W skrócie
Bakłażan (oberżyna, Solanum melongena) to warzywo owocowe z rodziny psiankowatych, bardzo niskokaloryczne: surowy ma około 21 kcal w 100 g [1]. Zawiera głównie kwas chlorogenowy i antocyjany, a korzyści zdrowotne opisywane w przeglądach nie są potwierdzone badaniami klinicznymi [1][2].
- Nazwa łacińska
- Solanum melongena
- Po angielsku
- eggplant, aubergine
- Inne nazwy
- oberżyna, bakłażan lilak
- Kategoria
- Owoce i warzywa
- Kalorie
- 25 kcal w 100 g
- Najlepiej zbadane działanie
- Źródło potasu i błonnika Umiarkowane
- Dla psa
- Brak danych
Wartości odżywcze bakłażana
| Składnik | Wartość w 100 g | % RWS |
|---|---|---|
| Wartość energetyczna | 25 kcal | — |
| Białko | 0,98 g | — |
| Tłuszcz | 0,18 g | — |
| w tym kwasy nasycone | 0,03 g | — |
| Węglowodany przyswajalne | 2,9 g | — |
| w tym cukry | 3,5 g | — |
| Błonnik | 3 g | — |
| Woda | 92,3 g | — |
| Wapń | 9 mg | 1% |
| Żelazo | 0,23 mg | 2% |
| Magnez | 14 mg | 4% |
| Fosfor | 24 mg | 3% |
| Potas | 229 mg | 11% |
| Sód | 2 mg | — |
| Cynk | 0,16 mg | 2% |
| Miedź | 0,08 mg | 8% |
| Mangan | 0,23 mg | 12% |
| Selen | 0,3 µg | 1% |
| Witamina C | 2,2 mg | 3% |
| Tiamina (B1) | 0,04 mg | 4% |
| Ryboflawina (B2) | 0,04 mg | 3% |
| Niacyna (B3) | 0,65 mg | 4% |
| Witamina B6 | 0,08 mg | 6% |
| Kwas foliowy | 22 µg | 11% |
| Witamina B12 | 0 µg | 0% |
| Witamina A | 1 µg | 0% |
| Witamina E | 0,3 mg | 2% |
| Witamina D | 0 µg | 0% |
| Witamina K | 3,5 µg | 5% |
Wyróżnienie oznacza co najmniej 15% RWS w 100 g — „znaczącą ilość” wg załącznika XIII rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 (od tej zawartości wolno mówić o „źródle” składnika; „wysoka zawartość” to co najmniej 30%). RWS dla osoby dorosłej wg tego załącznika. Węglowodany podajemy jako przyswajalne (ogółem minus błonnik). Dane o składzie: USDA FoodData Central, SR Legacy, NDB 11209, domena publiczna.
Na co pomaga bakłażan? Działanie i badania
Bakłażan zawiera kwas chlorogenowy, który stanowi do 90% fenolokwasów, oraz antocyjany odpowiadające za fiolet skórki [1]. Przegląd literatury wymienia możliwe działania przeciwzapalne, przeciwnowotworowe czy obniżające lipidy, ale nie podaje dawek ani rodzaju badań, więc wnioski mają charakter wstępny [2]. Bakłażan wnosi do diety potas i błonnik, ale nie ma dowodów, że leczy jakąkolwiek chorobę [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Źródło potasu i błonnika | Umiarkowane | [1] |
| Działanie przeciwzapalne i obniżające lipidy | Ograniczone | [2] |
| Działanie przeciwnowotworowe | Ograniczone | [2] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| Pieczony, grillowany | typowa forma kulinarna |
| Smażony | wchłania dużo tłuszczu |
| Surowy | gorzki i nie zalecany; zawiera glikoalkaloidy i saponiny [1] |
Bakłażan w kuchni
Bakłażana je się po obróbce cieplnej: pieczonego, grillowanego, duszonego lub smażonego. Surowy miąższ jest gorzki z powodu glikoalkaloidów i saponin, a po przekrojeniu szybko ciemnieje przez oksydazę polifenolową [1]. Aprifel podaje dla pieczonego bakłażana około 34 kcal w 100 g, a dla surowego około 21 kcal [1].
Bakłażan a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Odchudzanie | W umiarkowanych ilościach | Jest niskokaloryczny (około 21 kcal w 100 g surowy) [1], ale smażony chłonie tłuszcz. |
| Dieta niskohistaminowa | Brak danych | Brak wiarygodnych danych. |
| Dieta low FODMAP | Brak danych | Nie sprawdziliśmy tego w źródle. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Bakłażan zawiera glikoalkaloidy, które odpowiadają za gorzki smak [1][2]. Nie ma w źródłach informacji o poważnych przeciwwskazaniach przy zwykłych ilościach kulinarnych. Osoby uczulone na rośliny psiankowate powinny zachować ostrożność.
Bakłażan dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak pewnych danych. |
| Kot | Brak danych | Brak pewnych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Przechowywanie bakłażana
Dla bakłażana brak w sprawdzonych źródłach danych o przechowywaniu; nie podajemy czasu trwałości.
FAQ
Źródła
- Aprifel — Eggplant (karta żywieniowa) — baza danych
- Nutritional Content and Health Benefits of Eggplant. Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology 2019 — przegląd
