W skrócie
Szmaragd to szmaragdowozielona odmiana berylu, minerału o wzorze Be3Al2Si6O18 i twardości 7,5–8 w skali Mohsa [1]. Działanie lecznicze szmaragdu nie ma potwierdzenia naukowego.
- Nazwa łacińska
- Beryl (odmiana szmaragd)
- Po angielsku
- emerald
- Inne nazwy
- beryl szmaragdowy
- Kategoria
- Minerały i kamienie
Właściwości chemiczne i fizyczne szmaragdu
Szmaragd to zielona odmiana berylu — glinokrzemianu berylu o budowie pierścieniowej; zieloną barwę nadają mu domieszki chromu lub wanadu.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór chemiczny | Be3Al2Si6O18 |
| Gromada | krzemiany (cyklokrzemiany) |
| Twardość w skali Mohsa | 7,5–8 |
| Gęstość | 2,63–2,90 g/cm³ |
| Układ krystalograficzny | heksagonalny |
| Barwa | szmaragdowozielona (beryl: zielona, niebieska, żółta, bezbarwna, różowa) |
| Połysk | szklisty do żywicznego |
| Rysa | biała |
| Łupliwość | niedoskonała |
Dane: Webmineral — Beryl Mineral Data. Wartości typowe dla minerału; poszczególne okazy mogą się różnić.
Na co pomaga szmaragd? Działanie i badania
Działanie lecznicze szmaragdu nie ma potwierdzenia naukowego; przypisywane mu właściwości należą do tradycji, nie do medycyny. Szmaragd to wyłącznie kamień jubilerski i kolekcjonerski.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie lecznicze szmaragdu | Niepotwierdzone | [1] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Szmaragd jest odmianą berylu o składzie Be3Al2Si6O18, niebieskawozieloną do zielonej [1]. Pierwsze znane kopalnie znajdowały się w Egipcie i eksploatowano je już około 3500 r. p.n.e.; najstarsze szmaragdy (2,97 mld lat) pochodzą z RPA, a kolumbijskie zawierają charakterystyczne trójfazowe inkluzje [1]. Za szmaragd część handlarzy uznaje każdy beryl zabarwiony chromem, ale większość gemmologów i laboratoriów tego nie robi; granicę między szmaragdem a zielonym berylem GIA wyznacza porównaniem z kamieniami wzorcowymi [2].
Przechowywanie szmaragdu
Szmaragd ma twardość 7,5–8 [1], ale zwykle ma wewnętrzne pęknięcia, więc unikaj uderzeń, ultradźwięków i gwałtownych zmian temperatury. Czyść miękką szczoteczką i letnią wodą z mydłem; kamienie z wypełnieniem nie powinny trafiać do agresywnych rozpuszczalników (jest to ogólna praktyka jubilerska, niepotwierdzona w cytowanych źródłach).
Jak wybierać
Syntetyczne szmaragdy mają praktycznie te same właściwości chemiczne, fizyczne i optyczne co naturalne, więc odróżni je tylko laboratorium gemmologiczne [1]. Kamienie bywają poddawane zabiegom poprawiającym barwę, przejrzystość lub trwałość [1]. Kup kamień z certyfikatem uznanego laboratorium.
Znaczenie i symbolika
W tradycji szmaragd kojarzono z odnową i płodnością. Nazwa pochodzi pośrednio od greckiego smaragdos, określającego różne zielone kamienie [3]. To tradycja, a nie fakt naukowy.
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Szmaragd po angielsku?
Z czego zbudowany jest szmaragd?
Czy szmaragd jest twardy?
Czy sztuczny szmaragd różni się od naturalnego?
Źródła
- GIA — Emerald (Gem Encyclopedia) — baza danych
- GIA — Emerald Description — omówienie
- Encyclopaedia Britannica — Emerald — encyklopedia
