czy białko jaja jest zdrowe?
Jest pełnowartościowym białkiem o wysokiej strawności [1], ale osoby uczulone na jaja muszą go unikać [1][4].
Ile białka ma białko jaja?
W typowym jaju jest ok. 13 g białka, z czego ok. 11 g w białku [1].

Źródła

  1. University of Michigan Health — Egg Protein — omówienie (uczelnia)
  2. NIH ODS — Biotin (consumer fact sheet) — baza danych
  3. NIH ODS — Biotin (health professional fact sheet) — baza danych
  4. NHS — Food allergy — omówienie (instytucja)
  5. FDA — What You Need to Know About Egg Safety — instytucja rządowa
Bazy wartości odżywczych
USDA FoodData Central (zbiór SR Legacy) — baza składu żywności Departamentu Rolnictwa USA, dane w domenie publicznej, rekord NDB 01124. Wartości dotyczą 100 g części jadalnej w formie opisanej w rekordzie; produkty krajowe mogą się nieco różnić.
Podstawa prawna wartości referencyjnych
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011, załącznik XIII — referencyjne wartości spożycia oraz „znacząca ilość” (15% RWS w 100 g). Oświadczenia „źródło” (≥15%) i „wysoka zawartość” (≥30%) reguluje rozporządzenie (WE) nr 1924/2006.

Poznaj również