W skrócie
Cedr to drzewo iglaste z rodzaju Cedrus (cedr libański, atlaski, himalajski), cenione za pachnące, trwałe drewno [4]. Olejek cedrowy jest zarejestrowany w USA jako środek odstraszający mole, a inne jego działania są słabo udokumentowane [1][2].
- Nazwa łacińska
- Cedrus
- Po angielsku
- cedar
- Inne nazwy
- cedr libański, cedr atlaski, cedr himalajski
- Kategoria
- Zioła i rośliny
- Najlepiej zbadane działanie
- Odstrasza mole Umiarkowane
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Na co pomaga cedr? Działanie i badania
Olejek cedrowy został w 1960 roku zarejestrowany przez amerykańską agencję EPA jako środek odstraszający mole od odzieży [1][2]. Według omówienia odstrasza też mrówki, a komary słabo [2]. Opisano pojedyncze badania: wdychanie cedrolu wiązało się z obniżeniem ciśnienia krwi i częstości oddechów, a mieszanka olejków (cedrowego, lawendowego, rozmarynowego) sprzyjała wzrostowi włosów przy łysieniu plackowatym; potrzeba więcej badań [2].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Odstrasza mole | Umiarkowane | [1][2] |
| Łagodzi lęk i obniża ciśnienie | Ograniczone | [2] |
| Wspomaga wzrost włosów (w mieszance olejków) | Ograniczone | [2] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Olejek eteryczny | destylowany z drewna; olejek handlowy w USA to m.in. olejek z Juniperus virginiana [1][3] |
| Drewno cedrowe | naturalnie odstrasza mole [4] |
Cedr na skórę i włosy
Olejek cedrowy rozcieńcza się w oleju nośnym (np. z pestek winogron lub migdałowym) przed nałożeniem na skórę [2]. Nie stosuj olejków eterycznych nierozcieńczonych na skórę bez wiedzy specjalisty [3].
Cedr w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Olejki eteryczne tylko po konsultacji z wykwalifikowanym specjalistą [3]. |
| Dzieci | Po konsultacji z lekarzem | Zalecana duża ostrożność i konsultacja ze specjalistą [3]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Podrażnienia skóry po olejku cedrowym zdarzają się rzadko, ale olejki eteryczne mogą drażnić, dlatego stosuj go rozcieńczony [2]. Nie przyjmuj olejków doustnie, a w ciąży oraz u dzieci stosuj je tylko po konsultacji ze specjalistą [3]. EPA wskazała, że badanie na myszach i badanie robotników tartaków sugerowały możliwą toksyczność dla wątroby i płuc przy długotrwałym narażeniu na duże ilości, nie spodziewa się jej jednak przy użyciu zgodnym z etykietą [1].
Cedr dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Rodzaj Cedrus obejmuje od jednego do czterech gatunków, naturalnie rosnących w zachodnich Himalajach i regionie śródziemnomorskim [4]. Cedry są często sadzone jako drzewa ozdobne w parkach i dużych ogrodach [4]. Cedr atlaski jest wpisany na listę IUCN jako zagrożony [2].
Jak wybierać
Przy zakupie olejku sprawdź łacińską nazwę gatunku, bo „cedr” obejmuje różne drzewa, a olejek atlaski pochodzi z zagrożonego gatunku, więc wybieraj zrównoważone źródła [2][3].
Znaczenie i symbolika
Drewno cedrowe wykorzystywano do budowy świątyń i pałaców od ponad 4000 lat [4].
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Źródła
- EPA — Fact Sheet for Cedarwood oil (wood oils and gums) — opinia agencji
- WebMD — Cedarwood Essential Oil: Benefits, Risks, and Uses — omówienie
- AromaWeb — Virginian Cedarwood Essential Oil — omówienie
- Wikipedia — Cedrus (nazwy, rozmieszczenie) — omówienie