W skrócie
Uleksyt to minerał, uwodniony boran sodu i wapnia o wzorze NaCaB5O6(OH)6·5H2O, tworzący włókniste, igiełkowate skupienia o twardości 2,5. Jest znany jako „kamień-telewizor”, bo cięte włókna przewodzą obraz jak światłowody [1][2].
- Po angielsku
- ulexite
- Inne nazwy
- kamień telewizyjny, TV rock
- Kategoria
- Minerały i kamienie
Właściwości chemiczne i fizyczne uleksytu
Uleksyt to uwodniony boran sodu i wapnia, tworzący włókniste skupienia; równoległe włókna przewodzą światło, dlatego nazywa się go „kamieniem telewizyjnym”.
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór chemiczny | NaCaB5O6(OH)6·5H2O |
| Gromada | borany |
| Twardość w skali Mohsa | 2,5 |
| Gęstość | 1,95–1,96 g/cm³ |
| Układ krystalograficzny | trójskośny |
| Barwa | bezbarwna, biała |
| Połysk | jedwabisty (chatoyancja) |
| Rysa | biała |
| Łupliwość | doskonała |
Dane: Webmineral — Ulexite Mineral Data. Wartości typowe dla minerału; poszczególne okazy mogą się różnić.
Na co pomaga uleksyt? Działanie i badania
Lecznicze ani magiczne działanie uleksytu nie ma potwierdzenia naukowego. Opisy takich właściwości należą do tradycji ezoterycznej, a nie do wiedzy mineralogicznej.
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Działanie lecznicze lub energetyczne uleksytu | Niepotwierdzone | [1] |
Niepotwierdzone — Badania nie potwierdziły efektu albo go nie badano.
Uprawa, pochodzenie i odmiany
Uleksyt to uwodniony boran sodu i wapnia NaCaB5O6(OH)6·5H2O, krystalizujący w układzie trójskośnym; tworzy igiełkowate, włókniste skupienia [1]. Występuje głównie w osadach ewaporatowych, często z kolemanitem, boraksem i gipsem — najważniejsze stanowiska to Kalifornia i Nevada (USA), region Tarapacá w Chile i Kazachstan, a wydobywany jest głównie w kopalni w Boron w Kalifornii [3]. Nazwę nadano na cześć niemieckiego chemika Georga Ludwiga Uleksa (1811–1883) [1][3].
Przechowywanie uleksytu
Uleksyt jest miękki (2,5), kruchy, ma doskonałą łupliwość i jest słabo rozpuszczalny w wodzie [2][3]. Trzymaj go z dala od wody i wilgoci, nie czyść w kąpieli ani w myjce ultradźwiękowej, wycieraj suchą miękką szmatką i chroń przed uderzeniami i zarysowaniami.
Jak wybierać
Naturalny uleksyt jest według źródeł bezbarwny do białego, z jedwabistym połyskiem [1][2]. Uleksyt „niebieski”, „różowy” czy „zielony” spotykany w sprzedaży nie odpowiada tym opisom, więc zapytaj sprzedawcę, czy kamień był barwiony; w źródłach nie znalazłem danych o barwionym ani syntetycznym uleksycie. Efekt „kociego oka” (chatoyance) i obrazu jak w telewizorze widać, gdy płaskie, wypolerowane powierzchnie są cięte prostopadle do włókien [1][2]. Żeby sprawdzić ten efekt, połóż kamień na tekście lub rysunku.
Znaczenie i symbolika
W tradycji ezoterycznej uleksytowi przypisuje się m.in. wspieranie intuicji i „widzenia” sytuacji, co nawiązuje do jego efektu optycznego. To wierzenia bez potwierdzenia naukowego.
Opisujemy tradycję i wierzenia — nie są to właściwości potwierdzone naukowo.
FAQ
Uleksyt — co to?
Czy uleksyt jest naturalnie niebieski lub różowy?
Dlaczego uleksyt nazywany jest kamieniem-telewizorem?
Uleksyt po angielsku?
Źródła
- WebMineral — Ulexite Mineral Data — baza danych
- Gem.agency — Ulexite — omówienie
- Wikipedia — Ulexite — omówienie (tylko nazwa i występowanie)
