W skrócie
HMB (beta-hydroksy-beta-metylomaślan) to związek powstający w organizmie z aminokwasu leucyny, sprzedawany jako suplement dla sportowców i seniorów [2]. Stanowisko ISSN uznaje, że HMB może ograniczać uszkodzenia mięśni po wysiłku i wspierać przyrost siły, a długotrwałe stosowanie uważa za bezpieczne [1].
- Po angielsku
- beta-hydroxy beta-methylbutyrate, HMB
- Inne nazwy
- beta-hydroksy-beta-metylomaślan, kwas 3-hydroksyizowalerianowy, HMB-Ca
- Kategoria
- Witaminy i suplementy
- Najlepiej zbadane działanie
- Zmniejsza uszkodzenia mięśni po wysiłku Umiarkowane
- W ciąży
- Po konsultacji z lekarzem
- Dla psa
- Brak danych
Właściwości chemiczne i fizyczne HMB
HMB to kwas 3-hydroksy-3-metylobutanowy — hydroksykwas karboksylowy będący metabolitem leucyny; w suplementach występuje zwykle jako sól wapniowa (HMB-Ca).
| Właściwość | Wartość |
|---|---|
| Wzór sumaryczny | C5H10O3 |
| Masa molowa | 118,13 g/mol |
| Numer CAS | 625-08-1 |
| Nazwa systematyczna | kwas 3-hydroksy-3-metylobutanowy |
| Postać | bezbarwna do jasnożółtej ciecz |
| Temperatura wrzenia | 88 °C (1 mmHg) |
Dane: Capot Chemical — 3-Hydroxy-3-methylbutanoic acid (625-08-1). Wartości dla czystej substancji w warunkach standardowych; preparaty handlowe mogą się różnić.
Na co pomaga HMB? Działanie i badania
Według stanowiska ISSN HMB może łagodzić uszkodzenia mięśni po wysiłku i wraz z odpowiednim treningiem wiązał się z większym przyrostem masy mięśniowej, siły i mocy [1]. U starszych, mało aktywnych osób wiązano go z większą masą beztłuszczową i lepszą sprawnością [1]. Wyniki badań są jednak niespójne, a optymalna dawka i czas przyjmowania nie są w pełni ustalone [1]. Osoby niewytrenowane mogą odnosić korzyści szybciej niż wytrenowani sportowcy [1].
| Efekt | Siła dowodów | Źródła |
|---|---|---|
| Zmniejsza uszkodzenia mięśni po wysiłku | Umiarkowane | [1] |
| Zwiększa masę mięśniową i siłę przy treningu | Umiarkowane | [1] |
| Poprawia masę beztłuszczową u starszych osób | Ograniczone | [1] |
| Wsparcie podczas redukcji kalorii | Ograniczone | [1] |
Umiarkowane — Pojedyncze badania kliniczne lub spójne badania obserwacyjne. Ograniczone — Badania wstępne, na zwierzętach lub w probówce.
Jak stosować: formy i ilość
| Forma | Jak stosować |
|---|---|
| HMB-Ca (sól wapniowa) | najlepiej zbadana forma [1] |
| Wolny kwas HMB | może wchłaniać się szybciej, dowody ograniczone [1] |
Ile HMB dziennie i kiedy
W badaniach na ludziach najczęściej stosowano 3 g dziennie, a stanowisko ISSN wskazuje ok. 38 mg na kg masy ciała dziennie w 2–3 porcjach [1]. Najbardziej przydatne wydaje się przyjmowanie przez co najmniej dwa tygodnie przed wysiłkiem, który może uszkadzać mięśnie [1]. Własną dawkę ustal z lekarzem lub dietetykiem.
HMB w ciąży, dla dzieci i seniorów
| Grupa | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Ciąża | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych w źródłach; skonsultuj z lekarzem. |
| Karmienie piersią | Po konsultacji z lekarzem | Brak danych o suplementacji w źródłach. |
| Dzieci | Brak danych | Brak danych w źródłach. |
| Seniorzy | W umiarkowanych ilościach | Badano u starszych, mało aktywnych osób [1]; stosuj po konsultacji z lekarzem. |
HMB a choroby i diety
| Stan lub dieta | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Cukrzyca | Po konsultacji z lekarzem | Zalecono dalsze badania wrażliwości na insulinę [1]. |
| Odchudzanie | Brak danych | Dowody na wsparcie podczas redukcji są ograniczone [1]. |
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Według stanowiska ISSN przewlekłe stosowanie HMB jest bezpieczne u młodszych i starszych dorosłych [1]. Badanie na gryzoniach wiązało wysokie dawki z wyższym poziomem insuliny na czczo, czego nie stwierdzono u ludzi [1]. Osoby z chorobami nerek, cukrzycą oraz ciężarne i karmiące powinny skonsultować suplementację z lekarzem.
HMB dla psa, kota i innych zwierząt
| Zwierzę | Ocena | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Pies | Brak danych | Brak sprawdzonych danych o bezpieczeństwie; zapytaj weterynarza. |
| Kot | Brak danych | Brak sprawdzonych danych. |
W razie objawów po zjedzeniu skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
FAQ
HMB co to?
HMB kwas masłowy?
HMB a kreatyna?
HMB dla psa?
Źródła
- Wilson J.M. i in. International Society of Sports Nutrition Position Stand: beta-hydroxy-beta-methylbutyrate (HMB). J Int Soc Sports Nutr 2013 — stanowisko towarzystwa naukowego
- Wikipedia — β-Hydroxy β-methylbutyric acid — encyklopedia (nazwy, pochodzenie)
