W skrócie
Trufle to podziemne grzyby workowe tworzące mikoryzę z korzeniami drzew; jadalne należą głównie do rodzaju Tuber (ponad 180 gatunków) [1]. Cenione są za intensywny aromat, a opisywane właściwości prozdrowotne pochodzą głównie z badań in vitro [1].
- Nazwa łacińska
- Tuber spp.
- Po angielsku
- truffles
- Inne nazwy
- trufla czarna (Tuber melanosporum), trufla biała (Tuber magnatum)
- Kategoria
- Grzyby
- W ciąży
- W umiarkowanych ilościach
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga trufle? Działanie i badania
W trufli wykryto fenole, flawonoidy, polisacharydy, fitosterole i ergosterol, którym przypisuje się działanie przeciwutleniające, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne [1]. Dane pochodzą głównie z badań na liniach komórkowych i testów laboratoryjnych, a badań klinicznych na ludziach nie przytoczono [1]. Dowody na korzyści zdrowotne są więc ograniczone, a trufle ze względu na cenę spożywa się jako dodatek smakowy, nie źródło składników odżywczych [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie przeciwutleniające | Ograniczone | [1] |
| Działanie przeciwnowotworowe | Ograniczone | [1] |
| Działanie przeciwbakteryjne | Ograniczone | [1] |
Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Świeża trufla | szatkowana na gotowe dania |
| Olej, masło lub sól truflowa | aromatyzowane; często zawierają aromat syntetyczny, więc sprawdź skład |
| Pasta, krem truflowy | dodatek do makaronu i sosów |
Trufle w kuchni
Trufla czarna (Tuber melanosporum) pasuje do mięs, ryb, zup, serów i risotta; w przeciwieństwie do białej jej aromat nasila się po podgrzaniu [2]. Zwykle szatkuje się ją na gotowe danie lub używa do aromatyzowania oleju i masła [2]. W aromacie truflowym zidentyfikowano ponad 200 związków lotnych, w tym związki siarki [1].
Trufle w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | W umiarkowanych ilościach | W ilościach kulinarnych; surowe grzyby spożywaj ostrożnie. |
| Karmienie piersią | Brak danych | Brak badań. |
| Dzieci | W umiarkowanych ilościach | W niewielkich ilościach kulinarnych. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Przegląd uznaje trufle za bezpieczne jako źródło pożywienia, ale oparł się na danych z jednego gatunku [1]. Osoby uczulone na grzyby powinny zachować ostrożność.
Trufle dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych dla trufli; aromatyzowane oleje i dania mogą zawierać cebulę lub czosnek, toksyczne dla psów. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Trufle rosną pod ziemią na głębokości kilku–kilkudziesięciu centymetrów w symbiozie z korzeniami drzew, np. dębu i leszczyny [1][2]. Trufla czarna występuje naturalnie w południowej Europie i jest uprawiana m.in. w Australii, Nowej Zelandii i Chile [2].
Przechowywanie trufli
Świeżą truflę przechowuj w lodówce, owiniętą w papierowy ręcznik, i zużyj w ciągu kilku dni.
Jak wybierać
Trufla czarna Tuber melanosporum jest podobna do taniej trufli chińskiej (Tuber indicum), którą od prawdziwej odróżnia test genetyczny [2]. Żyłki w miąższu letniej i zimowej trufli pozostają białe, a trufli czarnej brunatnieją na powietrzu [2]. Zwracaj uwagę na to, czy produkt zawiera prawdziwą truflę, czy tylko aromat.
FAQ
Źródła
- Potentials of truffles in nutritional and medicinal applications: a review. Fungal Biology and Biotechnology 2020 — przegląd
- Wikipedia — Tuber melanosporum — baza danych
